Bij het doen van boodschappen valt je blik al snel op het schap met kleurrijke verse groenten. Kies je liever voor gemak, dan zijn er ook groenten uit pot of blik. Maar wat is eigenlijk de meest gezonde keuze? Zijn er überhaupt gezondheidsverschillen? En waar moet je verder zoal rekening mee houden?

De Gezondheidsraad schrijft voor dat je dagelijks minstens 200 gram groente moet eten. Het Voedingscentrum hanteert iets andere criteria en raadt aan om minstens 250 gram groente per dag te eten. Sterker nog, slechts 16 procent van de volwassen Nederlanders eet dagelijks minstens 200 gram groente, zo is ooit becijferd door het RIVM in een overkoepeld onderzoek naar het voedingspatroon van Nederlanders dat onder de naam 'Wat eet Nederland?' is gepubliceerd. Volwassen Nederlanders eten gemiddeld 143 gram groente per dag, zo werd eveneens becijferd door het RIVM.

Verse Groente versus Groente uit Pot of Blik

Ons brein heeft de neiging om te denken dat verse groenten beter zijn dan groenten die geconserveerd of ingevroren zijn. De term vers staat voor velen gelijk aan gezond. Het idee dat geconserveerde groenten bij uitstek minder voedzaam zijn dan hun verse tegenhanger is echter een misvatting.

Volgens het Voedingscentrum bevatten ingeblikte groenten evenveel voedingsstoffen als onbewerkte groenten. De groenten die bestemd zijn voor conserveren worden namelijk vrij snel na de oogst verwerkt. De macronutriënten waaronder koolhydraten, vetten en eiwitten blijven bij het conserveren behouden. De meeste vitamines zijn, of het nou om verse groente of groente in blik gaat, in dezelfde mate aanwezig.

Kijk je naar het vitaminegehalte, dan kun je beter groente uit blik eten dan groente die al een paar dagen ligt. Sommige groente uit blik of pot zijn voorgekookt. Voorgekookte conserven zullen dus minder van deze vitamines bevatten.

Houden we de richtlijnen van het Voedingscentrum aan, dan is het antwoord op deze vraag heel simpel: qua voedingsstoffen zit er eigenlijk geen verschil tussen verse (onbewerkte) groente, diepvriesgroente en groente uit pot of blik. Groente uit blik of pot en diepvriesgroente bevatten evenveel voedingsstoffen als onbewerkte groente.

Aandachtspunten bij Groente uit Pot of Blik

Let wel op het etiket van de conserven. Aan groente uit pot of blik kan namelijk zout en/of suiker toegevoegd zijn. Dit wordt gedaan om de voedingsmiddelen nog langer houdbaar te maken. Groente uit blik of pot staat daarom meestal niet in de Schijf van Vijf. Kies je voor groente uit pot of blik, kies dan een variant zonder toegevoegd suiker en/of zout.

Toch zijn er een paar kanttekeningen. Allereerst is aan groente uit pot of blik bijvoorbeeld vaak zout en/of suiker toegevoegd, en deze ingrediënten fungeren in de regel als conserveermiddel: de bedoeling van deze manier van verpakken en conserveren is immers om de groente zo lang mogelijk te kunnen bewaren. Dat maakt deze producten wat minder gezond dan de verse of diepgevroren varianten, zeker als je er een suikervrij en/of natriumarm dieet op nahoudt. Je kunt ze natuurlijk proberen te wassen of af te spoelen, al krijg je ze nooit helemaal zout- en suikervrij.

Groente à la crème uit de diepvries of uit een pot staat niet in de Schijf van Vijf, omdat er meer vet en zout in zit dan in gekookte groente.

Bisfenol A (BPA)

Eten dat ingeblikt is kan de stof Bisfenol A (BPA) bevatten. BPA is een chemische stof die in veel plastic producten zit en het hormoonsysteem kan aantasten. Maar het kan dus ook in ingeblikte conserven zitten. De binnenkant van blikken verpakkingen bevatten vaak een witte kunststof laag. Dit om te voorkomen dat er corrosie optreedt.

Uit een studie gepubliceerd door Harvard University bleek dat de urine van testpersonen die vijf dagen lang soep uit blik hadden gegeten 1000% meer BPA bevatte dan de urine van personen die verse soep hadden gegeten. Gelukkig is er in Europa vrij strikte regelgeving voor de toegestane limieten van deze hormoonverstorende stof. Dat wil zeggen dat is vastgesteld hoeveel maximaal vanuit de verpakking in het voedsel terecht mag komen.

Duurzaamheid

Groente uit pot of blik zijn vaak wel een duurzamere keuze. De voedingswaren voor conserven worden geteeld in het vollegrondseizoen en niet in een kas. Als je ecologische voetafdruk een belangrijke factor voor je besluitvorming is, kun je overwegen om ingeblikte conserven te kopen op het moment dat een groente hier niet in het seizoen is.

De Geschiedenis van Groente in Blik

Groente en fruit in blik kom je in de meeste huishoudens wel tegen. Zo’n blikje mais, bonen of ananas is best handig wanneer je weinig tijd hebt. Duik je in de geschiedenis van groente en fruit in blik, dan kom je uit in de 17e eeuw. In die tijd startte de Verenigde Oost-Indische Compagnie al met het conserveren van eten. Dat moest ook wel, want een reis duurde in die tijd met gemak negen maanden.

In 1810 werd het conservenblik uitgevonden en is dat veruit de belangrijkste methoden geworden om eten te bewaren. De eerste blikjes lijken totaal niet op de moderne blikken die we vandaag kennen. Vroeger waren het onhandige, amper te openen, zware trommels. Het duurde nog een halve eeuw voordat het dunne blikje, in zijn huidige vorm, werd uitgevonden.

Dat je deze blikken zolang kunt bewaren, komt doordat de inhoud met blik en al is gesteriliseerd. Hierdoor zijn alle bacteriën gedood. In dat geval gooi je het blik beter weg of onderwerp het aan een grondige inspectie. Kijk, ruik en proef een klein beetje of het nog eetbaar is.

Voedingsstoffen

In groente zit onder andere vitamine C, vitamine A, foliumzuur, kalium, ijzer en calcium. De hoeveelheden voedingsstoffen zijn bij elke soort anders, maar zelfs binnen dezelfde soort kunnen verschillen bestaan.

Mensen die veel groente en fruit eten hebben een lager risico op hart- en vaatziekten. Ook hangt het eten van groente samen met een lagere kans op darmkanker. Daarnaast is er een verband tussen het eten van groene bladgroente en een lager risico op diabetes type 2 en longkanker. Het is nog niet helemaal duidelijk waarom groente de kans op ziekten verkleint. Waarschijnlijk gaat het om een combinatie van stoffen.

Verse Groente: Is het Wel Zo Vers?

Verse groenten worden vaak geoogst vóórdat ze echt rijp zijn. Omdat veel groenten worden geoogst voordat ze rijp zijn, krijgen ze bovendien niet de kans om alle voedingsstoffen optimaal te ontwikkelen. Diepvriesgroenten worden daarentegen geoogst op het moment dat ze klaar zijn voor verwerking: ze worden namelijk vrijwel meteen na het oogsten behandeld en ingevroren. Qua voedingsstoffen hebben diepvriesgroenten dan ook iets meer gelegenheid gehad om voedingsstoffen te ontwikkelen.

Maar bij de verwerking - sommige diepvriesgroenten worden immers geschild of in handige stukjes gesneden - gaan er ook weer voedingsstoffen verloren. Uiteindelijk is ook hier de conclusie dat beide varianten elkaar qua gezondheidsvoordelen nauwelijks ontlopen.

labels:

Zie ook: