Heb je ooit een onweerstaanbare drang naar zoute snacks ervaren, zoals chips of borrelnootjes? Deze schijnbaar impulsieve trek kan meer betekenen dan je denkt. Ons lichaam is ingenieus en probeert ons iets te vertellen. Wat probeert je lichaam je te vertellen wanneer je zin hebt in zout?

Functie van Zout in het Lichaam

Zout is essentieel voor verschillende lichaamsfuncties. Ons lichaam gebruikt het voor:

  • Prikkelen van zenuwen
  • Samentrekken van spieren
  • Goed opnemen en afvoeren van vocht

Voor deze activiteiten heeft ons lichaam ongeveer 1 tot 3 gram zout nodig. Gemiddeld krijgen we zo’n 9 gram zout binnen, terwijl het advies is om maximaal 6 gram zout per dag te eten om het risico op hart- en vaatziekten te verminderen.

Mogelijke Oorzaken van Zoutbehoefte

Er zijn verschillende redenen waarom je lichaam naar zout kan verlangen. Hieronder worden enkele veelvoorkomende oorzaken besproken.

Uitdroging

Volgens diëtiste Shauna McQueen kan je zin in zout verschillende oorzaken hebben, met uitdroging als belangrijkste. Vaak wijst een zoutdrang niet op honger, maar op dorst. Je lichaam houdt zout vast, maar als je zweet verlies je zout, waardoor je lichaam zoekt naar iets zouts om je elektrolyten opnieuw te kunnen vervangen. Probeer dus altijd eerst eens een glas water te drinken om te zien of je zoute drang verdwijnt.

Magnesiumtekort

Magnesium is een mineraal dat een rol speelt bij een goede werking van de hersenen, bloedvaten en het hart, en het is belangrijk voor de vorming van botten en spieren. Mensen met een magnesiumtekort kunnen spierkrampen krijgen en een zin in zout voedsel ervaren. In Nederland heeft 1 tot 2% van de bevolking een tekort aan magnesium.

Natriumtekort

Ons lichaam kan niet zonder natrium, een mineraal dat een rol speelt bij de vochthuishouding, regulering van de bloeddruk en het zorgt voor de overdracht van zenuwimpulsen en spiersamentrekkingen. Een tekort kan ontstaan bij atleten die intensief trainen en veel zweten, of bij mensen met ernstige diarree of braken.

Stress en Vermoeidheid

Als je gestrest bent of te weinig geslapen hebt, ben je meer geneigd om je te storten op voeding die je een snelle boost van energie kan geven of die je troost kan bieden. Langdurige stress zorgt voor een stijging van het cortisolniveau, wat gelinkt kan worden aan een hongergevoel en zin naar zout voedsel. Wanneer je langere tijd vermoeid bent, dan biedt voor sommige mensen het eten van zout voedsel een troostend effect.

Gewoonte

Hoe vaker je zout eet, hoe meer je ervan wilt eten. Het lichaam kan gewend raken aan grote doses zout, wat leidt tot de behoefte om grotere hoeveelheden zout te eten. Ook verveling kan ervoor zorgen dat die zak chips weer uit de kast wordt getrokken.

Premenstrueel Syndroom (PMS)

Als gevolg van hormonale schommelingen kun je ineens enorm veel zin hebben in zout (of zoet). Vitti voegt eraan toe dat de meeste vrouwen vooral tijdens de tweede helft van hun cyclus last hebben van food cravings.

Ziekte van Addison

De ziekte van Addison is een aandoening waarbij de bijnierschors geen of niet voldoende hormonen aanmaakt. Symptomen kunnen zijn: moeheid, misselijkheid, buikpijn diarree of juist verstopping én dat je zin hebt in zout eten.

Medicijnen

Er zijn medicijnen die een bijnierinsufficiëntie kunnen veroorzaken. Eén van de bijwerkingen/symptomen van een bijnierinsufficiënte is een verlangen naar zout.

Overmatig Zweten

Wanneer er wel een tekort aan zout kan ontstaan door overmatig zweten is bijvoorbeeld in (extreme) zomerhitte de Nijmeegse Vierdaagse te lopen. Wanneer je eens een keer veel zweet, dan is er niets aan de hand. Doordat we allemaal (te) veel zout eten is het dan niet nodig om dat dan te compenseren.

Onderzoek naar Neuronen en Zoutbehoefte

Onderzoekers hebben meer inzicht verkregen in het proces van zoutbehoefte. Een team richtte zich op een groep neuronen genaamd NTSHSD2. In een reeks onderzoeken met muizen met een tekort aan sodium konden de onderzoekers aantonen dat het tekort aan sodium deze neuronen activeert. Uit het onderzoek blijkt dat alleen een samenspel van de twee verschillende groepen neuronen die reageren op angiotensine II en aldosterone kan leiden tot de directe behoefte aan zout te eten.

Feiten en Fabels over Zout

Er bestaan veel misverstanden over zout. Kun jij de feiten over zout onderscheiden van de fabels?

Stelling Feit of Fabel Uitleg
Als ik een lage bloeddruk heb, dan is zout eten juist goed Fabel Een lage bloeddruk heeft vaak geen duidelijke oorzaak. Bovendien heeft bijna iedereen een zoutoverschot doordat we (te) veel zout eten.
Na zweten moet je zoutverlies compenseren Fabel In zweet zit zout. Als je flink zweet, verlies je zout. Maar het is niet nodig om dit te compenseren. Doordat we allemaal (te) veel zout eten, heeft bijna iedereen een overschot.
Minderen met zout helpt nierschade te voorkomen Feit Te veel zout is een gevaar voor de gezondheid. Zout verhoogt de bloeddruk en vergroot hiermee het risico op hart- en vaatziekten.
Gezond zout is niet schadelijk Fabel Sommige zoutproducten lijken gezonder, maar zijn het niet. Het gaat om producten zoals zeezout, Himalayazout en Keltisch zout. Voor het effect op je gezondheid maakt het niet uit waar het zout vandaan komt of hoe het is bewerkt.
Zout verergert bestaande nierschade Feit Heb je al nierschade? Of loop je extra risico (door hoge bloeddruk of diabetes)? Dan is minderen met zout nog belangrijker. Want beschadigde nieren zijn extra gevoelig voor zout: te veel zout zorgt dat de nierfunctie sneller verslechtert.
Als ik het zoutvaatje laat staan, gebruik ik niet meer dan 6 gram per dag Fabel Zelf geen zout meer toevoegen tijdens het koken of aan tafel is een stap in de goede richting! Maar het is waarschijnlijk niet genoeg om je zoutconsumptie te verlagen naar 6 gram zout per dag (de aanbevolen dagelijkse maximum hoeveelheid) of minder. Dat komt doordat 80% van het zout komt van bewerkte voedingsmiddelen.
Medicatie werkt slechter door zout Feit Ook als je medicijnen slikt tegen hoge bloeddruk, of om verergering van nierschade tegen te gaan, is minderen met zout belangrijk.

labels:

Zie ook: