In zout zit natrium. Je lichaam heeft natrium nodig, maar een teveel is niet goed. Als je minder zout moet eten, betekent dat dus: minder natrium in je voeding. Heb je een verminderde werking van je hart of nieren? Dan is het extra belangrijk om minder zout te eten. Natrium is een onderdeel van keukenzout. Zout zit van nature in veel voedingsmiddelen.

De meeste Nederlanders eten elke dag brood; we kunnen een leven zonder brood dan ook moeilijk voorstellen. Het ontbijt en de lunch zijn twee gebruikelijke maaltijden waarin brood wordt genuttigd. In bijna alle broodsoorten komt van nature natrium voor, maar veel producenten voegen nog extra zout toe.

Aan brood is zout toegevoegd. Het gaat om ongeveer 0,35 gram zout per boterham. Een sneetje bevat ongeveer 0.35 gram zout (140 mg natrium), maar dit verschilt echter per broodsoort. Toch raden diëtisten meestal aan om gewoon brood te blijven eten. Het is een basis voedingsmiddel. Brood levert onder meer koolhydraten, een belangrijke brandstof voor het lichaam. Brood is ook een belangrijke bron van jodium.

Het lichaam heeft jodium nodig voor een goede werking van de schildklier. Bakkers gebruiken speciaal zout met extra jodium. Dit zout wordt ook wel bakkerszout genoemd.

Eet je toch liever brood zonder zout? Je kunt dit bestellen bij de bakker. Je kunt het ook zelf bakken. Let er dan wel op dat je voldoende jodium binnen krijgt. Er zit ook jodium in zuivelproducten en in vis.

Brood zonder zout

Als je graag zo min mogelijk zout wilt binnen krijgen of een strenge zoutbeperking hanteert, adviseren we om zoutarm brood te kopen. Soms is het echter beter om het te vervangen door een zoutarme variant. Je kunt dus gerust brood blijven eten tijdens het natriumarme dieet, maar qua broodbeleg ligt het net iets ingewikkelder.

Minder zout beleg op brood

Je kunt de broodmaaltijd minder zout maken door te kiezen voor beleg met minder zout. Je kunt de broodmaaltijd minder zout maken door ander beleg te kiezen. Bij een zoutarm dieet kan je kaas of vlees op je brood doen, zolang je dit niet te vaak doet en kiest voor de juiste soorten. Zoutarm broodbeleg is broodbeleg dat weinig of geen zout bevat.

Er kan bewust minder zout aan zijn toegevoegd door de fabrikant of het bevat van nature al weinig of geen zout. Het hoeft helemaal niet zo moeilijk te zijn om zoutarm broodbeleg te vinden. Veel producten bevatten van nature al weinig zout en kan je in elke supermarkt vinden, zoals jonge niet belegen kaas, rosbief, fricandeau, eieren, 100% pindakaas of notenpasta en zoet broodbeleg.

Kaas

Ben jij ook zo’n kaasliefhebber? Dan heb je je vast wel eens afgevraagd of je kaas kunt blijven eten tijdens het dieet. Het antwoord op deze vraag is ‘ja’, maar er zijn wel een aantal soorten die je beter kunt vermijden. Over het algemeen geldt: hoe ouder de kaas, hoe zouter. Kaas met minder dan 1,5 gram zout per 100 gram.

Kies het liefst voor licht gezouten of speciale natriumarme kaas, zoals:

  • Maaslander 48+
  • Maasdammer
  • Leerdammer
  • Milner 30+ minder zout variant
  • Emmentaler/Gruyère

Bovendien kun je gerust producten als cottage cheese en hüttenkäse blijven eten aangezien deze weinig natrium bevatten.

Vleeswaren

En hoe zit het nu met vleeswaren? Zoals je misschien wel weet bevatten bewerkte voedingsmiddelen veel zout, maar onbewerkt voedsel kun je gerust eten tijdens het zoutarme dieet. Kies daarom voor vleeswaren waar niks aan is toegevoegd, zoals:

  • Kipfilet
  • Kalkoenfilet
  • Rosbief
  • Tongenworst
  • Fricandeau
  • Gekookte lever
  • Rollade

Uiteraard vermijd je sterk gezouten vleeswaren, zoals rauwe ham, bacon, ontbijtspek, schouderham, rookvlees, cervelaatworst en salami. Gebruik bovendien niet te veel vleeswaren op brood.

Zoet Beleg

Naast kaas en vleeswaren zijn er nog andere soorten zoutarm broodbeleg die je gerust kunt eten. Vooral zoet beleg bevat weinig zout. Bij een zoutarm dieet kan je verschillende soorten zoet broodbeleg eten, zoals honing, jam, appelstroop en vruchtenhagelslag. Kies gerust voor:

  • Jam
  • Appelstroop
  • Hagelslag
  • Vruchtenhagelslag
  • Honing

Alternatieven

Daarnaast is het natuurlijk altijd mogelijk om je brood te beleggen met fruit of groente. Beleg je boterham bijvoorbeeld met rauwkost, zoals tomaat en komkommer (2). Maak eventueel je eigen beleg.

Zoutarme groentespreads

Tips voor het Kiezen van Zoutarm Broodbeleg

Vind je het lastig om te bepalen wat je nu wel en niet kunt gebruiken als broodbeleg? Kijk dan altijd even op het etiket van het product. Het zal je tripje in de supermarkt misschien iets langer maken, maar zo weet je wel zeker of je het product kunt eten of niet. Bevat een voedingsmiddel minder dan 0.3 gram per 100 gram?

Broodvervangers

Raak je een beetje uitgekeken op brood en ben je op zoek naar lekkere vervangers? Je hoeft namelijk niet elke dag te ontbijten/lunchen met brood en kunt gerust een beetje variëren. Tegenwoordig zijn er heel veel lekkere alternatieven voor brood verkrijgbaar. Wat dacht je bijvoorbeeld van havermout, een maaltijdsalade of een bakje kwark? Daarnaast staat zelfgemaakte soep ook in het lijstje met natriumarme producten.

Kant-en-klare soepen uit blik, pakje of zakje zijn echte zoutbommen, maar bij zelfgemaakte soep bepaal je helemaal zelf hoeveel zout je toevoegt.

De diëtist bespreekt met jou wat je precies wel of niet mag eten. Gebruik je geen soep of alleen ongezouten soep? Dan mag je het vlees of de vleesvervanger bij de warme maaltijd licht zouten. Melkproducten bevatten van nature wat natrium. Er is geen zout toegevoegd. Dieetzout bevat geen natrium, maar vaak wel veel kalium.

Product Opmerkingen
Aardappelen Aardappelen zonder zout gekookt, gebakken of gefrituurd. Ongezouten friet of ongezouten puree bereid met melk en ongezouten boter, stamppot zonder zout bereid. Vermijd aardappelen en aardappelgerechten met zout bereid, kant-en-klaar gekochte frites, aardappelkroketten, aardappelpureepoeder of vlokken.
Rijst, macaroni, spaghetti, mie(hoen) Ongezouten rijst, macaroni, spaghetti, mie(hoen). Vermijd kant en klare nasi goreng, bami goreng e.d.
Groente en rauwkost Alle soorten ongezouten groente en rauwkost, diepvriesgroenten naturel.
Zuivel Alle soorten magere, halfvolle, volle kwark, pap, pudding, vla, yoghurt, appelmoes.
Kruiden en specerijen Alle verse en gedroogde kruiden en specerijen zoals anijs, basilicum, bieslook, bonenkruid, dille, foelie, kerrie, kaneel, kervel, knoflook, kokos, laurier, marjolein, mosterdpoeder, nootmuskaat, paprika, peper, peterselie, selderij, uienpoeder, vanillestokjes, tijm, (gekonfijte) gember, gekonfijte vruchten.
Te vermijden Kappertjes, mosterd, piccalilly, slamix, zout, selderijzout, zeezout, knoflookzout, uienzout, vetsin, ketjap, sambal, tabasco, aromat, tomatenketchup, tomatenpuree. Gezouten (gekruid, gemarineerd of gepaneerd) vlees, vis, wild en gevogelte, blinde vink, gekruid gehakt, gerookt spek, hamburger, knakworst, rollade, rookworst, saucijs, slavink, verse worst. Alle soorten kant en klaar gemarineerd en gepaneerd vlees en kant en klare vleessnacks zoals frikadel, kipnugget, kroket, saté. Gekochte gebakken vis, gestoomde of gerookte vis zoals ansjovis, bokking, paling, sardines, stokvis, garnalen, kreeft, krab, vis uit blik of glas, zoute / zure haring , vissticks en gepaneerde diepvriesvis. Zelfbereide sausen van aanbevolen ingrediënten (bijv. Juspoeder en (groente)sauspoeder uit pak. Vermijd ook pizza, kant-en-klaar maaltijden en chips.

De Zoutmeter is een online test die je inzicht geeft in je zoutgebruik. Je ziet wat de grootste bronnen van zout zijn in je voeding en krijgt tips.

Wil je meer weten over zout in voeding of een zoutbeperkt dieet?

  • Voedingscentrum - De Eettabel (nr. 806) bevat informatie over het zoutgehalte van voedingsmiddelen.
  • Nieren.nl - Hier vind je een analysetabel met het zoutgehalte van producten:www.nieren.nl/voeding-dieet-je-nieren/gezonde-voeding-bij-nierproblemen/hulpmiddelen-bij-voeding-en-dieet.
  • Radboudumc. (z.d.). Zoutbeperkt.nl. Minder zoute broodmaaltijden Laatste update, 9 juli 2025
  • Voedingscentrum. (z.d.-b). Wat is de voedingswaarde van zoutarm brood. (z.d.).

labels: #Brood

Zie ook: