U hebt van uw arts vernomen dat u last heeft van brandend maagzuur. Uw behandelend arts heeft u al uitleg gegeven over wat dit is en hoe dit behandeld kan worden. Met brandend maagzuur of zuurbranden wordt het vaak terugstromen van de zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Dit geeft klachten. De medische naam voor brandend maagzuur is reflux.

Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur of een oprisping. Bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit kan geen kwaad. Als u regelmatig last heeft van deze klachten, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Deze kan beoordelen of onderzoek en een behandeling noodzakelijk zijn. Als u regelmatig brandend maagzuur heeft en dit wordt niet behandeld, kan een slokdarmontsteking ontstaan.

Wat is brandend maagzuur?

Bij brandend maagzuur, ook wel reflux genoemd, stroomt er zure maaginhoud terug de slokdarm in. Bij reflux staat het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag vaker open, waardoor de zure maaginhoud terugstroomt in de slokdarm. Dit geeft klachten. Andere termen voor reflux zijn brandend maagzuur en zuurbranden.

Zodra we voedsel doorslikken, komt het in de slokdarm terecht. De slokdarm is een buis die loopt van de keelholte tot aan de maag. In de wand van de slokdarm zitten spieren die het voedsel naar de maag vervoeren. Op de overgang van de slokdarm naar de maag zit een sluitspiertje. Dit sluitspiertje gaat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de maag gaat. Daarna gaat het weer dicht. Ook de druk van het middenrif op de onderkant van de slokdarm helpt om een barrière te vormen tussen de slokdarm en de maag. In de maag wordt het voedsel vermengd met maagsap.

Maagsap bevat onder andere zoutzuur. De maag zelf heeft een dikke slijmvlieslaag die de maagwand beschermt tegen dit zuur. De slokdarm heeft deze beschermlaag niet. Als maaginhoud in de slokdarm komt, kan de slokdarm beschadigd raken door het zure maagsap.

Mensen bij wie de slokdarm jarenlang (chronisch) te veel wordt blootgesteld aan terugstromend maagzuur kunnen een Barrett slokdarm ontwikkelen. Dit is een blijvende verandering van het weefsel in de slokdarm. Mensen met een Barrett slokdarm hebben een licht verhoogde kans op slokdarmkanker. De meeste mensen met chronische klachten van zuurbranden krijgen echter geen Barrett slokdarm.

Wat zijn zure oprispingen?

Zure oprispingen ontstaan als overtollig maagzuur uit de maag omhoog komt en in je slokdarm belandt. Zure oprispingen kunnen opspelen als de sluitspier tussen je maag en slokdarm verslapt is of als de maag teveel maagzuur produceert en niet genoeg beschermend slijmvlies heeft. Het gevolg van zure oprispingen, ook wel reflux genoemd, is dat het gevoelige weefsel van je slokdarm geïrriteerd raakt. Dit geeft dat vervelende brandend gevoel in je slokdarm, achter je borstbeen en in je keel.

Oorzaken van brandend maagzuur

Er zijn verschillende oorzaken voor het te vaak terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm. Er zijn verschillende oorzaken voor het vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm. De meest voorkomende zijn:

  • Het sluitspiertje (sfincter): Het sluitspiertje moet ervoor zorgen dat maaginhoud niet omhoog kan stromen, de slokdarm in.
  • Een verhoogde druk op de maag: Een hoge druk op de maag ontstaat door bijvoorbeeld overgewicht, zwangerschap of verstopping in de darm. Door overgewicht of verstopping, maar bijvoorbeeld ook door een zwangerschap, is er minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal. Door de verhoogde druk kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Het middenrif: Het middenrif (ook wel diafragma genoemd) is de spierplaat die de borstholte scheidt van de buikholte. In deze spierplaat zit een opening: hier loopt de slokdarm doorheen van de borstholte naar de buikholte. Het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag bevindt zich op de hoogte van het middenrif. Zowel het middenrif als de sluitspier heeft een functie in het voorkomen van het terugstromen van maagzuur naar de slokdarm.
  • Een middenrifsbreukje: Als de opening in het middenrif iets wijder is dan normaal, noemen we dit een middenrifsbreukje. Een klein of groter gedeelte van de maag kan dan voor kortere of langere periode omhoog komen door deze opening. Als het sluitspiertje dan niet meer op de hoogte zit van het middenrif is de functie om te voorkomen dat maagzuur terugstroomt in de slokdarm verminderd. Als deze opening in het middenrif te wijd is, kan de bovenkant van de maag een beetje boven het middenrif gaan uitsteken. We noemen dit een ‘breukje in het middenrif’. Zure maaginhoud stroomt dan gemakkelijker terug naar de slokdarm. Dit komt omdat het middenrif niet goed samenwerkt met de sluitspier.
  • Vertraagde maagontlediging: Bij een vertraagde maagontlediging is voedsel langer in de maag dan normaal. De maag geeft het voedsel niet snel genoeg door aan de dunne darm. Bij een vertraagde maagontlediging blijft het eten langer in de maag dan normaal. Hierdoor is de kans groot dat er teveel zure maaginhoud terug de slokdarm instroomt.
  • Ouderdom: Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten.
  • Nicotine en alcohol: Nicotine en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt. Roken: nicotine heeft hetzelfde effect als chocola, pepermunt en alcohol.
  • Bepaalde voedingsmiddelen: Het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, citrus, chocolade, gefrituurde en pittig eten en koolzuurhoudende dranken kunnen klachten verergeren. Voedingsmiddelen, zoals chocola, pepermunt en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt en de maag niet meer goed afsluit.

Symptomen van brandend maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur kunnen per persoon verschillen. De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Sommige mensen hebben last van zure oprispingen en proeven het zuur dat omhoog stroomt de slokdarm in. Je proeft dan het zuur in de mond.

Veel mensen hebben last van zure oprispingen. Zij proeven het zuur dat omhoog stroomt, de slokdarm in. Maar ook zonder het zuur te proeven, kun je last hebben van brandend maagzuur. Niet iedereen heeft hier iedereen last van.

Veel mensen met brandend maagzuur hebben vooral 's nachts (in liggende positie) of bij het voorover buigen veel last van klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm. Sommige mensen hebben vooral 's nachts als ze in bed liggen of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm.

Daarnaast ontstaan veel klachten na de maaltijd. Dit komt omdat juist na de maaltijd de maag meer onder spanning staat waardoor het sluitspiertje zich spontaan opent om lucht te ontsnappen. Hierbij kan dan ook zure maaginhoud de slokdarm inlopen. Dit komt omdat juist na de maaltijd de maag meer onder spanning staat waardoor het sluitspiertje zich spontaan opent om lucht te ontsnappen.

Maar ook los van deze uitlokkende factoren kan brandend maagzuur optreden. Veel voorkomende klachten zijn:

  • Een pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten. De pijn kan uitstralen naar de hals, de rug en tussen de schouderbladen;
  • Oprispingen waarbij een beetje maaginhoud terugvloeit tot in de mondholte;
  • Opboeren;
  • Een geïrriteerde keel en hoestklachten. Dit komt voor als de maaginhoud regelmatig tot in de keelholte omhoog stroomt;
  • Het gevoel alsof er voortdurend een brok in de keel zit;
  • Slikklachten;
  • Heesheid;
  • Slecht gebit.

Diagnose van brandend maagzuur

Vaak kan de huisarts de diagnose brandend maagzuur stellen, op basis van het klachtenpatroon. Vaak kan de huisarts de diagnose brandend maagzuur stellen op basis van je klachten. Als je langere tijd last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan.

In sommige gevallen is verder onderzoek noodzakelijk. Bijvoorbeeld als blijkt dat de klachten niet verminderen door gebruik van maagzuurremmers. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet verminderen door voedingsadviezen, leefregels en medicijnen. Of als klachten eerst verdwijnen, maar later weer terugkomen.

Een middenrifsbreuk of een slokdarmontsteking kan worden vastgesteld tijdens een gastroscopie van de binnenkant van de slokdarm en de maag. Een kijkonderzoek van de binnenkant van de slokdarm en de maag heet een gastroscopie en gebeurt met een speciaal kijkinstrument, de gastroscoop. Dit is een flexibele slang met daarop een kleine camera en een lampje. Dit onderzoek gebeurt met een speciaal kijkinstrument, de gastroscoop. Dit is een flexibele slang, met daarop een kleine camera en een lampje. De arts brengt de slang via je mond in je slokdarm en bekijkt of de slokdarm beschadigd of ontstoken is.

Een zuurgraadmeting is een onderzoek waarbij gedurende 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten. De zuurgraad wordt ook wel de pH-waarde genoemd. Met dit onderzoek kan de arts beoordelen of er vaak zure maaginhoud in de slokdarm aanwezig is. Een 24-uurs zuurgraadmeting is een onderzoek waarbij 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten. De zuurgraad wordt ook wel de pH-waarde genoemd. Via de neus wordt er een dun slangetje in de slokdarm gebracht. Aan het uiteinde van dit slangetje zit een meetinstrumentje. Via de neus brengt de arts een dun slangetje in de slokdarm. Aan het uiteinde van dit slangetje is een meetinstrumentje bevestigd.

Behandeling van brandend maagzuur

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. De behandeling van brandend maagzuur is afhankelijk van hoe erg de klachten zijn.

Voedingsadviezen en leefregels

Soms geeft de arts u voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Soms geeft de huisarts je voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Meestal krijg je eerst voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen.Mensen met brandend maagzuur mogen in principe alles eten en drinken. Wat bij de één de klachten verergert, geeft bij de ander geen problemen. Het is verstandig om uit te zoeken waarvan u klachten krijgt.

Wat kunt u zelf doen?

  • Vermijd grote, zware maaltijden en erg vet eten. Neem liever kleine maaltijden verspreid over de dag. U krijgt eerder last van brandend maagzuur als uw maag erg vol zit en een vette maaltijd blijft veel langer in uw maag. Het maagsap stroomt dan eerder in de slokdarm terug.
  • Eet rustig, kauw goed en praat zo min mogelijk tijdens het eten. Langzaam en bewust eten kan helpen om klachten te verminderen.
  • Kies voor vezelrijke voeding: Vezelrijk en gevarieerd eten helpt om maagklachten te voorkomen en zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en voorkomt verstopping. Eet dagelijkse voldoende groenten, fruit, volkorengranen, peulvruchten en noten en zaden.
  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen en dranken: Alcohol, pepermunt, koffie, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel kunnen brandend maagzuur verergeren.
  • Rook niet en drink geen alcohol: Nicotine en alcohol verslappen de sluitspier tussen de slokdarm en de maag, waardoor maagzuur makkelijker kan terugstromen in de slokdarm. Het advies is om te stoppen met roken en geen alcohol te drinken. Heb je hier hulp bij nodig?
  • Voorkom verstopping. Verstopping kan de druk op de maag vergroten, waardoor de klachten verergeren. Verstopping verhoogt de druk in de buikholte en daardoor stroomt maagsap makkelijker terug in de slokdarm. Gezond, vezelrijk eten, voldoende vocht (1,5 tot 2 liter per dag) en regelmatig bewegen helpen om de ontlasting soepel te houden.
  • Eet niet vlak voor het slapengaan: Probeer minstens drie uur voor het slapen niet meer te eten. Ga na het eten ook niet direct liggen. Als je ligt met een volle maag, kan de maaginhoud gemakkelijker terugstromen.
  • Behoud een gezond gewicht. Mensen met overgewicht hebben minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal. Door de verhoogde druk kan de maaginhoud makkelijker in de slokdarm stromen. Overgewicht verhoogt de druk op je buik, wat de kans op brandend maagzuur verhoogd. Afvallen op een geleidelijke en gezonde manier kan helpen om klachten te verminderen. Een diëtist kan je daarbij helpen. Een gewichtsvermindering van 10% heeft vaak al effect.
  • Draag makkelijke, loszittende kleding: Strakke kleding, zoals een strakke broek of riem, kan te veel druk op de buik geven, wat klachten kan verergeren.
  • Buk zo min mogelijk voorover: Bij het voorover bukken kan maagzuur terugstromen in de slokdarm.
  • Ga na het eten niet meteen liggen. Als u met een volle maag gaat liggen, kan de inhoud van de maag makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Stop met roken. Roken verslapt het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag.
  • Plaats het hoofdeinde van uw bed op klossen, zodat het hoofdeinde hoger is dan het voeteneinde. Het maagzuur stroomt dan niet zo gemakkelijk terug naar de slokdarm. Verhoog het hoofdeinde van je bed: Als je het hoofdeinde van je bed iets verhoogt, bijvoorbeeld met blokken onder de poten, ligt je hoofd hoger dan je maag. Waardoor het maagzuur minder makkelijk terugstroomt. Een extra kussen onder uw hoofd is geen goede oplossing.
  • Slaap op je linkerzij: Slapen op de linkerzij kan verlichting geven.
  • Het is verstandig om ongeveer 3-4 uur voordat u gaat slapen niet meer te eten. Het is verstandig om tenminste 3 uur voordat u gaat slapen niet meer te eten.

Medicijnen

Afhankelijk van de ernst van de klachten, kan de arts ook medicijnen voorschrijven. Soms schrijft je arts medicijnen voor. Hoelang je de medicatie moet gebruiken, hangt af hoe je erop reageert. Het kan voor een paar weken zijn. Soms is het nodig om ze langer te gebruiken of om een hogere dosering te krijgen van hetzelfde medicijn. Of je krijgt een ander medicijn. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven.

Deze medicijnen zijn meestal voor een periode van vier tot zes weken. In die tijd zullen uw klachten vaak verminderen of verdwijnen. Is dit bij u niet het geval dan moet u de medicijnen soms voor een langere periode gebruiken of u krijgt een hogere dosering van hetzelfde medicijn voorgeschreven. Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen brandend maagzuur. Sommige zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Niet alle medicijnen zijn geschikt voor iedereen.

Er zijn diverse medicijnen met verschillende werkingen:

  • Medicijnen die een beschermend laagje aanbrengen op de binnenkant van de slokdarm en de maag. Deze medicijnen brengen een beschermend laagje aan op de binnenkant van de slokdarm en de maag.
  • Medicijnen die het maagzuur minder zuur maken, door het zuur te binden. Deze medicijnen maken het maagzuur minder zuur door het zuur te binden.
  • Medicijnen die zorgen dat het maagsap veel minder zuur is. Deze medicijnen zorgen dat het maagsap gedurende langere tijd veel minder zuur is. Er wordt nog wel maagsap aangemaakt maar is minder zuur of helemaal niet zuur meer. Daarom worden ze maagzuurremmers genoemd. Ook de termen protonpompremmers (PPI’s) worden gebruikt. Ze worden daarom ook wel maagzuurremmers genoemd.
  • Medicijnen die de werking van de slokdarm- en maagspieren bevorderen. Deze medicijnen zorgen voor een sneller transport van voeding door de slokdarm en de maag. Daardoor wordt de kans kleiner dat voeding terug omhoog stroomt. Deze medicijnen zorgen ervoor dat het eten sneller door de slokdarm en maag gaat. Hierdoor is er minder kans dat maagsap omhoogkomt. Maagsap dat toch in de slokdarm is gekomen, wordt ook sneller terug naar de maag gebracht. Ook wordt maagsap, dat in de slokdarm is teruggelopen, snel weer naar de maag afgevoerd.

Deze medicijnen (prokinetica) worden ook vaak voorgeschreven tegen misselijkheid. Ze helpen niet bij een sluitspier die niet goed sluit, dus maagsap kan nog steeds terugstromen. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven. Gebruik deze medicijnen daarom alleen langere tijd achter elkaar in overleg met je arts.

De eerste 3 groepen van bovengenoemde medicijnen zijn zogenaamde ‘symptoombestrijders’. Dat wil zeggen dat deze medicijnen alleen de klachten verminderen, of voorkomen. Het omhoog stromen van maaginhoud wordt niet behandeld.

Voor het vinden van de juiste medicatie wordt de step-up methode toegepast. Het afbouwen van maagzuurremmers kun je het beste geleidelijk doen. Neem de helft van wat je normaal slikt. Slik je bijvoorbeeld elke dag 40mg omeprazol, neem dan 20mg. De week erna neem je weer de helft minder. Ga de medicijnen niet om de dag slikken, dat kan juist meer maagklachten geven.

Anti-refluxoperatie

Als medicijnen, in combinatie met voedingsadviezen en leefregels, niet voldoende helpen om de klachten te verminderen, kan de arts een operatie voorstellen. Soms is een operatie nodig als de andere adviezen niet hebben geholpen. Deze operatie heet een anti-refluxoperatie. Deze operatie wordt ook wel een 'anti-refluxoperatie' genoemd.

Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort manchet om de onderkant van de slokdarm heen 'gedraaid'. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort lus om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. Zo kan de maag niet meer door de middenrifbreuk omhoog komen. De maag kan vervolgens niet meer door het middenrif omhoogkomen. Uw arts kan u hierover meer vertellen, ook over de risico’s die deze operatie met zich meebrengt.

Wanneer naar de huisarts?

Het is belangrijk om naar uw huisarts te gaan, als:

  • u voelt dat het voedsel niet wil zakken in de slokdarm.
  • u regelmatig moet overgeven.
  • u in korte tijd meer dan 5 kilo afvalt, zonder aanwijsbare oorzaak.

labels:

Zie ook: