Al jarenlang is het traditie voor veel families in Zeeuws-Vlaanderen om op Nieuwjaarsdag samen zoute bonen met worst te eten. Lekkere ‘Nieuwjaarskost’! Voor de één is het ware traditie, voor de ander een ideaal middel tegen de kater van de Oudejaarsnacht.

Het inmaken van groenten gebeurde vroeger regelmatig. Vraag maar eens aan je oma. Het lijkt misschien wel of de diepvries altijd heeft bestaan, maar niets is minder waar. Voor de komst van de diepvriezer waren wecken, drogen, pekelen en roken een gebruikelijke manieren van conserveren.

Waarom zelf zoute snijbonen maken?

Tegenwoordig is het vanuit dat oogpunt eigenlijk niet meer nodig om groenten in te maken. Het past echter wel weer in deze tijd, met de trend van puur eten. En stel je voor: je hebt een moestuin met een flinke oogst snijbonen. Je kunt natuurlijk alles weggeven, maar je kunt je snijbonen ook inmaken.

Benodigdheden voor het inmaken

Voor de stamppot van zoute bonen heb je snijbonen nodig. De hoeveelheid is afhankelijk van de grootte van de pot. Een Keulse pot is een pot van steen, welke vroeger werd gebruikt voor het inleggen of inmaken van onder andere groenten. Bij gebrek aan een Keulse pot kun je ook een simpele plastic emmer gebruiken. Het moge duidelijk zijn, dat het belangrijk is dat de pot (of de emmer) goed schoon is. Een snijbonenmolen gebruik je om - je raadt het al - je snijbonen te snijden.

Het proces van inmaken

Als eerste ga je natuurlijk je heerlijk verse snijbonen plukken. Of misschien heb je ze gekregen, of je koopt ze bij de groenteboer. Het kan en mag allemaal, zo lang ze maar vers zijn (en niet gesneden). Dan ga je de snijbonen snijden. Je haalt ze door de molen als je van fijn gesneden boontjes houdt. Heb je ze liever iets minder fijn, dan snijd je ze gewoon met de hand in de gewenste grootte. Je kunt natuurlijk net zoveel snijbonen inmaken als je wilt. Daarom geven we hier geen hoeveelheden aan. Het is hierdoor wel lastig om de benodigde hoeveelheid zout aan te geven.

Als al je snijbonen zijn gesneden, pak je de schone pot en begin je met een bodem zout. Gebruik ongeveer een handvol zout. Op je bodem zout leg je dan een paar handen snijbonen. Hierover strooi je weer een handvol zout. Je drukt het geheel stevig aan. Vervolgens neem je weer een paar handen snijbonen en wederom strooi je hierover een handje zout. Je drukt het geheel weer goed aan en zo ga je door totdat je geen bonen meer hebt.

Dan druk je nu alles flink aan (eventueel met behulp van een aardappelstamper), waardoor er pekelwater tevoorschijn komt en dek je het geheel goed af met een schone (thee)doek. Op de pot leg je een schone doek en daarop een houten deksel met een steen erop om het deksel op zijn plaats te houden. De pot zet je op een koele plaats.

Zoute snijbonen bereiden voor consumptie

De voorbereiding voor de nieuwjaarskost begint een dag ervoor. Je neemt op Oudejaarsdag de hoeveelheid uit de pot die je nodig hebt en weekt de bonen. Als je het gerecht gaat klaarmaken, moet je het water afgieten en doe je de bonen in pan. Laat ze ongeveer 20 minuutjes koken in vers water. Hierna giet je het water af en proef je of de bonen niet te zout zijn, anders moet je ze opnieuw afkoken met vers water.

Wanneer je nu een portie van je zelf ingemaakte snijbonen wilt eten, kan dat natuurlijk. Je hoeft dan ook niet alles in één keer op te eten. Je haalt eigenlijk eenvoudig de portie die je wilt gebruiken uit de pot en sluit de pot weer goed af. Daarna doe je het doek er weer nauwsluitend overheen en je zet het gewicht er weer op.

Zoute snijbonen met witte bonen recept

Recept van Jolanda:

In augustus als de aanvoer van snijbonen het grootst is koop ik 10 kilo snijbonen. Deze worden afgehaald en gewassen en gesneden (dat wil zeggen mijn man doet dit nog steeds met het ouwe handmolentje). Dan maak ik eerst pekelwater klaar en laat dit afkoelen, dat doe je door een half pak zout op te zetten met een pan kokend water. Maak de emmer goed schoon met kokend sodawater en droog hem goed af , leg er eerst een laagje snijbonen in bestrooi dit ruim met zout dan weer een laagje en vervolgens weer zout blijf dit herhalen tot de emmer bijna vol is. Als laatste word het pekelwater erover heen gegoten, sluit de emmer goed af en ontlucht hem. Zo kan het de hele winter bewaard blijven.

Begin november zijn we er aan toe om ons eerste maaltje blote billetjes in het gras te eten. Dan ga ik ik als volgt te werk, ik haal er een maaltje uit en sluit de emmer weer goed af. Ik spoel de bonen goed af en laat ze aan de kook komen, wanneer ze koken giet ik ze af en herhaal dit nog twee keer. Dan proef ik ze even of ze niet te zout zijn, anders nog een keer afkoken. Zijn ze goed dan laat ik ze nog 20 min opstaan met een klein klontje roomboter erbij. Dan giet ik ze af en laat ze goed uitlekken, vervolgens doe ik er een potje witte bonen bij en wat witte peper.

Even goed doorwarmen en smullen maar.

Stamppot van zoute snijbonen met paddenstoelen

Lekker ouderwets stamppotje vandaag met gezouten snijboontjes.

Spoel de zoute snijbonen goed af met koud water. Kook ze 10 minuten en spoel ze daarna nog een keer. Schil de aardappelen en snijd ze in stukken. Breng in een pan met ruim water (zonder zout) de aardappelen aan de kook en leg hierop de voorgekookte boontjes. Laat ongeveer 25 minuten koken tot de aardappelen gaar zijn. Giet ze dan af en doe het terug in de pan, doe er een klont boter bij en stamp tot een stamppot. Ondertussen borstel je de paddenstoelen schoon snijd je de grote exemplaren doormidden. Bak je de paddenstoelen met knoflook in een klontje boter goudbruin. Rooster de noten in een droge koekenpan. Leg ze op een snijplank en snijd ze grof. Voeg de paddenstoelen bij het stamppotje en meng alles.

Tips voor het inzouten van groente

  • Gebruik op 3 kilo schoongemaakte groente 1 kilo keukenzout of zeezout.
  • Kies bij voorkeur jonge, onbeschadigde groente.

labels:

Zie ook: