Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Bij reflux staat het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag vaker open, waardoor de zure maaginhoud terugstroomt in de slokdarm. Dit geeft klachten. Andere termen voor reflux zijn brandend maagzuur en zuurbranden.

Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur of een oprisping, bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit is niet erg. Als er te vaak maagzuur vanuit de maag terug de slokdarm instroomt en dit wordt niet behandeld, dan kan een slokdarmontsteking ontstaan.

Oorzaken van brandend maagzuur

Er zijn verschillende oorzaken voor het vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm. De meest voorkomende zijn:

  • Overgewicht: hierdoor is de druk in de buik groter dan normaal. Het zuur stroomt dan makkelijk terug naar de slokdarm.
  • Een middenrifbreuk waardoor het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag niet goed meer werkt en open gaat staan. Als deze opening in het middenrif te wijd is, kan de bovenkant van de maag een beetje boven het middenrif gaan uitsteken. Zure maaginhoud stroomt dan gemakkelijker terug naar de slokdarm.
  • Een zwangerschap. Als er door de groei van de baby minder ruimte in de buikholte komt voor de maag, neemt de druk op de maag toe. Hierdoor kan het sluitspiertje niet meer goed sluiten.
  • Een luie maag (vertraagde maagontlediging) zorgt ervoor dat het voedsel langer dan normaal in de maag blijft. Hierdoor is de kans groot dat er teveel zure maaginhoud terug de slokdarm instroomt.
  • Ouderdom: hierdoor kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten.
  • Voedingsmiddelen, zoals chocola, pepermunt en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt en de maag niet meer goed afsluit.
  • Roken: nicotine heeft hetzelfde effect als chocola, pepermunt en alcohol.

Symptomen van brandend maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Sommige mensen hebben last van zure oprispingen en proeven het zuur dat omhoog stroomt de slokdarm in. Ook zonder het zuur te proeven, kunt u last hebben van brandend maagzuur.

Sommige mensen hebben vooral 's nachts (in liggende positie) last of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en de slokdarm. Bij andere mensen ontstaan de klachten met name na de maaltijd. Dit komt omdat juist na de maaltijd de maag onder spanning staat waardoor het sluitspiertje zich spontaan opent, zodat lucht kan ontsnappen. Hierbij kan dan ook zure maaginhoud de slokdarm inlopen.

Veel voorkomende klachten zijn:

  • Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten. De pijn kan uitstralen naar de hals, de rug en tussen de schouderbladen;
  • Oprispingen waarbij een beetje maaginhoud terugvloeit tot in de mondholte;
  • Opboeren;
  • Geïrriteerde keel en hoestklachten. Dit komt voor als de maaginhoud regelmatig tot in de keelholte omhoog stroomt;
  • Het gevoel alsof er voortdurend een brok in de keel zit;
  • Slikklachten;
  • Heesheid;
  • Slecht gebit.

Wanneer naar de huisarts?

Het is belangrijk om naar uw huisarts te gaan, als:

  • u voelt dat het voedsel niet wil zakken in de slokdarm.
  • u regelmatig moet overgeven.
  • u in korte tijd meer dan 5 kilo afvalt, zonder aanwijsbare oorzaak.

Onderzoeken bij brandend maagzuur

Als u naar de huisarts gaat met uw klachten, zal de huisarts de diagnose brandend maagzuur eenvoudig kunnen stellen, maar soms is verder onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet afnemen door maagzuurremmers of als de klachten eerst verdwijnen en dan weer terugkomen. Mogelijke onderzoeken zijn een kijkonderzoek (gastroscopie), zuurgraadmeting of manometrie.

Behandelingen tegen brandend maagzuur

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. Soms geeft de huisarts je voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Afhankelijk van de ernst van de klachten, kan de arts ook medicijnen voorschrijven.

Voedingsadviezen en leefregels

Als de klachten niet zo ernstig zijn, krijgt u voedingsadviezen en leefregels om ze te verminderen:

  • Vermijd grote, zware maaltijden en erg vet eten. Neem liever kleine maaltijden verspreid over de dag.
  • Ga na het eten niet meteen liggen.
  • Wees voorzichtig met de volgende producten omdat die de klachten kunnen verergeren: alcohol, pepermunt, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel.
  • Zorg voor een gezond lichaamsgewicht.
  • Draag geen knellende kleding ter hoogte van uw maag.
  • Buk niet voorover, maar zak met rechte rug door knieën, want bij bukken stroomt het maagsap makkelijker de slokdarm in.
  • Stop met roken.
  • Plaats het hoofdeinde van uw bed op klossen zodat het hoofdeinde 10 tot 15 centimeter hoger is dan het voeteneinde.
  • Het is verstandig om tenminste 3 uur voordat u gaat slapen niet meer te eten.

Medicijnen tegen brandend maagzuur

U kunt ook medicijnen voorgeschreven krijgen, meestal voor een periode van 4 tot 6 weken. In die tijd moeten uw klachten verminderen of verdwijnen. Is dit niet het geval, dan moet u de medicijnen langer gebruiken of krijgt u een hogere dosering. Het kan ook voorkomen dat u andere medicijnen krijgt voorgeschreven.

Er zijn diverse medicijnen met verschillende werkingen:

  • Medicijnen die een beschermende laag aanbrengen op de binnenkant van de slokdarm en de maag. Er is dan nog wel maagsap, maar veel minder of helemaal niet zuur meer.
  • Medicijnen die de werking van de slokdarm- en maagspieren bevorderen. Deze medicijnen zorgen voor een sneller transport van voeding door de slokdarm en de maag. Daardoor wordt de kans kleiner dat maagsap terug omhoog stroomt.
  • Medicijnen die het maagzuur minder zuur maken door het zuur te binden.
  • Medicijnen die het maagsap veel minder zuur maken. Ze worden daarom ook wel maagzuurremmers genoemd.

Let op: Deze medicijnen doen niets aan het sluitspiertje dat niet goed sluit. Er kan dus nog steeds maagsap terug de slokdarm instromen. Maar omdat het maagsap niet meer zuur is, levert het meestal geen problemen meer op en verdwijnen de klachten. Ook kunnen eventuele beschadigingen aan de slokdarm dan goed genezen.

Anti-refluxoperatie

Als medicijnen, voedingsadviezen en leefregels niet helpen om de klachten te verminderen, kan een operatie uitkomst bieden, waarbij een zogenaamd 'maagmanchet' wordt aangelegd. Een 'maagmanchet' verstevigt de overgang tussen maag en slokdarm.

Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort manchet om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. Zo kan de maag niet meer door de middenrifbreuk omhoog komen.

Barrett slokdarm

Mensen bij wie de slokdarm jarenlang (chronisch) teveel wordt blootgesteld aan zure reflux kunnen een Barret slokdarm ontwikkelen, waarbij de slokdarm deels is bekleed met ander weefsel. Dit geeft een licht verhoogde kans op slokdarmkanker. De meeste mensen met chronisch klachten van zuurbranden krijgen echter geen Barrett slokdarm. Wel kan de reflux hinderlijke klachten veroorzaken.

Bij een Barrett-slokdarm zijn de cellen van het slokdarmslijmvlies veranderd. De veranderde cellen kunnen kankercellen worden. Zo kan slokdarmkanker ontstaan. Deze kans is klein: minder dan 5% van de mensen met een Barrett-slokdarm krijgt uiteindelijk slokdarmkanker.

Vaak weet je niet dat je een Barrett-slokdarm hebt. Een Barrett-slokdarm is aan de buitenkant niet te zien en geeft meestal geen klachten.

Behandeling Barrett-slokdarm

Welke behandeling je krijgt, hangt af van hoe erg het slijmvlies veranderd is. Als het weefsel sterk veranderd is, is de kans op slokdarmkanker groter.

De volgende behandelingen kun je misschien krijgen als je een Barrett-slokdarm hebt:

  • Maagzuurremmers. Maagzuur beschadigt het slijmvlies van de slokdarm. Dat kan leiden tot Barrett-slijmvlies of ernstige ontstekingen van de slokdarm. Je krijgt maagzuurremmers om dit te voorkomen.
  • Weghalen van het Barrett-slijmvlies. Zijn er afwijkingen aan de slokdarm zichtbaar? Dan kan de arts die weghalen met een gastroscoop. De arts haalt dan een deel van het weefsel van de slokdarm weg. Dit kan met endoscopische mucosale resectie (EMR) of met endoscopische submucosale dissectie (ESD).
  • Wegbranden van het Barrett-slijmvlies met RFA. Zijn er onrustige cellen? Dan kan de arts het Barrett-slijmvlies wegbranden. Dat gebeurt met radiofrequente ablatie (RFA). De hitte van de straling vernietigt de Barrett-cellen.

labels:

Zie ook: