Diarree is dunne, waterige poep en komt vaak snel opzetten, waardoor je direct naar het toilet moet. Er wordt pas over diarree gesproken als je meerdere keren per dag dunne ontlasting hebt. In dit artikel bespreken we de mogelijke oorzaken van diarree na het eten, de symptomen en wat je kunt doen om dit te verhelpen.

Wat is diarree?

Diarree is dunne en waterige poep. Soms wordt het ook wel buikloop genoemd.

De klacht bij diarree is dunne ontlasting, meerdere keren per dag. Daarnaast komt de behoefte om naar het toilet te gaan (aandrang) meestal plotseling. Ook het ophouden van de ontlasting lukt meestal niet of moeizaam.

Acute diarree is diarree die plotseling ontstaat en niet lang duurt. Chronische diarree is als de diarreeklachten langer dan 14 dagen aanhouden.

Oorzaken van diarree na het eten

Diarree kan veel verschillende oorzaken hebben. Diarree kan kortdurend (acuut) zijn maar het kan ook een chronische (langdurige) klacht of aandoening zijn.

  • Buikgriep: Meestal komt dit door een virus.
  • Bedorven voedsel: Meestal komt dit door een bacterie in eten of drinken.
  • Voedselintolerantie of allergieën: Zoals lactose-intolerantie of coeliakie.
  • Stress of spanningen: Kan leiden tot een (te) snelle passage van ontlasting door de darm.
  • Medicijnen: Veel medicijnen hebben als bijwerking diarree.
  • Chronische aandoeningen: Bijvoorbeeld het prikkelbare darm syndroom (PDS) of inflammatoire darmziekten.

Acute diarree

Acute diarree ontstaat meestal door een besmetting met virussen, bacteriën of parasieten. Een veelvoorkomende vorm van acute diarree is de zogenoemde buikgriep. Iedereen heeft hier wel eens last van. Ook acute diarree door een bacterie of parasiet komt vaak voor.

In bedorven voedsel zitten soms bacteriën die diarree kunnen veroorzaken.

Acute diarree kan ontstaan door een bacteriële- of virusinfectie of een parasiet. Ook (overmatig gebruik van) bepaalde voedingsmiddelen kan leiden tot diarree: zoetstoffen, alcohol en vette producten. Medicijnen kunnen als bijwerking maag- darmklachten, zoals diarree, geven.

Chronische diarree

Soms heeft diarree een andere oorzaak. Dat komt vaker voor bij mensen die langer dan 2 of 3 weken diarree hebben.

Bij het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is de darmwand overgevoelig voor prikkels en reageert hierop met krampen, pijn en een opgeblazen gevoel.

Je spreekt van chronische diarree als de diarreeklachten langer dan 14 dagen aanhouden. Chronische diarree kan worden veroorzaakt door gebruik van medicatie, antibiotica of een voedselallergie of -intolerantie (bv melkallergie of coeliakie). Daarnaast kunnen chronische aandoeningen zoals ziekte van Crohn of het prikkelbaar darm syndroom (IBS) de oorzaak zijn.

Symptomen van diarree

Je kunt de volgende klachten hebben bij de diarree:

  • Pijn in je buik. Je kunt pijn hebben die er de hele tijd is, of krampen. Bij krampen kun je de poep moeilijk tegenhouden.
  • Bij diarree verlies je veel vocht. Je verliest extra veel vocht als je ook overgeeft, koorts hebt of als het warm is.
  • Als je veel vocht verliest en te weinig drinkt, kun je uitdrogen. Vooral ouderen boven de 70 jaar en kinderen onder de 2 jaar kunnen snel uitdrogen. Bij gezonde volwassenen is de kans op uitdrogen erg klein.

Als je uitdroogt, kun je 1 of meer van deze klachten krijgen:

  • Je plast niet of weinig. Als je toch plast, is je plas donker.
  • Je hebt erg veel dorst.
  • Je hebt een droge mond.
  • Je voelt je suf.
  • Je voelt je duizelig of valt flauw.

Bij ernstige uitdroging kun je ook deze klachten krijgen:

  • Je bent in de war.
  • Je ademhaling gaat snel.
  • Je hartslag gaat snel.
  • Je armen en benen voelen koud.

Wat te doen bij diarree?

Drink extra vaak, zodat je niet uitdroogt. Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat je diarree had. Bij diarree en overgeven is het belangrijk dat je extra vaak drinkt (2 of 3 liter per dag).

Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.

Als er iets in je maag komt, merken je darmen dat ook. Soms krijg je dan weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat je iets verkeerds gegeten hebt. Je maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als je in 1 keer veel drinkt, kun je meteen naar de wc moeten.

ORS

ORS is een drankje met speciale suikers (glucose) en zouten. Die heeft het lichaam nodig om vocht op te nemen en vast te houden.

Neem ORS als je meer kans hebt op uitdroging of al uitgedroogd bent. Bijvoorbeeld:

  • als je minstens 6 keer per dag poep hebt zo dun als water
  • als je meer dan 4 keer per dag moet overgeven
  • als je door overgeven of koorts extra veel vocht verliest, en je te weinig drinkt of veel dorst houdt
  • als je ouder bent dan 70 jaar

Medicijnen

Loperamide maakt diarree minder. Het wordt gebruikt bij acute diarree en bij chronische diarree.

Sommige medicijnen kunnen door diarree minder goed of helemaal niet werken. Geef je over binnen 4 uur nadat je je medicijnen hebt genomen? Dan kan je medicijn ook minder goed werken.

Andere medicijnen kunnen erge bijwerkingen geven bij steeds diarree en overgeven.

Hoe voorkom je diarree?

  • Goede hygiëne: Was je handen met water en zeep. Droog daarna je handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg.
  • Veilige omgang met voedsel: Bewaar resten van je maaltijd altijd in de koelkast. Niet langer dan 2 dagen. Neem elke dag een schone vaatdoek. Gebruik alleen schone messen en snijplanken. Gebruik aparte messen en snijplanken voor rauw vlees.

Wanneer naar de dokter?

Diarree gaat meestal vanzelf over binnen 1 week. Bel de huisarts of huisartsen-spoedpost bij koorts of klachten van uitdroging.

Duurt de diarree langer? Dan is de kans groter dat het door een parasiet komt.

Denk je dat je uitdroogt? Bel dan meteen je huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Tabel: Overzicht van mogelijke oorzaken en behandelingen

Oorzaak Symptomen Behandeling
Virusinfectie (buikgriep) Buikkrampen, misselijkheid, waterige diarree Voldoende drinken, ORS, rust
Bacteriële infectie (bedorven voedsel) Koorts, braken, diarree Voldoende drinken, ORS, in sommige gevallen antibiotica
Voedselintolerantie (lactose, gluten) Opgeblazen gevoel, buikpijn, diarree Vermijden van de betreffende voedingsmiddelen
Stress Buikkrampen, diarree Rust, ontspanningstechnieken
Chronische darmziekten (PDS, Crohn) Chronische buikpijn, diarree, obstipatie Dieetaanpassingen, medicatie op voorschrift van een arts

labels:

Zie ook: