Heb je last van je maag of darmen na het drinken van koffie? Dat is niet zo gek, want koffie heeft voor veel mensen een laxerende werking. Na een ‘koffietje in de ochtend’ helpt cafeïne je stoelgang misschien wel een handje op weg. Of niet, want voor een grote groep mensen zorgt cafeïne juist voor vervelende maag- en darmklachten. Maar hoe ontstaan deze vervelende klachten én kun je er wat aan doen?

Cafeïne heeft een stimulerend effect op je maagdarmkanaal

Cafeïne stimuleert de samentrekking van de spieren in je maagdarmkanaal. Hierdoor geeft je maag z’n inhoud al te vroeg door aan je dunne darm. Door cafeïne geeft je maag voedsel wat nog niet volledig verteerd is al door aan je dunne darm.

Je dunne darm krijgt onverteerd voedsel tot zich

Dit onverteerde voedsel gaat vervolgens rotten in je dunne darm. Dit vormt een warm nest voor slechte bacteriën. Op de lange termijn kan dit zelfs resulteren in het beschadigen van de dunne darmwand.

Je dikke darm wordt opgejaagd door cafeïne. Daarnaast zorgt cafeïne ook voor het versnelt voortduwen van voedsel in de dikke darm. Dit effect zorgt ervoor dat je snel en nodig moet poepen of zelfs last krijgt van diarree. Recent onderzoek toont aan dat de activiteit van de dikke darm binnen 4 minuten toeneemt na het drinken van cafeïne. Onderzoek toont aan dat cafeïne de dikke darm 60% actiever maakt dan water.

Cafeïne activeert de stresshormonen

Cafeïne zorgt ervoor dat al het voedsel in je maag te snel naar je dunne darm verplaatst en vervolgens laat het je voedsel in je dikke darm versneld uitpoepen. Daarna vertraagt je spijsvertering. Dat komt doordat cafeïne de aanmaak van de stresshormonen cortisol en adrenaline stimuleert.

Twee koppen koffie (met cafeïne) veroorzaken al voor een stijging van 30% van je cortisolspiegel. Cortisol en adrenaline zorgen ervoor dat je in gevaarlijke situaties kan ‘vechten of vluchten’ door je hart sneller te laten kloppen en de bloedtoevoer naar je hersenen te verhogen. Hierdoor stroomt er minder bloed naar je maagdarmstelsel waardoor je spijsvertering vertraagt. Een vertraagde spijsvertering geeft klachten als een opgeblazen gevoel, buikpijn en misselijkheid.

Cafeïne verergert symptomen van chronische darmaandoeningen

Het is wetenschappelijk aangetoond dat cafeïne de symptomen (zoals diarree, buikpijn en zure oprispingen) verergert van chronische darmaandoeningen als het prikkelbare darm syndroom (PDS) en de ziekte van Crohn. Mensen met deze aandoeningen worden daarom afgeraden om koffie met cafeïne te drinken. Cafeïne speelt echter geen rol in het ontwikkelen van deze aandoeningen.

Naast darmklachten kan koffie ook op een andere manier invloed hebben op ons lichaam. Dit is niet altijd even bevorderlijk als je last hebt van een prikkelbare darm syndroom (PDS) of gevoelige darmen. Koffie zorgt ervoor dat je opgewekter bent en kan het concentratievermogen verbeteren. Dit is echter van korte duur en dan moet je na een tijdje weer een shot koffie hebben om niet in een vermoeidheidsdip terecht te komen.

Wat te doen tegen buikpijn na koffie?

Heb jij snel last van je maag of darmen? Loop niet langer onnodig door met deze klachten en probeer eens cafeïne te vermijden door over te stappen op cafeïnevrije koffie. Je zal niet de eerste zijn waarbij cafeïne de oorzaak is van maag- en darmklachten. Ook de lactose in melkproducten veroorzaken bij veel mensen maag- en darmklachten. Drink jij je koffie het liefst als cappuccino of latte? Dan is het zeker de moeite waard om eens te kijken hoe jij reageert als jij de (koe)melk weglaat. Vervang de melk voor bijvoorbeeld een plantaardige variant.

Probeer vandaag nog of cafeïnevrije koffie jouw buikklachten kan verminderen.

Meer klachten naast buikpijn?

Krijg jij niet alleen buikpijn maar ook andere klachten na het drinken van koffie? Cafeïne zorgt voor een hoop bijwerkingen in je lichaam.

Het beste is om na 14:00 uur in de middag geen koffie meer te nemen, omdat dit invloed heeft op de slaap. Tenslotte zorgt een goede nachtrust voor het herstellen van je lichaam. Het beste is om je koffie zwart te drinken. Het toevoegen van suiker, zoetjes of melk kan impact hebben op de bloedsuikerspiegel. Hiermee komen je darmen extra in de spijsverteringsstand met als gevolg darmen die gaan opspelen.

Andere koffie die laag is in cafeïne is mushroom koffie. Deze koffie bevat tevens een lage dosis cafeïne en is gemaakt op basis van plantenextracten. Houd je niet van de smaak van paddenstoelen en champignons? Dat is niet erg want de paddenstoelen in de koffie proef je namelijk niet.

Wat drink je als je erg gevoelig bent voor cafeïne en toch koffie wilt drinken? Dan is koffie alternatief met cichorei wortel of met spelt een mogelijke vervanger voor je. Vermijd ook zwarte en groene thee en drink daarvoor in de plaats kruidenthee, bijvoorbeeld van Kurkuma, venkel of kamille.

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Het is een chronische aandoening, zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darm zijn te zien. Naar schatting heeft 5 tot 10 procent van de Nederlanders er last van. De klachten zijn heel vervelend. Veel mensen met PDS schamen zich ervoor of vinden het moeilijk om over hun probleem te praten.

Wel is de kennis over oorzaken en het ontstaan van PDS de laatste jaren toegenomen. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met de samenwerking tussen de hersenen en de darmen. Onze hersenen en darmen staan voortdurend met elkaar in verbinding. Bij PDS maakt de darm te veel of juist te weinig bewegingen.

Tegenwoordig is het duidelijk dat PDS geen psychische oorzaak heeft. Bij PDS is er mogelijk een verstoring in de communicatie tussen de hersenen en darmen ontstaan. Het lijkt erop dat de darmen te veel of te sterke signalen naar de hersenen sturen waarna de hersenen weer te veel en te sterke signalen naar de darmen sturen. Dit kan verklaren dat mensen met PDS gevoeliger blijken te zijn voor pijnprikkels in de darmen. Het is niet altijd duidelijk waardoor de verstoring ontstaat, maar het stofje serotonine (gelukshormoon) lijkt een rol te spelen.

Door verschillende oorzaken kan de darmwand beschadigen en kunnen schadelijke stoffen ons lichaam binnendringen vanuit de darmholte, door de darmwand naar de bloedbaan. Een theorie over PDS is dat het kan ontstaan door schade aan de darmwand, bijvoorbeeld na een ontsteking of infectie. Hierbij worden zenuweinden in de slijmvliezen van de darm gevoeliger. Dit kan klachten, zoals diarree of verstopping veroorzaken.

Een van de andere theorieën is dat bepaalde darmbacteriën verantwoordelijk zouden zijn voor het ontstaan van PDS klachten. Het is belangrijk om het microbioom in balans te houden. Bij een gezond microbioom is er een goed evenwicht tussen de goede en schadelijke bacteriën. Als de schadelijke bacteriën toenemen, kan het microbioom uit balans raken. Hierdoor kunnen klachten ontstaan, zoals diarree of verstopping.

Klachten en Diagnose van PDS

De klachten bij PDS verschillen vaak per persoon en van dag tot dag. Sommige hebben continu klachten, terwijl andere een tijd geen last hebben. De ernst van de klachten varieert ook. Je kan last hebben van diarree, verstopping, of een combinatie van beide. Buikpijn is een veelvoorkomende klacht.

De klachten worden meestal erger in de loop van de dag en na het eten. Wanneer er gassen ontstaan in de darmen, kan de buik uitzetten. Als een wind wordt ingehouden kan dit buikpijn geven en een opgeblazen gevoel. Het kan ook een drukverhoging van de darmwand geven, waardoor deze tijdelijk oprekt.

Klachten zoals bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies of koorts horen niet bij PDS. Ga met deze klachten direct naar huisarts.

Om te bepalen of je PDS hebt, stelt je huisarts vragen over je klachten en onderzoekt je buik. Op basis van de Rome IV-criteria wordt de diagnose gesteld. PDS-klachten lijken soms op klachten van andere MDL-ziekten, zoals chronische darmontstekingsziekten, coeliakie en darmkanker.

Behandeling van PDS

Er zijn verschillende behandelingen voor PDS. Wat voor de ene persoon werkt, heeft bij de ander geen effect. Je moet dus, samen met je arts of diëtist, op zoek naar een aanpak die voor jou werkt. De basis van de behandeling is altijd de combinatie van anders eten, gezond leven en minder stress. Daarnaast kunnen ook supplementen, medicijnen of andere therapieën helpen. Helaas worden de meeste mensen met PDS niet volledig klachtenvrij met een behandeling.

Sommige voedingsmiddelen, zoals zuivel, tarwe, cafeïne, bepaalde groenten en fruit, sappen, alcohol, frisdrank met koolzuur of zoetstoffen en kauwgom kunnen de klachten verergeren. Het verschilt per persoon welke voedingsmiddelen klachten geven. Het aanpassen van het voedingspatroon kan al helpen om klachten te verminderen.

Als je PDS hebt is het goed om met een diëtist te kijken naar je voeding. Zo kan je achterhalen welke producten je klachten geeft. Ook kan de diëtist het FODMAP-dieet aanraden, waarbij je bepaalde soorten voeding tijdelijk weglaat en weer toevoegt. Doe dit wel onder begeleiding, om te korten te voorkomen.

Medicijnen en Andere Middelen bij PDS

Bepaalde medicijnen kunnen de klachten bij PDS verminderen. Bulkvormers zijn middelen die dezelfde eigenschappen hebben als niet-oplosbare voedingsvezels. Ze kunnen zorgen voor een soepele ontlasting en een goede darmwerking. Een vorm van bulkvormers is psylliumvezels. Je kunt ze zonder problemen langdurig gebruiken, omdat ze de darm niet beschadigen.

Patiënten met matig tot ernstige PDS met verstopping kunnen baat hebben bij het medicijn linaclotide, dat op 2 manieren werkt: tegen verstopping en tegen pijn.

Als je vaak last hebt van diarree kan je arts een diarreeremmer voorschrijven. Dit medicijn zorgt ervoor dat de ontlasting wat vaster wordt. Gebruik diarreeremmers niet dagelijks, tenzij je arts dat voorschrijft. Bulkvormers kunnen ook helpen bij diarree.

Krampwerende middelen hebben een verslappende werking op de spieren van het maagdarmstelsel. Zij kunnen deze spanning en krampen verminderen. Je huisarts kan je hierover advies geven.

Al tientallen jaren is pepermuntolie een aanbevolen middel voor de behandeling van PDS. Uit verschillende studies blijkt dat door pepermuntoliecapsules één op de drie mensen met PDS verlichting van hun klachten ervaren. Het belangrijkste bestanddeel is menthol. Je kunt dan het beste de maagsapresistente capsules gebruiken, waardoor het middel vrijkomt in de darm en niet al in de maag.

Veel mensen met PDS ervaren dat spanning en stress een duidelijke invloed heeft op hun klachten. De buikklachten zijn dan een signaal van het lichaam dat er overbelasting is, net zoals hoofdpijn dat kan zijn. Je huisarts kan hierover meer informatie geven en je eventueel doorverwijzen.

Overgevoelige Maag

Mensen met een overgevoelige maag zijn overgevoelig voor prikkels uit het spijsverteringskanaal. Hoe dat komt, is niet duidelijk. Wanneer bij onderzoek geen zichtbare afwijkingen worden gevonden, maar de maagklachten toch aanhouden, wordt vaak de diagnose overgevoelige maag gesteld.

Een overgevoelige maag behoort tot de zogenoemde functionele maagdarmklachten. Dit wil zeggen dat de klachten veroorzaakt worden door een verstoorde functie van de maag, maar dat er geen zichtbare afwijking te vinden is.

De oorzaak van een overgevoelige maag is niet helemaal duidelijk. Meestal wordt de diagnose gesteld op basis van het klachtenpatroon.

Koffie, pepermunt, chocolade, koolzuurhoudende dranken, sterk gekruid eten en vet voedsel kunnen klachten veroorzaken. Stop met roken. Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden en zorg voor voldoende ontspanning, bijvoorbeeld door sporten en andere lichaamsbeweging. Bij spanning en stress maakt je lichaam meer maagzuur aan.

labels:

Zie ook: