Aardappelgratin, of op z'n Frans pommes gratin, is een populair ovengerecht gemaakt van aardappelen, room en kaas. Het is een echte klassieker die eigenlijk bij iedereen in de smaak valt. Romig, smaakvol en heel eenvoudig te maken! Ontdek een eenvoudige favoriet met dit recept voor aardappelgratin.

De term 'au gratin' is een Franse culinaire term die wordt gebruikt om een gerecht dat wordt gebakken met kaas en room te beschrijven dat vaak een knapperige bovenkant heeft. Traditionele aardappelgratin heeft zijn oorsprong in de Franse Alpen, waar het werd geserveerd als stevig gerecht om op te warmen na een lange, koude dag. De regio’s rondom Dauphiné zijn beroemd om hun gratins. Het originele recept, ook wel “Gratin Dauphinois” genoemd, bevat vaak geen kaas. Door de jaren heen zijn er verschillende varianten van dit gerecht ontstaan, zoals het bekende aardappel anders recept.

Met ons eenvoudige recept kun je in een paar eenvoudige stappen snelle aardappelgratin maken met een handvol eenvoudige ingrediënten. Het maken van de klassieke ovenschotel met mornay-saus in plaats van een traditionele witte saus voegt een rijkere, kazige, meer uitgesproken smaak toe aan het gerecht. Over het algemeen is het een geweldige manier om meer diepte toe te voegen aan de kleverige lagen.

Wat maakt aardappelgratin zo bijzonder?

Wat het zo ongelooflijk lekker maakt, is de combinatie van romige kaassaus met lagen dun gesneden aardappelen en gesnipperde ui, bedekt met mornay-saus, waardoor rijke en decadente smaken ontstaan. Romige aardappelgratin is een rijk en decadent bijgerecht die perfect is voor een speciale gelegenheid of een gemakkelijk doordeweeks diner met het gezin. Vanwege zijn eenvoudige en romige smaak past het goed bij een verscheidenheid aan verschillende smaken en keukens. Maak indruk op je familie en vrienden met een zelfgemaakte kaasachtige maaltijd vol rijke smaken en textuur.

Hoe maak je aardappelgratin?

Een gratin van aardappel maken is makkelijker dan je misschien denkt. Met slechts een paar ingrediënten kun je al een heerlijke, traditionele gratin op tafel zetten. Het is belangrijk dat je de aardappelen heel dun in plakken snijd. Dit zorgt voor het beste resultaat. Door de aardappelen dun te snijden, gaar je ze gelijkmatig in de oven. Je kunt daar het beste een mandoline voor gebruiken, maar met een scherp mes kun je het ook prima doen.

Kort door de bocht is een aardappelgratin een ovenschotel met fijngesneden aardappelen, room en kaas. De gekookte aardappelschijfjes verdwijnen in een ovenschaal, waarover je een op smaak gemaakt slagroommengsel giet. Het geheel maak je af met een lekkere laag kaas. Zonder kaas geen aardappelgratin natuurlijk. De rest doet de oven voor je!

Ingrediënten en Bereiding

Verwarm de oven voor op 180 boven- en onderwarmte. Snijd de aardappelen in dunne plakjes (ongeveer 2-3 mm dik). Een mandoline kan hierbij handig zijn. Snij een teentje knoflook doormidden en wrijf de binnenkant van een ovenschaal in met de snijkant van de knoflook. Smeer de ovenschaal dan in met roomboter. Verwarm de melk samen met de slagroom in een grote pan op middelhoog vuur. Voeg nootmuskaat en zout en peper naar smaak toe.

Voeg dan de mosterd en (fijngehakte of uitgeperste) knoflook toe en roer goed door. Voeg de aardappelschijfjes toe aan de pan en breng het geheel aan de kook. Laat de aardappelen ongeveer 10 minuten zachtjes koken, of totdat ze net beginnen te garen. Gebruik een schuimspaan om de aardappelschijfjes uit de pan te halen en leg ze in de ovenschaal. Giet het melk-roommengsel over de aardappelen zodat ze goed bedekt zijn. Bestrooi de bovenkant met de geraspte kaas. Snij de boter in kleine stukjes en verdeel deze over de bovenkant van de schaal.

Zet de schaal in de oven en bak de gratin gedurende 30-40 minuten, of totdat de bovenkant goudbruin is en de aardappelen helemaal gaar zijn. Laat de gratin enkele minuten afkoelen voordat je hem serveert, zodat hij iets steviger wordt. Garneer optioneel met nog wat verse of gedroogde peterselie.

Extra Cheesy Aardappelgratin

In dit geval, doe ik dit door er lekker extra veel kaas aan toe te voegen. Dus dit is mijn extra cheesy aardappel gratin. Ik rasp de kaas en doe deze in veelvoud door en op de aardappels en hierdoor wordt het nóg romiger en nóg smaakvoller. Ik stop het niet onder stoelen of banken. Ik kies voor Uniekaas. Het is het oudste kaasmerk van Nederland en zij weten precies wat een lekker stukje kaas maken is. Ik kies voor dit recept voor Uniekaas belegen. Belegen kaas is de échte Nederlandse kaas. Met een volle en stevige smaak. Uniekaas maakt dit al 60 jaar met vast recept.

Variaties en Tips

Het is gemakkelijk om aardappelgratin een onderscheidende twist te geven en het gerecht iets van jezelf te geven. Voor een kleverige en rijkere textuur, probeer er geraspte kaas aan toe te voegen, bijvoorbeeld Gruyère, cheddar of gouda. Je kunt ook wat spek of ham toevoegen om het een rokerige en zoute toets te geven. Groenten zoals uien, prei, paprika's en champignons zijn ook geweldige toevoegingen omdat ze zowel kleur als smaak bieden.

  • Voor een aardappelgratin kun je het beste vastkokende aardappelen gebruiken. Deze aardappelen blijven relatief lang goed en behouden ook hun vorm bij een lange kooktijd.
  • Vet de ovenschaal goed in met boter. De boter voegt namelijk ook nog smaak toe aan het gerecht.
  • Bereid de gratin met volle room voor het beste resultaat. Je kunt het ook wat lichter maken door de helft van room te vervangen door melk. Daarnaast voegt de room ook veel smaak toe aan het gerecht. Zet een pannetje op laag vuur en voeg de room, zout, peper, bosje verse tijm, gepelde knoflookteentjes en sjalotjes toe. Laat het geheel vervolgens op laag vuur inkoken, maar laat de room niet koken.
  • Om dunne plakjes te krijgen die allemaal dezelfde dikte hebben, kun je het beste en mandoline (schaaf) gebruiken.
  • Leg de aardappelschijfjes dakpansgewijs in de ovenschaal. Zo raakt elk plakje de onderkant en steekt het er ook een stukje bovenuit.
  • In het originele recept voor gratin dauphinois zit helemaal geen kaas. Maar kaas kan ervoor zorgen dat er veel meer smaak aan het gerecht zit. Strooi bijvoorbeeld tussen elk laagje wat kaas.
  • Verwarm de oven voor op 160°C en bedek de schaal met aluminiumfolie. Zet de schaal vervolgens voor minstens 1 uur in de oven. Haal na 1 uur de folie eraf en bestrooi de bovenste laag met nog wat kaas voor een gegratineerd laagje. Zet de schaal dan nog 5 tot 10 minuten onder de gril.

Serveren en Combineren

Aardappelgratin is veelzijdig en past goed bij verschillende gerechten. Het wordt vaak geserveerd als bijgerecht naast vlees, zoals een sappige cordon blue of een beenham uit de oven. Ook is het heerlijk bij een stoofgerecht of zelfs als vegetarische maaltijd. Persoonlijk vind ik groene groentes erg lekker bij een gratin. Sperziebonen of het meer chique broertje van de sperzieboon, haricot verts, zijn goede kandidaten. Maar ook gegrilde wortels uit de oven smaken er heerlijk bij. Met de feestdagen wordt aardappelgratin veel als bijgerecht geserveerd en dan ben je op zoek naar wat meer feestelijke combinaties. Omdat gratin een Frans gerecht is wordt het veel bij stoofvlees geserveerd, maar een vegetarische stoofschotel is ook een optie.

Je kunt bij aardappelgratin eigenlijk alles eten wat ons betreft. Een heerlijke biefstuk, ossenhaas, ribeye of entrecote het smaakt er allemaal super bij. Daarom is het ook een ideaal bijgerecht. Een aardappelgratin maakt elk diner net een tikkeltje chiquer.

Extra tips

  • Welke soort kaas kan ik het beste gebruiken? Eigenlijk kun je alle soorten kaas gebruiken die je maar lekker vindt! Persoonlijk vind ik ‘gewone’ geraspte kaas het meest lekker erbij, of Emmentaler of Parmezaanse kaas.
  • De aardappelen in de gratin waren niet gaar genoeg, hoe kan dat? Bij het maken van een gratin is het belangrijk dat alle aardappelplakjes dezelfde dikte hebben. Dit is belangrijk voor een goede garing. Dikke aardappelschijfjes hebben logischerwijs wat langer de tijd nodig dan dunne schijfjes. Voordat je de gratin uit de oven haalt test je met een vork of de aardappels zacht en gaar zijn. Spoel de aardappelplakjes niet af.
  • Welke ovenschaal gebruik jij? Mijn ovenschaal is wat kleiner (zo’n 20 cm bij 20 cm) dan de meeste ovenschalen, omdat ik graag kleine porties maak. Maar het formaat komt niet heel nauw. Als je de dubbele hoeveelheid maakt komt een ovenschaal van ongeveer 25 x 25 cm of van 20 x 30 cm goed van pas.
  • Kan ik aardappelgratin in de airfryer maken? Dat kan absoluut. Probeer van tevoren even uit dat je ovenschaal in de airfryer past. Zet de temperatuur wat lager dan in het recept voor de oven omschreven staat (10-20% lager) en check na 15 minuten of de gratin al klaar is.

labels: #Koken #Aardappel

Zie ook: