Is er een verband te leggen tussen migraine en voeding? Zijn er bepaalde soorten voedsel die als een trigger kunnen fungeren voor een hoofdpijnaanval, en zijn er misschien ook dingen die je kunt eten om migraine juist te verminderen?
Overgewicht en migraine
Heeft overgewicht een effect op migraine? Ja, zeggen diverse onderzoeken. Mensen met obesitas hebben anderhalf keer vaker migraine dan mensen met een normaal gewicht. Vooral bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd is dit verband heel duidelijk. Daarnaast is er ook een link tussen obesitas en het aantal migraineaanvallen en van het risico op chronische migraine. Er zijn tekenen dat afvallen frequentie, intensiteit en duur van migraineaanvallen kan verminderen.
Ketogeen dieet en migraine
Een studie uit 2014 lijkt te suggereren dat een ketogeen dieet (een vetrijk dieet waarbij koolhydraten zo veel mogelijk gemeden worden) duur en frequentie van migraineaanvallen kan verminderen. Vooral het innemen van veel omega-3 onverzadigde vetzuren zou een positief effect teweeg kunnen brengen.
Voedsel als trigger voor migraine
Vaak wordt gedacht dat voedingsmiddelen een trigger kunnen zijn om een migraineaanval uit te lokken. Cohortstudies uit 2016 en 2020 ondersteunen die gedachte. Bij 12 tot 60% van de migrainepatiënten kunnen aanvallen inderdaad het directe gevolg zijn van iets dat men eet of drinkt. Wanneer een aanval zich binnen een dag aandient in minstens de helft van de keren dat iemand een bepaald voedingsmiddel consumeert dan wordt er gesproken van een triggerrisico.
Het ziet ernaar uit dat chronische migraine minder getriggerd wordt door voedsel dan episodische migraine en dat dit vaker gebeurt bij de vormen met aura. Er moet nog verder onderzocht worden of er een directe relatie te leggen valt tussen dosis en duur van de consumptie enerzijds en het risico op een aanval anderzijds. Vooralsnog ontbreekt het aan gecontroleerde gerandomiseerde studies.
Koffie en migraine
Koffie is een van de meest genoemde boosdoeners als het gaat om het triggeren van een hoofdpijnaanval. Vastgesteld is in twee studies dat mensen die meer dan 540 milligram cafeïne binnenkrijgen per dag inderdaad meer risico op hoofdpijn hebben.
Zout en migraine
Ook zout, en dan met name natrium, heeft mogelijk een relatie met migraine. Studies uit 2014 en 2016 leggen een link tussen zoutconsumptie en hoofdpijn bij mensen met hoge bloeddruk. Opmerkelijk genoeg neemt de frequentie van de migraine dan juist af. Er zijn zelfs in migraine gespecialiseerde dieetdeskundigen die een hogere zoutconsumptie aanraden.
Of mononatriumgultamaat (MSG, in de Aziatische keuken ook bekend als ve-tsin) hoofdpijn veroorzaakt, zoals vaak wordt beweerd, is niet onomstotelijk bewezen noch ontkracht.
Aanbevelingen voor migrainepatiënten
Er zijn studies die suggereren dat een dieet met zo min mogelijk conserveringsmiddelen en kunstmatige smaakmakers helpt om het migrainerisico te verkleinen. De American Migraine Foundation en de Association of Migraine Disorders raden sowieso aan om gerookte producten te vermijden net als vleeswaren en voeding met allerlei toevoegingen. Daarnaast beveelt de AMF ook vitamine B2 (riboflavine) aan omdat dat wellicht de frequentie van migraineaanvallen verlaagt. Vitamine B2 komt onder andere voor in vette vis, rood vlees, hele granen en paddenstoelen.
Voedingsdagboek
Andere voedingsstoffen die vaak genoemd worden als migrainetrigger zijn onder meer: eieren, tomaten, uien, zuivel, noten, graanproducten -ook pasta-, citrusfruit, chocola nitrietrijk voedsel (spinazie), cafeïne en rode wijn (vanwege het sulfietgehalte). Wat aanbevolen wordt aan migrainepatiënten die zich afvragen of er een verband is tussen wat ze eten of drinken en hoofdpijnaanvallen is om een voedingsdagboek bij te houden waarin alles wordt vastgelegd wat ze consumeren. Gaandeweg kan er dan een beeld ontstaan of er bepaalde eet- en drinkgewoonten verband kunnen houden met migraineaanvallen.
Probiotica en migraine
Of er ook een relatie bestaat tussen migraine en populaire voedingssupplementen (zoals bijvoorbeeld Q10 of kruiden als hoefblad, partnerkruid of moederkruid) kan pas met zekerheid gezegd worden als er meer onderzoek is gedaan. Ook de aanname dat probiotica, en dat het microbioom in de darmen een effect op migraine kan hebben vergt meer research. Er zijn studies die suggereren dat inname van probiotica gunstige effecten kan hebben. Maar veel hangt daarbij ook af van mogelijk andere aandoeningen bij de patiënt, zoals obesitas, epilepsie en hart- of vaatlijden. Het is dan zaak om, eventueel met behulp van een diëtist, een aanpak op maat samen te stellen.
Andere oorzaken van hoofdpijn
Hoofdpijn kan veel verschillende oorzaken hebben, zoals stress, veel schermgebruik en (te) veel alcohol. Er zijn verschillende soorten hoofdpijn, waarvan de meeste spanningshoofdpijn zijn. Migraine is veel meer dan gewone hoofdpijn en kan gezien worden als een hersenziekte. Clusterhoofdpijn is heel heftige scherpe pijn rond de oogkas en komt in aanvallen. Hoofdpijn kan ook veroorzaakt worden door achterliggende gezondheidsproblemen, zoals ontsteking van de neusbijholten, koorts of drukverhoging binnen de schedel.
Voedingsmiddelen die hoofdpijn kunnen veroorzaken
Er zijn veel verschillende voedingsmiddelen die hoofdpijn kunnen veroorzaken. Oude kaas bevat tyramine, histamine kan allergische reacties veroorzaken en additieven om voedingsmiddelen mooier te laten lijken en langer houdbaar te maken zijn in veel gevallen hoofdpijn bevorderend. Denk hierbij aan sulfaten en sulfieten, nitraat en nitriet, de smaakversterker e-621 (MSG), aspartaam, chocolade en vette, gefrituurde voeding. Allergenen zoals tarwe (gluten), maïs, pinda’s, zuivel en nachtschades (zoals tomaat) kunnen ook hoofdpijn veroorzaken.
Tips voor het verminderen van hoofdpijn
Met voeding en leefstijl kun je gelukkig heel veel doen. Denk aan voldoende (liefst) zuiver water drinken en voldoende zoutgebruik. Goed zout, wel te verstaan. Met voldoende drinken en voldoende goed zout herstel je heel snel je vochthuishouding en bind je het vocht in je lichaam. Vochttekort kan namelijk ook één van de oorzaken van hoofdpijn zijn. Behalve voldoende water en zout is het ook belangrijk om pure onbewerkte voeding te eten. Vermijd zoveel mogelijk spanning en stress en/of leer er beter mee omgaan. Probeer in alle gevallen zoveel mogelijk chemische pijnstillers te vermijden.
Citroen en Himalaya-zout drankje
Voor veel vrouwen is er één (oersimpel) drankje dat helpt om de pijn te verlichten. Meng het sap van een hele citroen en twee theelepels Himalaya-zout in een glas met lauwwarm water. Dit helpt je namelijk om snel weer goed gehydrateerd te raken en je zogenaamde elektrolyten aan te vullen.
Hoofdpijn door te weinig eten
Als je regelmatig last hebt van hoofdpijn, kan dit veroorzaakt worden door verschillende factoren. Een veelvoorkomende oorzaak is echter te weinig eten. Wanneer je onvoldoende eet, krijgt je lichaam ook onvoldoende energie en voedingsstoffen binnen. Dit gebrek aan brandstof kan ervoor zorgen dat je bloedsuikerspiegel daalt, wat op zijn beurt weer kan leiden tot hoofdpijn.
Om hoofdpijn door te weinig eten te voorkomen, is het belangrijk om regelmatig en evenwichtig te eten. Het overslaan van maaltijden kan leiden tot een disbalans in je bloedsuikerspiegel, wat uiteindelijk kan resulteren in hoofdpijn.
Keltisch zeezout
Keltisch zeezout wordt tegenwoordig op traditionele wijze gewonnen in de Guérande-streek in Bretagne te Frankrijk. Het is minder verwerkt en bewerkt dan andere soorten zout waardoor het zijn natuurlijke mineralen en spoorelementen behoudt. Keltische zeezout wordt daarmee als een gezonder alternatief gezien dan andere zoutsoorten.
Wanneer water met Keltisch zeezout drinken?
Doorgaans krijg je voldoende natrium binnen via je voeding. Toch zijn er omstandigheden waarin je lichaam een groter vocht- en mineralenverlies kent en extra natrium gewenst is. Alleen water vult dit verlies niet voldoende aan waardoor het drinken van sole nuttig is. Daarnaast zijn er situaties waarin Keltisch zeezout drinken wordt afgeraden.
- Na een bezoek aan de sauna.
- Bij warm weer.
- Wanneer je ziek bent.
- Als je intensief sport.
Voedingssupplementen bij migraine
Een kleine studie uit India gaf indrukwekkende resultaten in het oplossen van migraine met voedingssupplementen. Volgens Indische wetenschappers veroorzaken tekorten van bepaalde voedingsstoffen een ongunstig evenwicht in de hormonenbalans. De wetenschappers deden een test met zink, B-vitaminen en vitamine E bij 30 personen. Na twee weken ondervond een aantal patiënten een opvallende verlichting van hun migraine. Na zes weken waren bijna alle patiënten bevrijd van hun aandoening en na drie jaar was dit nog steeds het geval.
Supplementen die een rol zouden kunnen spelen bij het voorkomen van migraine zijn:
- B-vitamines
- Magnesium
- Co Enzym Q10
- Omega 3 visolie
Tips ter voorkoming van migraine
Hierbij een aantal tips die helpen om migraine mogelijk te voorkomen:
- Slaap genoeg en regelmatig.
- Vermijd stress en zorg voor voldoende ontspanning.
- Beweeg genoeg en eet gezond.
- Beperk het drinken van cafeïne houdende dranken en alcohol.
- Stop met roken.
Statistieken over migraine
Migraine komt bij vrouwen drie keer vaker voor dan bij mannen. In 2021 waren er 283.800 personen met migraine bekend bij de huisarts: 60.300 mannen en 223.500 vrouwen.
| Jaar | Totaal aantal personen met migraine bij de huisarts | Aantal mannen | Aantal vrouwen |
|---|---|---|---|
| 2021 | 283.800 | 60.300 | 223.500 |