Koffie, thee en chocola zijn heerlijk, maar deze producten kunnen ook met flinke problemen komen. Zo kan de teelt van tropische producten voor ontbossing, erosie en verlies van biodiversiteit zorgen. En kan er in de (ontwikkelings)landen waar veel tropische producten vandaan komen, onverantwoord omgegaan worden met bestrijdingsmiddelen en water. Mensen moeten regelmatig werken onder slechte omstandigheden of er is sprake van kinderarbeid.

Natuurlijk krijgen wij vaak vragen over de chocoladerepen in onze webwinkel maar ook over chocolade kiezen in het algemeen. Welke chocolade is eerlijk, en welke niet? Welke merken chocolade zijn duurzaam? En waar koop je de beste meest duurzame, en meest eerlijkste chocolade? In dit artikel hopen we je wat handvaten te geven waar je op kunt letten. Zo kies je makkelijk de chocolade die bij jou past.

Waarom Eerlijke Chocolade Belangrijk Is

De productie van cacao brengt milieuproblemen met zich mee. Er gaat tropisch woud verloren en bij de productie ontstaat een enorme berg organisch afval. Bovendien gaat de teelt vaak gepaard met grote sociaal-economische problemen, zoals uitbuiting, slechte werkomstandigheden en kinderarbeid. Daarom wil jij een steentje bijdragen door bijvoorbeeld Fairtrade of andere gecertificeerde producten te kopen.

Te vaak misbruiken grote bedrijven, zoals supermarkten, deze macht om hun inkoopprijzen zoveel mogelijk naar beneden te drukken, zelfs onder de prijs voor het maken van producten. Door oneerlijke handel leven veel boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden in armoede. Arbeiders weten vaak niet of ze hun gezinnen wel kunnen voeden, zo weinig verdienen ze.

De winkels waar je boodschappen doet, zijn vaak grote bedrijven die miljoenen omzetten. Dat komt door enorme machtsverschillen. Voor eerlijke handel moeten bedrijven mensenrechten respecteren.

Waar Vind Je Eerlijke Chocolade?

Voor eerlijke chocolade moet je niet in de supermarkt zijn. De reden van dit onderscheid: de chocolades uit de supermarkt komen ongeveer allemaal van een paar dezelfde bedrijven. Ja, er staan verschillende merkjes op, maar ze worden vaak gewoon gemaakt in de paar zelfde fabrieken en komen van wat ze noemen ‘big cacao’, van grote miljardenbedrijven. Bedrijven die met elkaar de wereldcacaomarkt in handen hebben. Met goedkope cacao uit Ivoorkust gemaakt. Daar waar het meeste misstanden zijn, en zelfs in 2017 nog kinderarbeid voorkomt.

Je zoekt het bij écht eerlijke chocolades.

Alternatieven voor supermarktchocolade:

  • Biowinkels & wereldwinkels
  • In speciaalzaken & chocoladewinkels
  • Online: in de chocolade webwinkel

Biowinkels & Wereldwinkels

In de winkels van WAAR, Marqt en bij de Ekoplaza liggen bijvoorbeeld de chocoladerepen van het Amsterdamse Chocolatemakers, een merk dat het wel écht anders aanpakt. Zelf de cacao haalt. Een bonus betaalt, veel hoger dan de fairtrade premie. En in alles wat ze doen duurzaam probeert te werken. Dat ze ook nog eens erg lekkere chocolade maken is daarbij meer dan een mooie plus!

In de biowinkels vind je ook veel ‘raw’ chocolades en enkele andere merken. We kijken altijd even of er iets speciaals tussen zit maar moeten je teleurstellen, in de meeste gevallen gaat het gewoon om saaie bulkchocolades, met nul komma nul aan informatie over herkomst.

Speciaalzaken & Chocoladewinkels

In veel speciaalzaken komen vertegenwoordigers van de grote chocolademerken langs, en ligt dus wat ons betreft niet zoveel duurzame chocolade. Maar er zijn echt wel heel wat speciaalzaken waar je terecht kan voor chocolade die verder gaat dan fairtrade.

Chocolatiers gebruiken heel vaak ook chocolade uit de grote fabrieken, al zijn er uitzonderingen die veel meer doen en eerlijkere en betere chocolade gebruiken.

Online Chocoladewinkels

Jazeker , het wereldwijde web, dat is voor eerlijke chocolade een prima plek. Hoewel een enkele ‘offline’ chocoladewinkel uitblinkt met een prachtig en breed assortiment zul je bij speciaalzaken of biowinkels vrijwel altijd een beperkt aanbod vinden. Online zijn er ook genoeg plekken met een paar chocoladerepen ‘voor erbij’, maar kun je ook enkele specialistische chocolade webwinkels vinden zoals de onze, met dan gelijk meer dan 300 verschillende repen.

Keurmerken en Certificeringen

Er zijn tegenwoordig een aantal certificeringen zoals fairtrade en enkele andere labels vanuit bedrijven zelf. De kern is: er zit veel verschil tussen. En ja, vergeleken met andere chocolades van de miljardenindustrie is fairtrade veel beter. Maar de verschillen met ‘gewone’ cacao zijn in sommige opzichten vrij klein, alleen al als het gaat om de prijs die de cacaoboer krijgt - er is een ‘fairtrade bonus’ maar die is bepaald niet groot.

Als je in de supermarkt staat, lijkt een duurzame keuze snel gemaakt: de logo’s en keurmerken vliegen je om de oren. Vrijwel iedere reep heeft er één. Op Tony’s Chocolonely staat Fairtrade, op een KitKat staat UTZ en op een Mars staat het groene Rainforest Alliance kikkertje.

De keurmerken Fairtrade, UTZ en het Rainforest Alliance zijn de grootste keurmerken in de Nederlandse cacaowereld. Ze zijn allemaal opgericht om de (cacao)industrie in zekere mate duurzamer te maken. Als je chocola met zo’n keurmerk koopt, weet je dat de cacao aan bepaalde eisen rondom productie, werk- en leefomstandigheden van boeren, milieu, en dierenwelzijn voldoet. Onafhankelijke partijen controleren of deze eisen ook echt worden nageleefd.

Fairtrade

Fairtrade werd in 1988 in Nederland opgericht als Max Havelaar. Dit keurmerk richt zich op de boeren en de arbeiders op de plantages. Met het extra geld dat consumenten voor Fairtrade chocola betalen, probeert het keurmerk eerlijke handel en de positie van deze producenten te versterken.

Bovenop die hogere prijs krijgen boeren ook een vaststaande premie. Boerencoöperaties bepalen zelf hoe ze die premie willen besteden. Eind 2018 besloot Fairtrade zowel de minimumprijs als de premie met twintig procent te verhogen.

UTZ Certified

In 2002 zette het bedrijf Ahold Delhaize en een koffieproducent uit Guatemala het keurmerk UTZ op. UTZ is opgericht vanuit de industrie en heeft mede daardoor een focus op productie. Het richt zich op goede teeltmethoden, betere werkomstandigheden en zorg voor de natuur.

Anders dan bij Fairtrade staat de premie bij UTZ niet vast. De boer of de coöperatie onderhandelt zelf met de eerste koper over de hoogte van de premie. UTZ gelooft namelijk dat premies een aanvulling moeten zijn op, en geen vervanging voor, redelijke prijzen. UTZ werkt niet alleen samen met coöperaties maar ook met individuele boeren.

UTZ wordt nog groter, want onlangs fuseerde het met het Amerikaanse Rainforest Alliance. Tot 2022 kun je het UTZ logo nog wel op je chocoladereep tegenkomen. In 2019 zullen de twee keurmerken samen nieuwe standaarden bekend maken.

Rainforest Alliance

Rainforest Alliance werd opgericht om het kappen van regenwouden in te perken. Daarnaast probeert Rainforest Alliance de arbeidsomstandigheden te verbeteren.

Overzicht van Keurmerken

Hieronder een tabel met een overzicht van de besproken keurmerken:

Keurmerk Focus Oprichting
Fairtrade Boeren en arbeiders 1988 in Nederland (Max Havelaar)
UTZ Certified Productie 2002 door Ahold Delhaize en koffieproducent
Rainforest Alliance Natuurbehoud Amerikaans initiatief

Bean to Bar Chocolade

Wil je als chocolademaker helemaal zeker zijn van de herkomst van de cacao? Dan moet je de cacaobonen rechtstreeks inkopen bij de boer en vervolgens het hele traject tot en met het verpakken van de chocolade zelf begeleiden. ‘Bean to bar’ wordt deze methode ook wel genoemd.

Vanwege het intensieve bean to bar-procedé zijn dit geen grote merken, maar kleine chocolademakers die onbekendere, maar mooie, traceerbare chocolade maken. Daarbij gebruiken ze cacao met een hoge kwaliteit. Niet uit Ivoorkust en Ghana, waar veruit de meeste cacaobonen vandaan komen, maar uit landen als de Dominicaanse Republiek, de Filipijnen en Madagaskar bijvoorbeeld.

Op veel bean to bar-chocolade ontbreekt trouwens ook een keurmerk op de verpakking. Dat betekent niet dat dit geen ‘eerlijke’ chocolade is. Integendeel zefs! De chocolademaker onderhandelt meestal rechtstreeks met de cacaoboer, buiten programma’s als Fairtrade om. ‘Direct trade’ noemen ze dat. Daarbij worden er doorgaans ook hogere bedragen betaald voor de cacao.

Echte handgemaakte bean to bar-chocolade is (nog) niet bij de grote supermarkten verkrijgbaar. Het wordt verkocht in gespecialiseerde chocoladewinkels of via goede chocoladewebshops.

Eerlijke Handel: Meer dan Alleen Keurmerken

Eerlijke handel wil zeggen dat er open, eerlijke afspraken worden gemaakt tussen koper en verkoper. Zo krijgt een boer een kostendekkende prijs en toegang tot de Nederlandse markt voor zijn producten. Eerlijke handel zorgt voor markttoegang, een hogere omzet, een groeiend inkomen en advies en ondersteuning van de producenten.

Eerlijke handel speelt niet alleen in ontwikkelingslanden, maar ook binnen Europa en zelfs in Nederland. Het verbod op kinderarbeid en slavernij wordt bijvoorbeeld regelmatig overtreden.

In Nederland controleert Stichting Max Havelaar of marktpartijen voldoen aan decriteria van eerlijke handel.

labels:

Zie ook: