Zoete aardappelen waren zeker niet ieders favoriete groente. Vaak zijn ze melig en in veel gerechten net iets te zoet. Gezien de populariteit van zoete aardappelen op menukaarten en vooral die van zoete-aardappelfriet, is het interessant om te kijken hoe je deze groente het beste kunt bereiden.

Eerst even iets meer over de zoete aardappel, ook wel bataat genoemd. Hij ziet eruit als een aardappel, maar het is een knolgroente. De zoete aardappel komt uit Zuid-Amerika en werd naar het schijnt in Europa geïntroduceerd door Columbus. Het is geen familie van de ‘gewone’ aardappel, maar behoort tot de windefamilie. Het zijn allebei knollen met een hoog zetmeelgehalte, dat wel. Lekker voedzaam dus, als bijgerecht én als hoofdrolspeler in een maaltijd.

Wat is een zoete aardappel eigenlijk?

In de winkel kun je bataten van alle soorten en maten kopen: witte, gele, oranje, roze, rode, paarse of bruine schil, en met wit, geel, oranje of paars vruchtvlees. Over het algemeen zijn de oranje soorten zoeter dan die met wit vruchtvlees. In Nederland zie je de oranje soort het meest.

Hij is rijk aan koolhydraten die zijn opgeslagen als inuline, een polymeer van fructose. Dat in tegenstelling tot de gewone aardappel die z’n energie vastlegt in zetmeel, een polymeer van glucose. Tijdens het bewaren en bereiden wordt inuline omgezet in fructose, wat de zoete smaak van de bataat versterkt. Belangrijk om te weten bij de bereiding is dat ze een enzym bevatten dat inuline omzet in fructose.

Het enzym is actief tussen de 60-75 °C en zorgt ervoor dat gare zoete aardappelen zoeter zijn dan rauwe. Voor krokant geroosterde zoete aardappel of zoete-aardappelfrieten wil je de activiteit van het enzym uitschakelen, omdat meer fructose de bruinkleuring versterkt. Je kunt de zoete-aardappelstukjes en frieten daarom beter eerst blancheren in ruim kokend water zodat ze snel garen en maar heel kort tussen de 60 en 75 °C verhit worden.

Hoeveel zoete aardappel per persoon?

Wij gaan uit van één flinke zoete aardappel per persoon en dan bedenken we een vulling en soms koken we er nog wat rijst bij, zodat het echt een complete maaltijd wordt. Wanneer we lunchen met zoete aardappels, eten we ze vaak zonder vulling. Alleen de aardappel zelf uit de oven is al zo ontzettend lekker en zoet - voor een lichtere maaltijd heb je eigenlijk niks anders nodig.

Zoete aardappel bereiden

Je kunt zoete aardappelen op dezelfde manier in de keuken gebruiken als kruimige aardappelen. Van zoete aardappelen kun je puree, friet, chips en soep maken. Maar je kunt ze ook in de salade of een stoofgerecht stoppen.

Zoete aardappelen lenen zich voor evenveel verschillende bereidingen als de gewone Hollandse aardappels. Je kunt er zelfs friet van maken. In dit artikel bespreken we al deze verschillende manieren om zoete aardappels klaar te maken. Overigens wordt de zoete aardappel ook wel bataat genoemd. De bataat is precies dezelfde groente.

De smaak van zoete aardappel is precies zoals je zou verwachten van de naam: zoet, vrij zwak (net zoals bij een gewone aardappel) en een tikje kruidig. De zoete aardappel moet ook op dezelfde manier worden schoongemaakt. Even schillen met een dunschiller en dan afspoelen onder de kraan. Eventuele uitlopers of onregelmatigheden kun je ondiep uitsnijden met een mesje.

Koken

Zoete aardappels koken gaat precies hetzelfde als bij gewone aardappels. Snijd de groente in stukken van gelijkmatige grootte en zet ze voor driekwart onder water. Voeg een snufje zout toe aan het kookwater. De kooktijd is 15 tot 25 minuten. Na het koken kun je ze direct opdienen, maar je kunt er ook zoete-aardappelpuree van maken. Voeg dan bij het pureren naast melk wat boter en peper en zout toe om de puree mee op smaak te brengen. Of maak eens soep van zoete aardappel.

Bakken en Grillen

Zoete aardappel kun je ook uitstekend bakken. Snijd de aardappel in plakjes of blokjes en bak deze op matig vuur in de koekenpan met wat boter of olie in ongeveer 20 minuten lichtbruin en gaar. Dat kun je ook heerlijk aanvullen met een grof gesnipperde ui en/of wat verse gember. Voor de vetarme bereiding kun je zoete aardappel ook grillen. Snijd deze daarvoor in plakken van 1 tot 2 cm dikte en rooster deze in 15 minuten gaar.

Als je iets meer controle wilt hebben kun je voor zowel gegrilde als gebakken zoete aardappel ook eerst de aardappel 10 minuten koken.

Roosteren in de oven

Geroosterde zoete aardappel uit de oven is een heerlijk bijgerecht naast bijvoorbeeld gebakken kip. Een eenvoudig maar heerlijk recept voor geroosterde zoete aardappel is als volgt. Verwarm de oven voor op 180 graden. Snijd de zoete aardappel in blokjes van 2 tot 3 centimeter dik en spreid ze uit op een ingevette ovenschaal. Sprenkel er wat olijfolie over en bestrooi het geheel met grof zeezout en wat zwarte peper. Na 45-60 minuten is de aardappel mooi bruin en gaar.

Zoete aardappelfriet

In veel recepten lees je ook dat zoete-aardappelfrieten knapperiger worden als je ze eerst weekt in koud water. Maar hiervoor is geen logische verklaring. Spoelen met water zou de hoeveelheid zetmeel verminderen maar zoete aardappelen bestaan uit inuline, wat sowieso niet krokant wordt tijdens het bakken.

Omdat zoete aardappelen meer fructose bevatten dan gewone aardappelen kleuren ze sneller als je ze bakt, roostert of frituurt. Let daarom op de oven- en olietemperatuur om de vorming van acrylamides te reduceren. Je krijgt zoete aardappelen nooit goudgeel, ze worden altijd donkerder.

Laat ze vervolgens afkoelen voor de stevigheid, voordat je ze gaat roosteren of frituren (bij voorkeur met een laagje maizena, zoals Meneer Wateetons beschrijft in zijn boek Over frituren).

Wel of niet voorkoken? Wel of geen maizena? In de oven, airfryer of frituur?

  • Uit de oven: om ze echt knapperig te krijgen heb je behoorlijk wat maizena nodig, wat niet per se bevorderlijk is voor de smaak.
  • In de airfryer: voor de airfryer geldt hetzelfde. Het voordeel dat het hierin sneller gaat, geldt alleen als je een kleine hoeveelheid friet wilt maken, voor 1 of 2 personen van maximaal 500 g zoete aardappelen. Je kunt namelijk niet veel tegelijk in het mandje van de airfryer kwijt en per lading duurt het bakken zo’n 12-15 minuten.
  • Uit de frituur: die zijn veruit het lekkerst en het knapperigst.

Recept 1: Zoete-aardappelfrietjes

Verwarm de frituur voor op 160 graden. Maak de zoete aardappel schoon en snijd deze in dikke frieten. Reken voor vier personen op ongeveer 750 gram. Dep ze goed af en bak ze 4 tot 5 minuten voor. Laat ze uitlekken in een vergiet met keukenpapier terwijl je de frituur opkrikt tot 180 graden. Bak de friet dan in kleine porties in enkele minuten krokant en bruin. Meer dan wat zeezout heb je niet nodig om deze heerlijke patatten af te maken.

Recept Knapperige zoete aardappelfrietjes

Ingrediënten:

  • Zoete aardappel - 1 stuk (ca. 400g)
  • Zout - 2 tl
  • Eendenvet - 1 el (kokosolie mag ook!)

Instructies:

  1. Verwarm de oven voor op 220 graden Celsius en bekleed een bakplaat met bakpapier.
  2. Was de zoete aardappel en snijd hem in frietjes van ongeveer 1 cm dik.
  3. Doe de frietjes in een kom met warm water en het zout. Leg ze dus niet bovenop elkaar of tegen elkaar aan.
  4. Bak de frietjes ca. 15 minuten in het midden van de oven, haal ze eruit en draai ze allemaal om. Pas op dat je je handen niet verbrandt!
  5. Schuif de bakplaat met frietjes terug in de oven en bak ze nog 15 minuten. Open de oven om te zien of de frietjes al bruin beginnen te kleuren; zo niet, zet dan de grill van de oven even aan en bak ze in nog 2 minuten goudbruin en knapperig. (let op: de baktijd verschilt per oven, houd ze dus goed in de gaten!)
  6. Serveer de frietjes met wat grof zout en misschien ook wat zelf gemaakte mayonaise.

Gepofte zoete aardappel uit de oven

Een heel makkelijke manier om een zoete aardappel te bereiden is door hem te poffen in de oven. Het enige wat je dan nog moet doen, is ze insmeren met olie, en dan: wachten (best wel lang). Om de aardappelen extra zacht en zoet te maken, zet je ze in een nog koude oven. Door de langzame verhitting krijgen de enzymen in de zoete aardappel meer tijd om zetmeel om te zetten in maltose.

Hiervoor hoef je de bataten niet eens te schillen, enkel even af te spoelen. Prik met een vork enkele gaten in de schil en pof de aardappel op maximaal vermogen in 5 tot 10 minuten, afhankelijk van je magnetron en de grootte van de aardappel. Keer de zoete aardappel elke twee minuten even en prik erin met je vork om te kijken of hij al gaar is.

Je let de zoete aardappel voor je neer, op een snijplank, en snijd de aardappel over de lengte open. Doordat de aardappel nog rauw is, gaat dit vrij stug. Gebruik een scherp mesje, zodat je door de hele aardappel heen kunt snijden. Vervolgens pak je een vork en prik je willekeurig op meerdere plekken wat gaatjes in de schil.

Je legt een stuk bakpapier op je ovenrooster (heel belangrijk, want de aardappel gaat straks ‘lekken’) en legt hier de aardappel(s) op. Let op: wanneer je kleinere zoete aardappels gebruikt, kan 40 tot 50 minuten al genoeg zijn. Voor een grote aardappel is een uur wel nodig. Hoe weet je nou of je aardappel door en door gaar is?

  1. Er komt een soort stroop uit de aardappel.

Je kunt de gepofte bataat zo serveren, maar ook een lekkere dipsaus of kruidenkaas gebruiken om hem af te maken.

Bewaren

Kies het liefste een stevige kleine of middelgrote zoete aardappel. Zoete aardappels zijn minder lang houdbaar dan gewone aardappels. Reken op 1-2 weken op een koele, donkere plek. Ben je de zoete aardappel even vergeten te bereiden en is hij al uitgelopen? Dan kun je eenvoudig zelf zoete aardappel kweken. Zet de bataat met de uitlopers naar boven tot ongeveer de helft in een vrij diepe pot met vochtige potaarde. Zodra de uitlopers flink beginnen te groeien weet je dat hij is aangeslagen en kun je meer water geven.

Zoete aardappelen kun je het beste bewaren op een koele, donkere plaats, maar niet in de koelkast. In de koelkast kunnen zoete aardappelen snel uitdrogen of gaan rotten. Zoete aardappelen kun je tot een maand bewaren. Gekookte zoete aardappel over? Die kun je tot 2 dagen, goed verpakt in een bewaardoos, in de koelkast bewaren. Invriezen kan ook.

Combinaties en variaties

Zoete aardappel is met vele ingrediënten en gerechten te combineren, maar past in het algemeen beter bij vlees dat wat zoet kan hebben (bijvoorbeeld kip of kalkoen) of in pittige schotels of soepen (eerst de zoete aardappel koken, dan pureren). Als leuk en bovendien gezond hapje tussendoor is zoete aardappel op de bbq ook erg leuk.

Serveer zoete aardappel als variatie op een vertrouwde aardappelen/groente/vleesmaaltijd. Of maak er zoete aardappelpuree van. Probeer geroosterde zoete aardappel, daarmee geef je zoete aardappel een intensere smaak én crunch. Dat kun je ook doen met voorgesneden zoete aardappelfrieten. Super lekker! Perfect krokant te bakken in de airfryer of oven in 2 stappen.

Maak je favoriete ovenschotels een keer met zoete aardappel. Dek een vulling af met een laag zoete aardappelpuree of plakjes voorgekookte zoete aardappel. Heerlijk met een laagje gegratineerde kaas. Zoete aardappel is te combineren met een vulling van gehakt, hartige spekjes of rookworst, maar ook met vis. En er zijn heel veel recepten te vinden voor vegetarische ovenschotel met zoete aardappel en lekker veel groente, zoals Spruitjes ovenschotel met zoete aardappel en granaatappelpitten.

Niet voor niets een populair gerecht, traybake is een supermakkelijke eenpanner. Scheelt afwas en de oven doet het werk. Combineer zoete aardappelblokjes of -frieten met groente naar keuze en vlees, vis of een vleesvervanger. Zorg ervoor dat alles in een enkele laag op de bakplaat ligt en schuif ‘m in de oven.

Zoete aardappelen hebben niet alleen veel smaak, ze nemen ook goed smaken op. Dat maakt ze zo lekker in bijvoorbeeld (vegetarische) curry of soep. En omdat zoete aardappel stevig en vullend is, kun je gerechten er snel voedzaam mee maken. Ideaal voor een vegetarische maaltijd. Gebruik zoete aardappelblokjes als vulling in een vegetarische burrito of chili sin carne bijvoorbeeld.

Laat je inspireren door de vele recepten met zoete aardappel: van zoete aardappelburger tot zoete aardappelnacho’s.

Dit keer vulden we de zoete aardappels met een mix van maïs, zwarte bonen, lente-ui, tomaat en chilikruiden. On top deden we wat avocado-tomatensalsa en verse koriander. We serveerden de zoete aardappel uit de oven met tortillachips.

labels: #Aardappel

Zie ook: