Nederland is een belangrijke speler op de wereldmarkt voor aardappelen, zowel voor pootgoed als consumptieaardappelen. Dit artikel geeft een overzicht van de exportstatistieken en trends in de Nederlandse aardappelsector.
Pootaardappelexport
Nederland heeft 60% van de wereldhandel in gecertificeerd pootgoed in handen. Dat percentage is al jaren stabiel.
In seizoen 2023/2024 exporteerde Nederland in totaal 724.716 ton pootaardappelen. Daarmee blijft de exporthoeveelheid ruim achter bij de voorgaande vier jaren. In het voorgaande seizoen boekte Nederland een absoluut record met een export van 859.965 ton. In de seizoenen daarvoor lag de export meer op het niveau van 2023/2024, maar deze hoeveelheden waren nog altijd meer dan nu.
De cijfers van het recent afgesloten exportseizoen laten zien dat er beduidend minder pootgoed werd geëxporteerd naar Afrika. In totaal werd er dit seizoen 133.393 ton Nederlands pootgoed verscheept naar het Afrikaanse continent, dat is bijna 60.000 ton minder dan vorig jaar. Dichter bij huis was er minder vraag naar Nederlands pootgoed dan in het recordjaar 2022/2023. De export naar Europese landen bleef steken op 488.852 ton, tegen ruim 523.000 ton vorig seizoen.
België is net als vorig handelsseizoen veruit de belangrijkste afnemer van Nederlandse poters. Het land kocht 116.295 ton, dat is enkele tonnen minder dan vorig seizoen.
In Afrika was Algerije de grootste afnemer, maar was beduidend minder aan de markt dan in de twee voorgaande jaren. Naar Algerije werd er afgelopen seizoen bijna 65.000 ton verscheept, dat is bijna 25.000 ton minder dan in de voorgaande exportseizoenen. Ook de export naar Egypte nam af, naar bijna 24.000 ton.
De export van Nederlands pootgoed heeft in de periode tot en met 31 maart van dit jaar een behoorlijke stijging laten zien. In totaal werd er 677.691 ton aan pootaardappelen uitgevoerd. Vergeleken met 586.112 ton in dezelfde periode vorig jaar is dat een forse stijging, van 15,6%.
De Europese Unie blijft veruit de belangrijkste afzetmarkt voor Nederlands pootgoed. Tot nu toe werd er 348.017 ton geëxporteerd binnen de EU, ruim 42.000 ton meer dan vorig jaar. Vooral België, Duitsland en Frankrijk namen fors meer af. Ook in Azië is sprake van groei: daar werd 93.810 ton afgezet, een stijging van 14.360 ton. De export naar Irak nam daarbij het sterkst toe, van 11.094 ton vorig jaar naar 17.526 ton dit seizoen.
In Afrika kwam de export uit op 161.974 ton, een plus van 30.535 ton. Algerije blijft met afstand de grootste afnemer, goed voor 86.544 ton (+22.353 ton). Ook Egypte zag een forse stijging van 7.336 ton tot 31.211 ton. In Azië werd 93.810 ton pootgoed afgezet, een stijging van 18,1% ten opzichte van een jaar eerder. De export naar Noord- en Zuid-Amerika groeide eveneens. In totaal werd 24.377 ton afgezet in deze regio, een stijging van 13,7% ten opzichte van vorig jaar.
Tabel: Pootaardappelexport per Regio (ton)
| Regio | Seizoen 2022/2023 | Seizoen 2023/2024 |
|---|---|---|
| Afrika | 193.393 | 133.393 |
| Europa | 523.000 | 488.852 |
Consumptieaardappelexport
Tegenover deze stijging staat juist een terugval in de export van Nederlandse consumptieaardappelen. De export van consumptieaardappelen liet dit jaar juist een daling zien van 11,4% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.
Vooral door landen binnen de Europese Unie werden er flink minder Nederlandse consumptieaardappelen geïmporteerd. De export naar EU-landen kromp van 466.486 ton naar 387.691 ton, een afname van ruim 78.000 ton (-16,8%). De daling kwam voornamelijk doordat België, maar ook Duitsland, flink minder aardappelen afnamen.
België, de grootste importeur van Nederlandse consumptieaardappelen, importeerde tot en met maart 268.821 ton bijna 55.000 ton minder dan een jaar eerder (-17,0%). Duitsland liet een nog een grotere daling zien: van 51.371 ton naar 34.916 ton (-32%).
Naar Afrika hield de groei van de Nederlandse aardappelexport aan. De totale export naar het continent steeg van 65.809 ton naar 71.904 ton, een plus van 9,3%. Ivoorkust bleef met 16.304 ton nagenoeg stabiel. De stijging kwam vooral uit landen als Senegal, dat met 30.950 ton 5.000 ton meer importeerde dan vorig jaar. De export naar Noord- en Zuid-Amerika daalde licht, van 48.087 ton naar 46.032 ton (-4,3%).
Nederland heeft in november 77.815 ton consumptie- en industrieaardappelen geëxporteerd. Dat is ruim 5.000 ton meer dan de maand ervoor en dan in november 2023.
De belangrijkste afnemer van Nederlandse aardappelen binnen de Europese Unie (EU) was in november 2024 België met 31.960 ton. In de EU was ook Frankrijk met 6.372 ton een belangrijke koper in november. Binnen Europa neemt verder vanuit het Verenigd Koninkrijk de belangstelling naar Nederlandse aardappelen toe. Vorige maand vertrok er 3.532 ton naar de Britten. Vanuit het Afrikaanse land Senegal neemt de kooplust naar Nederlandse aardappelen weer toe. Waar de export naar dit land in oktober nog bleef steken op 2.000 ton, ging er in november 7.669 ton naartoe. Binnen Afrika was vorige maand ook Ivoorkust met 2.418 ton een belangrijke afnemer. In totaal exporteerde Nederland in november 15.676 ton naar Afrika.
Van oogst 2024 exporteerde ons land tot en met 30 november in totaal 295.933 ton.
Het exportseizoen van Nederlandse consumptie- en industrieaardappelen komt op stoom. Vooral de uitvoer naar buurlanden Duitsland, België en Frankrijk is flink hoger dan vorig jaar. Duitsland haalde in september 9.788 ton Nederlandse aardappelen naar zich toe. Dat is ruim 4.000 ton meer dan vorig jaar in dezelfde maand. De totale export van Nederlandse aardappelen naar Duitsland in de eerste drie maanden van het nieuwe seizoen met 26.784 ton iets meer dan het dubbele ten opzichte van vorig jaar. België importeerde in september ruim 28.000 ton, ongeveer 2.000 ton meer dan in september 2022. De export naar Frankrijk ligt bijna 4.000 ton voor ten opzichte van vorig jaar. In de eerste drie maanden van het huidige afzetseizoen vertrok circa 18.000 ton naar de Fransen. In september 2022 stond de teller op 14.300 ton. In totaal ging al ruim 180.000 ton Nederlandse consumptie- en industrieaardappelen naar landen in de Europese Unie.
Verder valt in de NAO-cijfers op dat de export naar alle Afrikaanse bestemmingen een stuk minder goed loopt dan vorig jaar. In juli, augustus en september vertrok pas 10.500 ton Nederlandse aardappelen naar Afrika. De afzet naar Amerika loopt met 14.000 ton ongeveer 1.000 ton achter vergeleken met vorig jaar.
De Rol van de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO)
De Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) is de branchevereniging voor bedrijven in de handel van poot- en consumptieaardappelen. De organisatie telt 180 leden, allemaal actief in de handel in poot- en consumptieaardappelen. Bevordering van export is een belangrijke taak van de NAO.
Een van de geheimen achter de sterke concurrentiekracht van de Nederlandse aardappelketen - naast ketensamenwerking, hoogwaardige veredelingstechnologie en onafhankelijke certificering - is de aandacht voor kennisontwikkeling bij de afnemers. De export van pootgoed gaat in veel gevallen samen met kennisoverdracht aan telers. Met alleen hoogwaardig pootgoed ben je er niet. Een goede grondbewerking, ziektebestrijding en opslag zijn net zo belangrijk. De hele keten moet worden opgebouwd.