De winter staat voor de deur en daarmee de uitdaging om wegen en paden begaanbaar te houden. Gladheid door sneeuw en ijzel kan gevaarlijke situaties veroorzaken. Gelukkig is er strooizout, een krachtig middel om gladheid te bestrijden. Maar wanneer moet je eigenlijk strooien en hoe werkt het precies?

De Werking van Strooizout

Strooizout is in feite een dooimiddel. Wanneer strooizout zich vermengt met ijzel of sneeuw, ontstaat er pekel. Deze vloeistof verlaagt het vriespunt, waardoor het bevriezingsproces vertraagt of zelfs wordt onderbroken. Hierdoor wordt voorkomen dat er een gladde ijslaag ontstaat bij temperaturen onder nul.

De verlaging van het vriespunt hangt af van de hoeveelheid zout per kg water/sneeuw. Pekel biedt bescherming tegen bevriezing tot ongeveer -10 a -11 graden Celsius.

Het Juiste Moment om te Strooien

Het juiste moment om zout te strooien bepaalt hoe effectief gladheid bestreden wordt. Er zijn verschillende methoden om te bepalen wanneer je moet strooien:

  • Preventief strooien: Dit is de meest effectieve manier om gladheid te voorkomen. Je strooit voordat het glad wordt, bijvoorbeeld als de weersverwachting ijzel of sneeuw opgeeft. Door een dunne zoutlaag te strooien, voorkom je dat het ijs zich aan het wegdek hecht. Rijkswaterstaat strooit ook preventief middels het gladheidmeldsysteem (GMS).
  • Curatief strooien: Je begint pas met strooien wanneer het al sneeuwt. Je probeert dan de ondergrond begaanbaar te houden.
  • Repressief strooien: Je begint pas met strooizout als het al glad is. Het werkt tevens preventief voor de neerslag die daarna nog zal vallen.

De Rol van Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat speelt een cruciale rol bij het bestrijden van gladheid op de Nederlandse wegen. Ze worden automatisch getipt door het gladheidmeldsysteem (GMS), dat met sensoren in de weg de kans op gladheid meet. Dankzij het GMS en de weersverwachting kunnen zij het juiste moment om te strooien goed inschatten. Rijkswaterstaat kan bovendien direct een beroep doen op zo’n 500 strooiwagens en 350 sneeuwploegen.

Rijkswaterstaat strooit preventief en zorgt elk jaar dat aan het begin van het winterseizoen de zoutvoorraad is aangevuld tot ruim 250 miljoen kg. Het wintermaterieel wordt uitgebreid getest en het personeel opnieuw getraind.

De Ideale Temperatuur voor Strooizout

Strooizout heeft weinig tot geen effect bij extreme kou. De maximale aanbevolen temperatuur voor het gebruik van strooizout is -12 graden Celsius. Strooizout is het meest effectief bij temperaturen tussen de -6°C en -10°C. Deze temperaturen zorgen ervoor dat strooizout nog in staat is om ijs te smelten en te voorkomen dat er nieuw ijs bijkomt.

Het magische principe dat aan strooizout verbonden is, heeft te maken met vriespuntdaling. Wanneer we strooizout op ijs strooien, wordt er een zoutwateroplossing gecreëerd met een lager vriespunt dan water. Hierdoor kan het ijs smelten én voorkomen we dat er een nieuwe ijslaag ontstaat.

Hoeveel Strooizout Gebruik je?

De hoeveelheid te gebruiken strooizout is afhankelijk van het oppervlakte en de manier van strooien:

  • Bij preventief strooien heb je minder nodig dan wanneer het al sneeuwt: ongeveer een handvol per vierkante meter (circa 7 tot 20 gram).
  • Bij curatief strooien is de benodigde hoeveelheid dubbel zoveel (circa 15 tot 50 gram).

Het verspreiden van strooizout kan zowel met de hand als met een schep of zoutstrooier worden gedaan. Indien er een flinke berg sneeuw ligt, moet je uiteraard wel eerst even met de sneeuwschuiver aan de slag, alvorens je gaat strooien.

Soorten Strooizout en Alternatieven

Het strooizout waarmee Rijkswaterstaat en de gemeente de wegen schoonhouden is eigenlijk gewoon keukenzout, alleen minder zuiver. Je kunt het niet eten. Andersom is het tafelzout uit de supermarkt wel weer geschikt om als strooizout te gebruiken.

Tot de jaren 60 gebruikte de overheid zand om gladheid te bestrijden. Zand zorgt voor een stroef laagje over de gladde ijslaag. Het bedekt het ijs, maar lost het probleem niet op zoals zout dat doet.

Waar Strooizout Kopen en Hoe Bewaren?

Strooizout koop je o.a. bij bouwmarkten of online en soms is het ook in de supermarkt verkrijgbaar.

Het is belangrijk om strooizout op de juiste manier te bewaren. Strooizout trekt namelijk vocht aan en als zout vochtig wordt gaat het klonteren. Daarom worden grote hoeveelheden strooizout vaak bewaard in droge, vochtvrije strooizoutbakken of zoutkisten. Heb je een kleine hoeveelheid strooizout om te bewaren? Dan is een kunststof wijdmondvat ook een slim alternatief om het strooizout vochtvrij in te bewaren.

Milieu en Alternatieven

Hoewel strooizout effectief is, is het vanuit milieuoogpunt niet altijd gewenst om een hoge concentratie te gebruiken. Een alternatief is het gebruik van sneeuwbanden, die ook op niet-gestrooide wegen voor fatsoenlijke grip zorgen.

Waar strooizout ongeschikt is voor menselijk gebruik omdat het zware metalen bevat zoals chroom, koper, lood en nikkel, zou je kunnen zeggen dat keukenzout ongeschikt is voor het strooien op de wegen en straten. De meningen zijn hier echter over verdeeld. Feit is wel dat strooizout een aantal voordelen heeft ten opzichte van gewoon keukenzout. Hierbij moet je denken aan factoren zoals de korrelgrootte en het feit dat er geen antiklontermiddel in keukenzout verwerkt zit zoals bij strooizout wel het geval is.

Gemeente Groningen: Gratis Strooizout

De gemeente Groningen biedt gratis strooizout aan in de winter om inwoners te helpen de stoep sneeuwvrij en schoon te houden. Er zijn wel een aantal regels:

  • Neem zelf een emmer of plastic zak mee.
  • Van 15 november tot het einde van de winter.
  • Maximaal 10 kilo per persoon per keer.
  • Op = op.

Het strooizout kan worden opgehaald bij de afvalbrengstations en wijkposten.

Samenvatting

Strooizout is een essentieel middel om gladheid te bestrijden. Door op het juiste moment te strooien, kun je de veiligheid op de weg en op voetpaden aanzienlijk verhogen. Houd rekening met de temperatuur, de weersomstandigheden en de hoeveelheid strooizout die je gebruikt. Zo kom je veilig de winter door!

Type Strooien Wanneer Strooien Hoeveelheid Strooizout (per m²)
Preventief Voordat het glad wordt 7 tot 20 gram
Curatief Wanneer het al sneeuwt 15 tot 50 gram
Repressief Als het al glad is Afhankelijk van de situatie

labels:

Zie ook: