Het is bekend dat we moeten oppassen met het eten van te veel zout. Van oudsher werd zout bij elke maaltijd gebruikt vanwege een goede smaak en conserveermogelijkheden. Toen werd nog positief gedacht over zout, maar momenteel is zout onderhevig geweest aan flinke kritiek. Volgens sommige bronnen wordt zout zelfs geclassificeerd als de nummer 1 oorzaak van bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Het klopt dat er een correlatie bestaat tussen het consumeren van veel zout en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Maar dat betekent niet automatisch dat iemand hart- en vaatziekten ontwikkeld.
De Essentiële Rol van Zout
Zout is namelijk essentieel voor het lichaam, je kunt niet zonder zout. Het is allereerst belangrijk om te weten dat zout en natrium zeker niet hetzelfde zijn. Voor de duidelijkheid bestaat zout uit 2 delen, namelijk natrium en chloride. Als je op de ingrediënten lijst natrium ziet staan, weet je automatisch dat de hoeveelheid zout 2.5 x meer is. Evenals is de aanbevolen hoeveelheid nooit gericht op individuele omstandigheden. Zo heeft een sporter veel meer zout nodig vanwege de verhoogde lichamelijke activiteit.
Verschillende Soorten Zout
Dit is een lastige vraag om te beantwoorden omdat er inmiddels enorm veel ‘’natuurlijke’’ zoutproducten op de markt zijn verschenen. Het grootste verschil tussen ‘’natuurlijk’’ zout en tafelzout is de hoeveelheid sporenelementen en mineralen.
Himalaya Zout
Specifiek bij Himalaya zout zit veel meer sporenelementen en mineralen zoals calcium, kalium, magnesium, zwavel, zink en ijzer. Himalaya kristalzout heeft maar liefst 84 natuurlijke mineralen en elementen waardoor het vele malen beter is dan normaal tafelzout. Het is miljoenen jaren oud en over het algemeen puur en vrij van toxines zoals je bij zeezout wel hebt. Himalaya zout is weliswaar de beste bron natuurlijk zout.
Tafelzout
Tafelzout is geraffineerd wat betekent dat vrijwel alle sporenelementen en mineralen verwijderd zijn. Daarbij kunnen er ook toegevoegde additieven te vinden zijn en zelfs suiker wat het een slechte keuze maakt.
Zeezout
Zo is het bekend dat dode zeezout niet zo gezond is als je zou denken. Het heeft een vrij hoog aandeel bromide, wat je als giftig kunt interpreteren. Zeezout wordt op een natuurlijke, ecologische en duurzame manier gewonnen. Fijn zeezout is eenvoudig verkrijgbaar bij de supermarkt (AH, Jumbo, COOP) en geschikt voor het maken van een zoutoplossing voor een neusdouche. Er zit wel jodium in zeezout, maar er wordt geen jodium aan toegevoegd, dus je krijgt wel minder binnen. In zeezout zit weinig jodium.
Het Belang van Jodium en Gejodeerd Zout
Een belangrijk punt hierbij is dat gejodeerd zout een belangrijke functie heeft in Nederland. De bodem in Nederland is jodium arm, waardoor klachten met de schildklier kunnen optreden. Jodium is een sporenelement dat een belangrijke rol speelt bij onze stofwisseling. Wanneer je een tekort aan jodium hebt, kan je schildklier trager gaan werken waardoor je aankomt of moeilijker afvalt.
Mensen die brood van de natuurwinkel eten of glutenvrij brood krijgen geen jodium via het brood binnen. Ook mensen die vaak ontbijtgranen e.d. gebruiken i.p.v. brood krijgen lopen grote kans te weinig jodium binnen te krijgen. De hoeveelheid jodium die je per dag nodig hebt is 2 theelepels van jozo zout. Als je niet graag zoveel zout per dag eet (in het kookwater telt niet mee, dat spoel je grotendeels weg) kun je kelptabletten nemen, of met enige regelmaat (elke week) zeewier te eten of zeevis die rijk is aan jodium. Volgens de laatste richtlijnen heb je ongeveer 200 microgram per dag nodig om krop e.d. te voorkomen. Je krijgt pas deficiëntie symptomen als je langere tijd tekorten hebt.
Nee, dit hoeft niet per se Jozo zout te zijn. Als het keukenzout is is het goed wanneer het om de judium gaat. Je kunt net zo goed keukenzout van de Aldi of Lidl gebruiken, ook daar zit de jodium in. Er wordt inderdaad gezegd dat Nederlanders een jodium tekort hebben. Dat is het gevolg van het idee dat zout slecht voor je is. Mensen kopen sneller producten als daar op staat dat er minder zout in zit. Maar je hebt het wel nodig... Maar er zit niet zo heel veel minder jodium in zeezout dan in jozo-zout.
Toegevoegd na 2 dagen: Jodium komt van nature voor in zeewater, in grond en in drinkwater. Via deze wegen komt jodium in voedsel als zeevis en groenten terecht. Ook melk en melkproducten leveren een bijdrage aan de jodiuminname. Door gevarieerd te eten en te drinken krijgt men bijna alle vitaminen, mineralen en sporenelementen binnen. Over het algemeen is een tekort schadelijker dan een teveel aan die broodnodige componenten. Met het volgen van een bepaald dieet kan men zich onbedoeld onthouden van bepaalde vit/min/sporen. Het is af te raden om van een bepaald product waar veel jodium in zit tot u te nemen omdat u dan voor die dag aan uw maximum zit. Het product op zich is in die hoeveelheid schadelijk voor uw nieren.
Alternatieven voor Jodiuminname
Maar je hoeft niet perse jozo-zout te eten om voldoende jodium binnen te krijgen. In veel dingen zit namelijk al jodium. Behalve als je bijvoorbeeld glutenvrij brood eet. Maar anders wel. Nee, dat hoeft niet per se. Het kan zijn dat je via brood ed. al genoeg jodium binnenkrijgt. Als je te weinig jodium binnenkrijgt kan je een laaggedoseerd jodiumsupplement slikken. Jodiumsupplementen en jozo zijn even 'onnatuurlijk', aan zout wordt het immers ook toegevoegd, dat bevat het niet van nature. En jodiumsupplementen zijn gezonder, want je krijgt al makkelijk teveel zout binnen, extra zout nemen alleen voor de jodium is niet verstandig. (Als je het zout sowieso toch wel gebruikt, is vervangen door gejodeerd zout natuurlijk wel een goede optie). Het kan wel dat je met een jodiumsupplement duurder uit bent dan met gejodeerd zout. Je kan ook zeewier(supplementen) gebruiken om aan jodium te komen. Nadeel daarvan is alleen dat de hoeveelheid jodium daarin van nature heel erg wisselt (de hoeveelheid op de verpakking is een gemiddelde), waardoor het moeilijk is om te weten of je wel genoeg binnenkrijgt.
Zoutgebruik in Broodmixen: Lidl's Sonnenblumenkernbrot
In dit testverslag lees je onze ervaring met het bakken van brood met de broodmix backmischung sonnenblumenkernbrot van Lidl - Belbake. Deze broodmix kochten we bij Lidl in Duitsland. Omdat het een broodmix is, hoef je er alleen maar water aan toe te voegen, de gist een zout zit er reeds in. Een kleine waarschuwing: deze broodmix bevat gewoon zout en niet jodiumhoudend zout, dat is op zich helemaal niet erg maar als je ieder dag brood eet zonder jodium heb je een grote kans op een jodiumtekort.
Volgens de verpakking zit in dit pak 63,7% tarwemeel, 20% zonnebloempitten en 10% roggemeel. In de meelanalyse waarin we het meel met drie zeven scheiden in verschillende fracties viel ons op dat in dit meel geen zemelen zitten. Op de foto's van de fracties zie je links de zonnebloempitten liggen. In het midden zie je een paar "brokjes" meel en rechts ligt het uitgezeefde gist. Op de achterkant van de verpakking staat een recept hoe je een brood met deze broodmix kan maken. Men adviseert aan dit pak van 500 gram wel 300 gram water toe te voegen.
Omdat maar 63,7% van deze broodmix uit tarwemeel bestaat en deze ook nog eens niet zo'n sterke glutenvormende eiwitten heeft rees het deeg niet zo sterk. Het bakresultaat is een lekker brood met flink veel zonnebloempitten maar is wel vrij compact. Hoe de hoeveelheid zemelen van dit meel zich verhoudt tot andere meelsoorten tref je aan in het zemelfracties overzicht.
We hebben aan 500 gram van deze broodmix alleen 280 gram water toegevoegd en verder niets. Het water hebben we zodanig op temperatuur gebracht dat de deegtemperatuur 27° Celsius werd. Daarna hebben we het deeg twee minuten gemengd, dertien minuten gekneed, een uur een 1e rijs gegeven, gevormd tot deegrol en heeft het een narijs in het bakblik gekregen van 60 minuten. Daarna is het in de oven gebakken, 25 minuten bakken op 190° en 20 minuten op 180° Celsius*. Na het bakken hebben we het brood gelost op een rooster en direct met een plantenspuit beneveld met water. De afmetingen van ons blauwstalen bakblik is 28x10x8,5 cm (lxbxh) en heeft een inhoud van 2200 ml.* Deze baktemperaturen gelden voor een specifieke Siemens oven die wij gebruiken in deze test. Uit ervaring weten we dat de werkelijke oventemperatuur enorm kan afwijken van de ingestelde waarde. Ter illustratie, in een andere oven, de Ikea Kulinarisk, een hete luchtoven met stoomfunctie (die we overigens dan niet gebruiken, alleen boven- en onderwarmte), houden we 220° en later 200° Celsius graden aan en krijgen we dezelfde resultaten.
Zoutoplossing voor Neusspoeling
Neus spoelen is een effectieve manier om een verstopte neus te verlichten, bijholteontstekingen te verminderen en hooikoortsklachten te verzachten. Ook is de neusdouche onderdeel van de behandelrichtlijnen van kno-artsen na een neusoperatie. Bij elk type zout voor neus spoelen is de vuistregel dat je een zoutoplossing maakt in dezelfde zout/water-verhouding als van nature aanwezig in je lichaam. Dit noemt men een isotone zoutoplossing en komt overeen met een zoutwaarde van 0,9%. Voor een effectieve neusdouche adviseren artsen 300 ml kraanwater op lichaamstemperatuur te combineren met 2,7 gram zout.
Wij raden aan om fijn keukenzout zonder jodium te gebruiken. Puur keukenzout zonder jodium is eenvoudig verkrijgbaar bij de meeste supermarkten (oa. Aangezien je met de handige Rhino Horn doseerlepel de zoutoplossing zelf in de juiste verhouding maakt, ben je altijd verzekerd van een comfortabele neusspoeling. Je kunt ook puur zeezout kopen bij o.a. Kortom: zuiver keukenzout prikt niet, is voordelig in aanschaf en is eenvoudig verkrijgbaar. Ideaal voor een effectieve neusspoeling!
Soortgelijk als bij fijn keukenzout en Himalayazout, maak je gemakkelijk de fysiologische zoutoplossing met de Rhino Horn doseerlepel en water op lichaamstemperatuur. Himalayazout wordt gewonnen uit het Himalayagebergte. Dit zout wordt minimaal bewerkt om een natuurlijk alternatief te bieden voor gewoon keukenzout. Het beste zout voor een neusspoeling is fijn keukenzout zonder jodium. Het maken van een isotone zoutoplossing is eenvoudig: los 2,7 gram fijn keukenzout zonder jodium op in 300 ml lauwwarm water en roer goed door. Dankzij de handige Rhino Horn doseerlepel hoef je het zout niet te wegen. Je weet altijd zeker dat je de juiste hoeveelheid zout gebruikt. Benieuwd hoe neus spoelen werkt?
Conclusie
Door te minderen met het consumeren van bewerkte voedingsmiddelen en normaal tafelzout te vervangen door Himalaya zout zet een belangrijke stap in de goede richting. Maar vergeet niet dat het om zout blijft en de aanbevolen hoeveelheid van maximaal 6 gram in de gaten houdt.
labels:
