Nachtschade groenten klinkt niet bepaald aantrekkelijk! Toch kun je nachtschade groenten gewoon eten en vind je ze dus terug in de schappen. Wat nachtschade precies is, of het schadelijk is én of je er te veel van binnen kunt krijgen, hebben we voor je uitgezocht.

Wat is nachtschade en is het schadelijk?

Nachtschade is een plantengeslacht met ruim 1500 verschillende soorten, waarvan aardappel, paprika, tomaat en aubergine de populairste zijn. Ook eetbare knollen, pepers en bijvoorbeeld goji-bessen vallen in deze categorie. Lang niet alle soorten nachtschade groenten zijn eetbaar. Welke wel eetbaar zijn, vind je terug in de schappen van de supermarkt.

Het nachtschade plantengeslacht heeft waarschijnlijk de naam 'nachtschade' gekregen omdat de bloemen van sommige planten ’s avonds gaan geuren, en de ‘schade’ is toe te wijzen aan de giftige werking van sommige planten. Het proces van geuren en giftige werking is een beschermingsmechanisme van de planten tegen insecten. Dit is de reden dat niet alle soorten nachtschade eetbaar zijn.

Bij normale consumptie is de schadelijkheid van nachtschade niet aangetoond, schrijft Hoenderdos. De meeste mensen krijgen dan ook geen last door het eten van (veel) nachtschade, maar dat is per persoon verschillend. Je kunt namelijk wel een gevoeligheid of allergie voor nachtschade ontwikkelen. Daarnaast komt nachtschade voor in bewerkte versies van deze producten, zoals chips, andere aardappelproducten en tomatensoep-of saus. Zo vind je nachtschade soms ook terug in broodsoorten, biscuits of kant-en-klaarmaaltijden die bepaalde vissoorten bevatten, schrijft diëtiste en collega Karine Hoenderdos.

Bekendste nachtschade groenten

  • Aardappels
  • Aubergine
  • Chilipeper
  • Gojibes
  • Paprika
  • Pepino
  • Physalis
  • Tabaksplant
  • Tamarillo
  • Tomaten

Aardappels, aubergine, paprika en tomaten zijn groenten die we veel eten en dus zeker niet altijd voor klachten zorgen. Toch vallen deze bekende nachtschade groenten onder de categorie en kunnen ze voor sommige wel klachten veroorzaken. Luister vooral goed naar je lichaam om te bepalen of jij reageert op het mogelijk aanwezige 'giftige' stofje in de groenten.

Allergie of gevoeligheid voor nachtschade

Glycoalkaloïden zoals solanine en tomatine zijn stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken. Als je na het eten van bijvoorbeeld paprika of tomaat last krijgt van buikpijn, eczeem, slapeloosheid, reumatische klachten, ademhalingsproblemen of een ruwe tong, kan dat betekenen dat je allergisch bent voor één of meerdere stoffen die voorkomen in nachtschade.

Als je hierover twijfelt kan het helpen om een eetdagboek bij te houden, of vier weken producten die nachtschade bevatten te vermijden. Als de klachten erna terugkomen, ben je waarschijnlijk gevoelig voor deze producten. De voedingsmiddelen helemaal weglaten of minder eten zijn dan opties, en in dat geval is het handig om contact op te nemen met een diëtist. Op die manier weet je zeker dat je voeding gevarieerd is, en kun je ook nog eens lekkere alternatieven ontdekken. Bij twijfel kun je ook een huid-of bloedtest doen om te onderzoeken of je allergisch of gevoelig bent voor nachtschade.

Histamine en voedsel

Histamine zit van nature in diverse dierlijke en plantaardige producten. Vooral bewerkte en gefermenteerde voedingsproducten bevatten veel histamine, bijvoorbeeld oude kazen, schimmelkazen en worsten. Men kan een histamine intolerantie op het spoor komen door het histaminegehalte van de ontlasting te laten bepalen door een test.

Jeuk en benauwdheid zijn vaak het gevolg van voedselallergieën en hooikoorts. De combinatie van een allergisch reacties met slapeloosheid of het ontstaan van rode wangen bij het drinken van rode wijn is vrij kenmerkend voor een histamine overgevoeligheid door een enzym tekort. Veel mensen zijn niet bekend met een histamine intolerantie. Zij hebben dan niet goed in de gaten waar bovenstaande klachten vandaan komen. Het is dan altijd zinvol om je te laten testen op histamine intolerantie.

Symptomen van overgevoeligheid voor histamine

Mensen die overgevoelig zijn voor histamine, zullen de volgende symptomen ervaren:

  • Een brijachtige ontlasting
  • Hartkloppingen
  • Jeuk
  • Een verstopte neus
  • Diarree
  • Hoofdpijn
  • Slapeloosheid

Een stijging van histamine kan een versnelde hartslag en hartkloppingen veroorzaken. De diarree treedt vaak ‘s nachts of een dag na het eten van bovengenoemde voedingsmiddelen op.

Oorzaken van een toename van histamine in het lichaam

Er zijn diverse oorzaken waardoor het histamine-gehalte in het lichaam stijgt. Er zijn veel cellen in het lichaam die al histamine bevatten, als deze cellen geprikkeld worden, dan kan die histamine vrijkomen.

  • Bij een allergische reactie komt er histamine vrij, in zowel de slijmvliezen, de huid en het bloed.
  • Bij ontstekingsreacties neemt het histamine gehalte toe.
  • Bepaald voedsel, bijvoorbeeld zuurkool, kan veel histamine bevatten.
  • Het histamine-gehalte kan in de darm stijgen door voedsel dat histamine vrijmaakt: rode wijn, chocolade, oude kaas en noten.

Een tekort aan enzymen. Onder normale omstandigheden blijft het histamine-gehalte van de darm vrij laag. Dit komt omdat het enzym diamine-oxidase (DAO) ervoor zorgt dat histamine wordt afgebroken. Bij sommige mensen ontbreekt dit enzym. Wanneer u voedsel consumeert dat veel histamine bevat, of wanneer u rode wijn en chocolade consumeert, neemt het histamine gehalte in de darm sterk toe. Bij mensen met een tekort van het DAO-enzym ontstaan er dan klachten. Men spreekt dan van histamine-intolerantie.

Oorzaken van een DAO-enzymtekort

Een al dan niet tijdelijk DAO-enzymtekort kan veroorzaakt worden door:

  • Een aangeboren deficiëntie
  • Stress, vermoeidheid, lage weerstand
  • Een tekort aan vitamine B6
  • Een verstoorde darmwerking door een darmontsteking, een verstoorde darmflora, de ziekte van Crohn, coeliakie, of een disbalans in de lever
  • Bepaalde medicijnen
  • Alcohol, zelfs al bij kleine hoeveelheden
  • Een zeldzame aandoening waarbij het lichaam te veel mestcellen produceert.

Wat kun je eraan doen bij histamine-intolerantie?

Het minder leuke nieuws is dat je bij histamine-intolerantie (tijdelijk) histamine-arme voeding zult moeten eten. Histamine is een stof die in het lichaam een regulerende functie heeft. Histamine speelt een rol in de productie van maagzuur en werkt als een neurotransmitter. Een stijging van histamine in het lichaam uit zich in allergische klachten.

Behandeling van histamine intolerantie

De behandeling van histamine intolerantie komt vooral tot uiting in het aanpassen van de voeding die men consumeert. Concreet betekent dit:

  • Eet geen chocolade, kaas, wijn en noten.
  • Vermijd producten waar u allergisch of intolerant voor bent.
  • Vermijd producten die een hoog histamine gehalte hebben, bijvoorbeeld zuurkool.
  • Volg een rotatiedieet, dat wil zeggen: probeer een weekschema te ontwikkelen en eet niet dagelijks hetzelfde. Op die manier blijven de histamine spiegels laag.

Plantengifstoffen in nachtschade

Sommige planten bevatten natuurlijke giftige stoffen als solanine en tomatine. Planten maken deze stoffen waarschijnlijk aan om aantasting door schimmels en vraat door insecten en wormen tegen te gaan.

  • Solanine zit in aardappelen. Het ontstaat onder invloed van licht in de schil en in de uitlopers van aardappelen. Je kunt het herkennen aan de groene plekken op aardappels.
  • Tomatine komt voor in onrijpe tomaten.

Bij normale inname zijn deze stoffen niet schadelijk, in grote hoeveelheden of als je er gevoelig voor bent, kun je er bijvoorbeeld buikpijn of diarree van krijgen.

Wat is de oplossing als je minder van deze natuurlijke gifstoffen binnen wilt krijgen?

  • Eet alleen rijpe tomaten. Daar zit geen tomatine meer in.
  • Door aardappels op een donkere plek te bewaren ga je de vorming van solanine tegen.
  • Snij groene plekken en uitlopers van aardappelen altijd royaal weg.
  • En eet aardappels alleen in de schil als deze geen groene plekken heeft en de aardappel onbeschadigd is.

Als je denkt dat je gevoelig bent voor solanine of tomatine, kun je producten hiermee uit je voeding weglaten. Verdwijnen de klachten na enkele weken? Gebruik de producten dan juist weer. Zo kun je checken of je er inderdaad gevoelig voor bent (dan komen de klachten terug).

labels:

Zie ook: