De Nederlandse pluimveesector is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie. Nederlands pluimveevlees is populair bij afnemers over de hele wereld. De belangrijkste klanten bevinden zich in Europa, maar ook buiten Europa wordt veel Nederlandse kip verkocht.

In Europa is er meer vraag naar pluimveevlees. Welke invloed hebben de licht gedaalde voerprijzen? En kunnen vogelgriepuitbraken nog voor opschudding zorgen? Lees alle cijfers, trends en ontwikkelingen in deze update.

Marktontwikkelingen en Prijzen

De Europese markt voor pluimveevlees stond de afgelopen maanden onder lichte druk. Door een mindere vraag in de zomer daalde de prijs voor vleeskuikens. De belangrijkste reden van aanhoudend relatief hoge prijzen is de beperkte productiegroei in Europa.

Positief is dat de kostprijs van zowel voer, gas en elektriciteit de afgelopen maanden bleef dalen. Daarnaast liggen de voerprijzen zo’n 20% onder het niveau van vorig jaar maar zijn nog steeds historisch gezien hoog.

We verwachten dat de consumptie van vlees in Europa dit jaar daalt, vooral door een teruglopend aanbod van varkens- en rundvlees. Alleen pluimveevlees zal dit jaar groeien, naar verwachting rond de 1%. De komende maanden neemt de vraag seizoensmatig ook verder toe, wat gunstig is voor het prijsniveau in de markt. Varkens- en rundvlees blijven relatief duur.

Op Europees niveau is er druk op de conceptmarkten, na jaren van snelle groei. Consumenten kopen, als ze kunnen, weer meer normale kipproducten om kosten te besparen.

Kip in de Supermarkten: Minder Volume, Meer Waarde

De vraag naar verse kip vanuit de Nederlandse supermarkten is over de periode januari-juli gedaald met 9% in vergelijking met vorig jaar. De introductie van de duurdere kip met het 1 ster Beter Leven keurmerk en de nog steeds hoge voerkosten spelen daarbij een rol.

Door de hogere prijzen van verse kip is de afzet in euro’s gemeten in het supermarktsegment wel fors gestegen, met 11%. Het volume van kip is harder gedaald (-9%) dan dat van varkens- en rundvlees (-4%) en vleesvervangers (-1%). Alleen de vraag naar (verse) vis in de supermarkten daalde met 14% harder dan kip.

Tegenover deze daling staat een forse groei van de vraag naar gemaksproducten, kant-en-klaar maaltijden (vers en bevroren) en bevroren vlees- en kip snacks.

Export van Kip vanuit Nederland

De export van verse en bevroren kip vanuit Nederland is in het eerste halfjaar licht gegroeid met 0,4% tot 670.000 ton. De export naar Duitsland, de belangrijkste exportmarkt, is met 3% gestegen tot 190.000 ton. De export naar het Verenigd Koninkrijk (VK) is licht gedaald met 1% tot 90.000 ton.

Frankrijk wordt een steeds belangrijkere exportmarkt. In het vers en bevroren segment is het land in volume, met een uitvoer van 83.000 ton, al bijna even groot als het VK, zeker na de 6% verdere groei dit jaar. De export van verwerkte kip is tussen januari en mei 2023 met 2% gestegen tot 75.000 ton in vergelijking met 2022.

Export naar landen buiten Europa staat verder onder druk. Naar Zuid-Afrika was niet mogelijk door vogelgriep, terwijl de export naar Ghana en Congo met meer dan 20% daalde door slechtere economische omstandigheden en meer concurrentie uit de Verenigde Staten (VS) en Brazilië. De sector heeft tot nu toe geen andere significante exportregio’s gezien om deze markten te vervangen.

Aanbod van Pluimveevlees

Een belangrijke reden van de aanhoudend hoge prijzen voor vleeskuikens is de beperkte groei in productie in Europa. In de eerste helft van 2023 is de productie van kuikenvlees maar met 0,5% gegroeid ten opzichte van het niveau van 2019.

De productie van kip is in Nederland gedaald met 17% en in Spanje met 5% ten opzichte van 2019, terwijl de productie in belangrijke exportlanden voor Nederland is gestegen, met 5% in Duitsland en 7% in het VK. De Franse pluimveesector is fors getroffen door vogelgriep en heeft daardoor niet kunnen groeien.

Import van Pluimveevlees

De totale import van pluimveevlees in Europa heeft in het eerste half jaar een forse groei doorgemaakt van 6% tot 440.000 ton. Kip die of direct weer verhandeld werd in de EU of eerst verwerkt werd en daarna verhandeld.

De groei van import in de EU komt vooral door de forse stijging van kip uit Oekraïne: van 60.000 ton in de eerste helft van 2022 naar 115.000 ton in dezelfde periode in 2023. Ook de import vanuit China en Thailand stijgt. Brazilië heeft zijn hoge exportniveau naar de EU weten vast te houden.

De Nederlandse import van pluimveevlees is in het eerste half jaar van 2023 fors gestegen met 12% tot 430.000 ton. Dit komt vooral door een sterke groei van import uit Duitsland met 35% tot 140.000 ton en een verdubbelde import uit Oekraïne tot 52.000 ton.

Voerprijzen

Voerprijzen zijn sinds het eerste kwartaal van 2023 met ruim 15% gedaald en liggen nu meer dan 20% onder het niveau van 2022. De belangrijkste oorzaken zijn de goede oogst van zowel soja als maïs in Brazilië, een uitstekende maïsoogst in de VS en tegenvallende vraag naar granen en oliezaden, met name vanuit China.

De prijs voor tarwe is de afgelopen maanden verder gedaald, ondanks de onrust vanwege de afhankelijkheid van het aanbod uit het Zwarte Zeegebied in Oekraïne en Rusland. De door Rusland beëindigde graancorridor heeft niet geleid tot hogere prijzen.

Vooruitzichten

De vooruitzichten voor de Nederlandse pluimveevleesmarkt blijven goed. In de herfst en wintermaanden is er over het algemeen veel vraag naar kip. Al is er volgens cijfers bij broederijen en slachterijen weinig groei in productie. De markt blijft gericht op prijs, waarbij zowel consumenten als klanten uit retail, groothandel en foodservice kosten proberen te beperken.

De belangrijkste factor die de vooruitzichten sterk kan veranderen is een mogelijke uitbraak van vogelgriep in de pluimveesector in Brazilië. Specifiek in een van de zuidelijke staten of in een ander exportland zoals Oekraïne.

Nederlandse Vleesexport in Perspectief

Nederland exporteerde in 2020 voor 8,8 miljard euro aan vlees en was daarmee de grootste exporteur van vlees in de EU. 60 procent van de totale Nederlandse verdiensten aan vleesafzet wordt verdiend met vleesexport en 40 procent met binnenlandse vleesafzet. Na Nederland zijn Spanje, Duitsland, Polen en Denemarken de grootste exporteurs van vlees in de EU.

Nederland is daarbij de grootste exporteur van rund- en kalfsvlees, de tweede exporteur van pluimveevlees (na Polen) en de vierde exporteur van varkensvlees (na Spanje, Duitsland en Denemarken). Ook in exportgewicht is Nederland de grootste exporteur. In 2020 werd 3,6 miljard kilogram vlees geëxporteerd.

Voor de Nederlandse vleesexport is import nodig, zoals levende dieren, nog te bewerken vlees of veevoedergrondstoffen. Maïs (grotendeels uit Oekraïne) en tarwe (met name uit Frankrijk) leveren als veevoedergrondstoffen een indirecte bijdrage aan de Nederlandse vleesexport.

In 2014 werd in Nederland in totaal bijna 1 miljoen ton pluimveevlees geproduceerd. Ook kwam er 750.000 ton aan kippenvlees binnen van buiten de grens. Van die 1.750.000 ton werd 80% vervolgens weer geëxporteerd. Van het geëxporteerde vlees bleef 1.100.000 ton binnen Europa. Vooral de Duitsers, de Britten en de Fransen nemen ons pluimveevlees gretig af. Zij maken 800.000 ton soldaat. De resterende 300.000 ton komt terecht op Afrikaanse en Aziatische borden.

Het vlees wat bij ons binnenkwam door middel van import komt veelal uit Europese landen, dit is 440.000 ton. De rest komt binnen vanuit voornamelijk Brazilië en Thailand.

Met de Rotterdamse haven zijn we een perfect doorvoerland om de kippetjes van Thailand en Brazilië door te voeren naar andere Europese landen.

Productieketen

De keten voor de productie van pluimveevlees kent een aantal opeenvolgende schakels. Elke schakel is gespecialiseerd in het voortbrengen van een product dat geleverd wordt aan de volgende schakel. De keten begint met de vermeerdering. Vervolgens worden de eendagskuikens geleverd aan de vleeskuikenhouders. Op de vleeskuikenbedrijven worden, in een periode van 6 tot 8 weken, vleeskuikens gehouden tot een eindgewicht van 2,0 tot 3,0 kg. De kuikens worden vervolgens geleverd aan een slachterij. In Nederland worden in 14 slachterijen vleeskuikens geslacht met een totale productie van 895.000 ton geslacht gewicht.

Omschakeling naar Langzaam Groeiende Vleeskuikens

Een belangrijke verandering in de vleeskuikenhouderij is de omschakeling naar langzaam groeiende vleeskuikens. Dit betekent dat in de Nederlandse supermarkten in het vers-segment vanaf 2024 uitsluitend pluimveevlees verkocht wordt dat is geproduceerd volgens de eisen van het BLK 1 ster.

Als gevolg van de toezegging van de Nederlandse supermarkten om nog uitsluitend pluimveevlees van BLK 1 ster kuikens te verkopen, moesten vleeskuikenhouders omschakelen.

De bedrijven met reguliere vleeskuikens produceren pluimveevlees voor de buitenhuishoudelijke markt (foodservice) of voor de export. De export van pluimveevlees van reguliere vleeskuikens is vooral gericht op de omringende EU-landen, waarbij Duitsland, Frankrijk en België belangrijke bestemmingen zijn.

Tabel: Export van Naturel Pluimveevlees in 2023

Bestemming Volume (ton) Waarde (miljoen euro)
Duitsland 352.000 684
Verenigd Koninkrijk 176.000 689

labels: #Kip

Zie ook: