Bij sommige bloedonderzoeken word je gevraagd nuchter bloed te laten prikken. Je mag dan een bepaalde tijd niet eten en drinken, omdat dit de waardes in je bloed kan beïnvloeden. Bij het doneren van bloed hoef je niet nuchter te blijven, integendeel.

Wat houdt nuchter zijn in?

Soms wordt er gedacht dat nuchter zijn te maken heeft met geen alcohol drinken. Dit is meestal niet wat ze er bij bloedonderzoeken mee bedoelen.

Wanneer je nuchter bloed gaat prikken, krijg je van de arts of het ziekenhuis soms een aantal leefregels, zoals:

  • Vanaf een bepaald tijdstip, meestal de avond voor de bloedafname, niet meer eten.
  • Vanaf een bepaald tijdstip alleen water drinken.
  • De ochtend voor de bloedafname niet roken.
  • Een hele dag (24 uur) voor de bloedafname geen alcohol innemen.

Mag je voor nuchter bloedprikken koffie drinken?

Voor nuchter bloedprikken geldt vaak dat je vanaf een bepaalde tijd voor het onderzoek alleen water mag drinken. Dus geen koffie of thee. Eén van de redenen is dat koffie de bloeddruk kan verhogen. Sommige onderzoekscentra zijn minder streng en vinden koffie en thee voor een onderzoek geen probleem, zolang er maar geen suiker, zoetje of melk in zit. Wil je vooraf graag koffie drinken? Vraag dan of dit mag.

Is nuchter bloedprikken nodig bij onderzoek naar cholesterol?

Voor een onderzoek naar je cholesterol is nuchter bloedprikken meestal niet nodig. Voorheen moest je wel nuchter zijn, maar onderzoek heeft laten zien dat er weinig verschil zit tussen nuchtere en niet-nuchtere mensen. Alleen bij een hoge triglyceridenwaarde (een bepaald type vet) vragen ze soms om nuchter te blijven.

Ondanks dat je niet nuchter hoeft te zijn, is het wel verstandig om op de dag van het bloedprikken niet al te vet te eten. Het is ook verstandig om mensen te waarschuwen geen enorm vette maaltijd te nuttigen op de dag van de prik, omdat de triglyceride-concentratie daardoor sterk stijgt.

Alleen bij een erg hoge triglyceridenwaarde (>5 mmol/l) valt een nuchtere bepaling te overwegen.

Moet je nuchter zijn bij een bloedonderzoek naar diabetes?

Ja, bij het onderzoek naar diabetes wel. Dit is nodig omdat ze dan je bloedwaardes nauwkeurig kunnen bepalen. Dit geldt mogelijk ook voor periodieke controles bij diabetes. Voor onderzoeken naar je glucose (bloedsuikerspiegel) mag je sinds kort wel weer gewoon eten en drinken. Vaak kunnen de niet-nuchtere waardes goed met elkaar worden vergeleken. Dat is een stuk minder belastend voor de patiënt.

Als je namelijk diabetes hebt kan het lastig zijn om nuchter te blijven, omdat je bloedsuikerspiegel daarop reageert. Er gelden dan speciale richtlijnen voor het gebruik van bloedsuikerverlagende tabletten, insuline en medicijnen.

Nuchtere bloedafname: wanneer is dat echt nodig?

Het is goed om ons nog eens te beseffen dat een nuchtere bloedafname belastend voor de patiënt is, met name voor kinderen, diabetespatiënten, ouderen en werkenden; een uitdaging voor de patiënt is bij inplannen van zijn/haar bloedafname via het online afsprakensysteem; een uitdaging vormt bij het plannen van een bloedafname aan huis.

Lipidenprofiel

Het blijkt nauwelijks uit te maken of de patiënt voor het bepalen van het lipidenprofiel nuchter is of niet. Zie ook het artikel dat in 2016 verscheen in het European Heart Journal. Het verschil tussen de nuchtere en niet-nuchtere waardes is klinisch niet significant (triglyceriden 0,3 mmol/l hoger, LDL en totaal cholesterol 0,2 mmol lager, HDL onveranderd). Het Medisch Contact verduidelijkt dat de variatie in de tijd voor nuchtere en niet-nuchtere waardes vergelijkbaar is, net als de associatie met de kans op hart- en vaatziekten.

Conclusie lipidenprofiel: Alleen bij een erg hoge triglyceridenwaarde (>5 mmol/l) valt een nuchtere bepaling te overwegen. Adviseer patiënten op de dag van de prik vooraf geen enorme vette maaltijd te eten.

Glucose

Ook voor de bepaling van glucose is het niet altijd nodig om een nuchtere bloedafname uit te voeren. Zo kan bij de labdiagnostiek voor Cardiovasculair risicomanagement (CVRM) een niet-nuchtere waarde worden gebruikt. Indien deze niet-nuchtere glucose waarde afwijkend is, dan dient er alsnog een nuchtere glucose bepaald worden.

Wanneer je nuchter moet verschijnen voor het bloedprikken, dan mag je de avond daarvoor vanaf 22.00 uur niets meer eten en drinken. U mag wel uw medicijnen gewoon blijven innemen en u mag ook een beetje water drinken.

Medicatie en nuchter bloedprikken

Gebruik je hydrocortison of soortgelijke medicijnen, zoals corticosteroïden? Dan kan het zijn dat je arts je nuchter van de medicijnen wil laten prikken. Dan mag je, afhankelijk van het betreffende corticosteroïd, een bepaalde tijd dit medicijn ook niet meer nemen. Dit kan variëren van enkel een dosering hydrocortison overslaan op de ochtend van het prikken tot dagen voor het prikken geen prednison meer slikken.

Soms wordt je ook gevraagd bepaalde longmedicatie met corticosteroïden niet meer te nemen.

Moraal van het verhaal

Vraag altijd na of je nuchter bloed moet laten prikken. En zo ja, welke soort nuchter dat dan is. Nuchter qua voeding of nuchter qua medicijnen. Zie je glucose aangevinkt op het aanvraagformulier?

Afspraak maken voor bloedprikken

Om bloed te prikken heeft u een verwijzing nodig, bijvoorbeeld van uw huisarts. U kunt via mijnVieCuri een afspraak maken om bloed te prikken. Via uw patiëntenportaal mijnVieCuri maakt u zelf een afspraak.

LET OP: voor een aantal bloedonderzoeken is het nodig dat u nuchter bent. Nuchter betekent 8 uur vóór uw afspraak niks eten of drinken en niet roken.

Voorbereiding op bloedafname

Hoe u zich voorbereid op een bloedafname is afhankelijk van welk onderzoek precies door uw zorgverlener wordt aangevraagd. Voor sommige onderzoeken is het nodig dat u nuchter bent als u langskomt voor bloedafname. Dit is altijd het geval als u een ‘glucose nuchter’ onderzoek moet ondergaan. Soms kan uw zorgverlener ook bij andere onderzoeken van u vragen om nuchter te zijn.

U mag wel water, thee of koffie drinken, mits zonder suiker,zoetje en/of melk. U mag geen vruchtenthee drinken, hier zit suiker in.

Als uw bloed moet worden afgenomen voor een lipidenprofiel (cholesterol onderzoek), en uw zorgverlener heeft u niet gevraagd om nuchter te zijn, dan is het wèl belangrijk dat u op de ochtend van de bloedafname en op de avond ervoor geen vette maaltijd gebruikt.

labels:

Zie ook: