Gemeente Altena, de grootste gemeente qua oppervlakte in Noord-Brabant, wordt omgeven door water en is toegankelijk via bruggen of pontjes. Voor 2020 bestond deze streek uit de gemeentes Werkendam, Woudrichem en Aalburg en 21 kernen.

Al fietsend door het platteland zie je rivieren, boomgaarden, bosjes en koeien en schapen in de weilanden. Je ziet hier veel akkerbouwbedrijven waar bijv. rode kool, aardappelen en uien geteeld worden, boerderijen waar ze koeien of geiten melken, vleesvee houden, kippen voor de eieren of vlees, schapen voor de fokkerij en vlees. Kwekerijen telen bloemen zoals orchideën, kamerplanten of groente en fruit, zoals aardbeien. Fruittelers vind je hier ook voor appels, peren en kersen. Het appelras Elshard is hier in Altena gekweekt.

Molens van het Land van Heusden en Altena

Fiets mee langs de indrukwekkende molens van het Land van Heusden en Altena en ontdek hoe deze iconen de omgeving hebben gevormd. Beleef de verhalen van waterbeheer, graan malen, en hoe de molens ooit het leven bepaalden in dit prachtige deel van Brabant. Laat je meevoeren door het landschap en stop bij elke molen om even terug te keren in de tijd.

Tijdens de fietstocht kom je bij verschillende molens bordjes tegen met QR-codes. Scan deze codes en laat je verrassen door verhalen en achtergrondinformatie over de molen en het omliggende landschap. Zo leer je meer over het werk en de passie van de molenaar en de historische rol van de molens in het poldergebied. Start waar je wilt en klik op QRfgoed.nl steeds op 'volgende molen'. Zo beleef je een prachtige tocht vol natuur, erfgoed en historie.

Korenmolen Nooit Gedagt

Korenmolen Nooit Gedagt is gelegen op de Rijkswal van Woudrichem. Leuk om de molen te bezoeken die nog dagelijks wordt gebruikt voor het maken van meel. In de molen is een ruime winkel aanwezig met een groot assortiment streekproducten. De winkel is geopend van donderdag tot en met zondag (donderdag, vrijdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur. Zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur).

De Mèèuwense Meule

De Mèèuwense meule is gebouwd in 1740 in opdracht van de adellijke persoon Van Hemert, heer van de hoge heerlijkheden Meeuwen en Eethen. Op de tekst boven de hoofddeur, staat geschreven dat Johannes Maurits van Hemert de eerste steen heeft gelegd en dat Diederick de laatste steen op de goede plaats mocht leggen. In de molen werden twee koppels stenen geplaatst, geschikt om graan te malen. De bouwstijl van deze korenmolen bleef laag, waardoor we spreken van een grondzeiler, officieel: een ronde stenen grondzeiler.

Fietsroutes in Altena

Je kunt een (elektrische) fiets huren bij verschillende verhuur-locaties.

Fietsroute Galeiweg

Geniet tijdens de fietsroute Galeiweg van de ruige natuur en de kronkelende fietspaden. Stap halverwege af voor een lunch of om wat drinken. Onderweg zijn er tal van picknickplaatsen. Je komt langs Fort Steurgat (Unesco Werelderfgoed). Dit fort is inmiddels bewoond en diende ter afsluiting van de Nieuwe Merwede en het Steurgat. Zin om te shoppen en even de benen te strekken? Maak een uitstap naar knooppunt 30. Dan kom je in het centrum van Werkendam met een gezellige winkelstraat op de Hoogstraat. Vervolgens eindig je de route weer bij het Biesbosch MuseumEiland. Je kunt hier het hele jaar door terecht voor koffie of lunch in het restaurantgedeelte. Je parkeert bij het Biesbosch MuseumEiland waar gratis parkeergelegenheid is en een oplaadpunt voor elektrische fietsen.

Fietsroute Biesbosch

Tijdens de fietsroute Biesbosch fiets je door verwilderde grienden, over eilandjes en langs kreken. Hij brengt je langs de Spieringsluis die de Biesbosch en de Nieuwe Merwede verbindt. Fiets door prachtige natuur en rust onderweg uit met een kopje koffie. Op de route kom je langs Fort Steurgat, aan de rand van de Biesbosch. Dit (inmiddels bewoonde) fort diende ter afsluiting van de Nieuwe Merwede en het Steurgat. Vervolgens fiets je weer terug richting het Biesbosch MuseumEiland, dat het hele jaar door geopend is.

Ronde van Altena

Een wielerroute 'Ronde van Altena' langs alle 21 kernen van de gemeente Altena. Toer over dijken, door dorpjes en dwars door de polder, langs de vesting en door de Biesbosch.

Monumenten en Historische Plaatsen

Monument Halifax

Op de kruising Oranjepolderweg - Aakvlaaiweg staat het monument ter herdenking van de crash met de Halifax. De bemanning van de Halifax bestond uit oorlogsvrijwilligers afkomstig uit Engeland en Canada. Om 22.55 uur op 25 mei 1944 vertrok Halifax Mk III LV905 EY-W ‘Willy’ van RAF Breigton en voegde zich bij 431 andere Bomber Command bombers om koers te zetten richting een spoorwegterrein in Aken en die aan te vallen. Op de terugvlucht werd het vliegtuig neergeschoten door een Me 110-nachtjager en stortte om 01.30 uur in vlammen bij Hank neer met het verlies van alle zeven bemanningsleden.

Brug Jannezand

Op het kruispunt Oranjepolder - Nathalweg is een picknickbankje. Hier zie je een kreek lopen: de Bleeke Kil. Ook zie je er een brug genaamd ‘Jannezand'. Deze loopt over de sloot van St. Jan (een smalle kreek langs het Jannezand). Deze brug had, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, een belangrijke functie voor het verzet. Het diende als verbindingsroute naar het reeds bevrijde Brabant. Via de brug kon belangrijke informatie, goederen en personen de geallieerde strijdkrachten bereiken. Ook zijn er hier Duitse krijgsgevangen genomen, waar de gedenksteen aan de brug nog aan herinnert. In 2021 is de brug weer in ere hersteld.

Fort Altena

Fort Altena dateert van 1847-1850 en is daarmee het oudste van de vier Brabantse forten in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De toren van Fort Altena dankt zijn naam vooral aan de ronde vorm, niet aan zijn hoogte. Hij bestaat uit 2 lagen: een kelder en een begane grond. De muren zijn ‘bomvrij' en bijna 2 meter dik, als bescherming tegen artillerie-inslagen. Ironisch genoeg waren deze muren bij oplevering al ingehaald door ontwikkelingen in de wapenindustrie.

Monument Lancaster

Tip! Bij knooppunt 25 kun je afwijken van de route om het monument Lancaster te bezoeken. Aan het einde ga je op de Grote Waardweg richting de Biesbosch en dan zie je het monument aan de rechterkant. Op 22 juni 1944 crashte rond 01.50 uur een Avro Lancaster MkIII van het 101 Squadron, kenmerk LM508 SR-P nabij Werkendam. De bemanning van deze Lancaster bestond uit acht man. Zes van hen wisten aan de grond te komen, twee bemanningsleden kwamen om. Het zijn bommenrichter F/Sgt. Thomas Handley Duff en staartschutter Sgt. John Edward Keogh (23) die omkwamen bij de crash. Brandende brokstukken van het vliegtuig zetten het rieten dak in vlam en binnen een half uur lag de boerderij totaal in de as. Het gezin Dalm had zich nog net in veiligheid kunnen brengen.

Monument de Linie Crosser

Tussen knooppunt 23 en 30 kun je afwijken van de route om het monument de Linie Crosser te bezoeken. Werkendam grenst aan de Biesbosch een vrijwel ontoegankelijk gebied wat in de winter van 1944-1945 als niemandsland fungeerde tussen het noorden, wat nog bezet was door de Duitsers, en het zuiden van Nederland. Het gebied werd behalve door onderduikers ook gebruikt door 'line-crossers': mensen die geallieerde militairen hielpen naar het zuiden te komen. Er zijn 374 van zulke tochten uitgevoerd. De twee Nederlanders Arie van Driel en Kees van de Sande, waren 'line-crossers' en zijn opgepakt door de Duitsers. Ze zijn gefusilleerd in Fort de Bilt op 30 april 1945, vlak voor de bevrijding, en zijn begraven op de Protestantse Begraafplaats van Werkendam, vlakbij het monument.

Merwedegijzelaars

Tref je bankjes en het monument Merwedegijzelaars. De plaquette voor Merwedegijzelaars in Werkendam is opgericht ter nagedachtenis aan de 589 jonge mannen die tijdens een razzia op 16 mei 1944 zijn opgepakt. Op 16 mei 1944 werden bij een razzia in Sliedrecht en Hardinxveld 589 jonge mannen tussen de 18 en 25 jaar opgepakt, en bij de Grote Kerk in Sliedrecht en de School met de Bijbel in Hardinxveld bijeengebracht. Deze mannen werden, op een klein aantal na, naar kamp Amersfoort afgevoerd.

Het Steurgat en de Linie-Crossers

Het water wat je hier ziet is het Steurgat. Dit water was onderdeel van de route die de 'linie-crossers' aflegde. In het najaar van 1944 werd het zuiden van Nederland bevrijd. Dit resulteerde erin dat de Biesbosch vanaf dat moment tussen de linies van de Duitsers en de geallieerden kwam te liggen. De 'line-crossers' onderhielden vanaf deze periode een verbinding tussen bevrijd en bezet gebied. Over twee verschillende routes werden mensen, goederen, informatie en medicijnen (vooral insuline) vervoerd. In totaal werden ongeveer 374 oversteken gemaakt.

Lokale Producten en Boerderijwinkels

Ontdek in Altena waar je rechtstreeks bij boer of teler je dagelijkse of feestelijke boodschappen kunt kopen, lekker dichtbij, voor een eerlijker prijs en je weet waar je eten vandaan komt.

  • Uppels Weidevlees: Bloemweg 7 in Almkerk. Naast vlees kun je hier ook terecht voor kaas, eieren, bakmiddelen, aardappelen en streekproducten. Open op woensdag en vrijdag van 13.00 tot 17.00 en op zaterdag van 10.00 tot 17.00.
  • Wormenkwekerij The Dutch Nightcrawlers: Neemt deel aan het patrijzenproject in de Doornse polder.
  • Wim & Co: Het zelfbedieningsstalletje van Landbouwbedrijf Straver aan de Provincialeweg Zuid 34 waar zowel biologische als gangbare groenten wordt geteeld.
  • Hof van Heden: Emmikhovenseweg 6. In het seizoen van mei tot september verkopen Ben en Anika groenten en zelfgemaakte producten in een kraampje aan de weg of in het tuinwinkeltje.
  • Landgoed Clootwijck: Woudrichemse weg 38. Haal direct honing bij de imker en proef Clootwijck-honing.
  • Landgoed de Enghoeve: De landgoedwinkel is de hele dag open. Het is zelfbediening.
  • De Groenhoeve Tuinplanten: In Waardhuizen.
  • Melkgeitenhouderij & IJsboerderij Lekker Gemekker: Middenweg 24 in Andel.
  • Boomgaard Peren & Patrijzen: In Andel, plukken Lisanne en Mark in het najaar peren.
  • Boerderijwinkel de Branderij: Verkoopt het hele jaar rond fruit en groente.

Stippel je route uit via 'Fietsen voor mijn eten' of bezoek Puur uit Altena en bestel digitaal vanuit huis.

Het Initiatief "Fietsen voor mijn eten"

Het initiatief is ontstaan toen initiatiefnemer Marja van der Ende tijdens een vakantie in Zeeland alleen haar fiets had om haar eten te halen. De ene boerderij na het andere stalletje langs de weg kwam voorbij en Marja kreeg steeds meer zin om al haar boodschappen op deze manier te doen.

Marja vermaakt haar steeds groter wordende groep leden met fietsverslagen, blogs en tips van evenementen en aanbod dat voorbij komt. Marja is inmiddels al ruim een jaar niet meer in de supermarkt geweest. Bovendien merkt zij dat ze veel minder plastic verpakkingen verbruikt en minder eten verspilt, omdat het verhaal achter het eten, het verhaal van de producent, voor haar veel meer van belang is geworden.

Om landelijke dekking te bereiken, zijn voorfietsers in andere regio’s nodig. Kijk dan eens op www.fietsenvoormijneten.nl/landelijk en vul het formulier in. Word jij één van de nieuwe bestuursleden van Fietsen voor m’n Eten?

Tips voor Onderweg

  • Neem je fiets met fietstassen mee.
  • Haal je stempel voor de stempelkaartactie in de mini-bib op St.
  • Let op: Hierbij zijn enkele paden alleen te fietsen (Hoekje in Dussen en Hangs Bospad).

labels:

Zie ook: