Als uw galblaas is verwijderd, maakt uw lichaam nog wel gal aan. Dit doet de lever. De gal wordt nu alleen niet meer opgeslagen, maar gaat direct naar de darm toe. Na de operatie kunt u daarom soms wat last hebben van diarree of dunne ontlasting. Dit komt doordat het lichaam moet wennen aan de nieuwe situatie. Meestal verminderen en verdwijnen de klachten vanzelf.

Na de operatie kunt u mogelijk bepaalde voeding tijdelijk niet verdragen. U merkt zelf snel genoeg welke voeding dit is. Gebruik deze voeding niet zolang u er last van heeft. Laat niet te veel voedingsmiddelen weg, want dan krijgt u een tekort aan belangrijke voedingsstoffen. Neemt u dan contact op met het secretariaat van de afdeling Diëtetiek, telefoonnummer (073) 553 20 19. Zij kunnen zo nodig een afspraak met u maken voor een gesprek met de diëtist. Heeft u tijdens uw opname al een diëtist gesproken? Geeft u dan als u belt uw naam, geboortedatum en telefoonnummer door.

Belang van een goede voorbereiding en conditie

Het is belangrijk dat u voor de operatie een zo goed mogelijke conditie heeft. Dit zorgt ervoor dat u na de operatie weer goed herstelt. Ook een goede voeding met voldoende voedingsstoffen is belangrijk. Daardoor houdt u een goede voedingsconditie en valt u niet af. Mogelijk dat u door uw angst voor een nieuwe galaanval minder eet en drinkt. Daardoor neemt u minder voedingsstoffen op en kan het zijn dat u voor een operatie gewicht verliest. Hierdoor krijgt u een slechtere voedingstoestand en heeft u meer kan op infecties en/of complicaties.

Wat gebeurt er als de galblaas verwijderd is?

Als uw galblaas weg is, maakt de lever nog steeds gal. De gal wordt nu alleen niet meer opgeslagen maar gaat direct naar de darm toe. Na de operatie kunt u daarom soms wat last hebben van diarree of dunne ontlasting. Dit komt doordat het lichaam moet wennen aan de nieuwe situatie. Meestal verminderen en verdwijnen de klachten vanzelf.

Voedingsadviezen na de operatie

  • Neem meerdere kleine maaltijden per dag: 3 hoofdmaaltijden en 3 tussendoortjes
  • Vergeet vooral het tussendoortje in de avond niet.
  • Eet rustig en kauw goed.
  • Zorg voor voldoende afwisseling in uw voeding.
  • Gebruik gezonde vetten.
  • Gebruik een voeding met voldoende voedingsvezels.
  • Drink voldoende.
  • U kunt het beste volkorenbrood kiezen.
  • Eet voldoende groente en fruit.
  • Besmeer boterhammen met (dieet) halvarine.
  • Gebruik voor de warme maaltijd vloeibaar bak- en braadvet of olie.
  • Gebruik mager vlees, magere melk(producten) en 30+ of 40+ kaas.
  • Eet 1 keer per week vis.
  • Vervang vlees en vis eens wat vaker met plantaardige eiwitten zoals peulvruchten tempeh en tofu.
  • Neem voor het slapen gaan nog een (klein) tussendoortje met vet, bijvoorbeeld een cracker met 30+ kaas.

Belang van eiwitten en energie

Na de operatie is het belangrijk om, naast voldoende energie-inname, ook genoeg eiwitten te gebruiken. Eiwitten zijn de bouwstoffen voor lichaamscellen. Dierlijke producten zoals vlees, vis, kip, gevogelte, melk, karnemelk, yoghurt, vla, pap, kwark, (smeer)kaas en ei zijn rijk aan eiwitten. Maar ook tahoe, tempé, vegetarische vleesvervangingen en peulvruchten (zoals witte en bruine bonen) bevatten veel eiwitten.

Het is belangrijk dat u de eerste maanden na de operatie geen gewicht verliest. Indien u afvalt, kunt u (tijdelijk) proberen de voeding energierijker te maken. Kies voor energierijke dranken. Soms is het na de operatie moeilijk om met alleen “gewone” voeding het gewicht op peil te houden of alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen te krijgen. In beide gevallen kan het nodig zijn uw voeding aan te (blijven) vullen met drinkvoeding. Na de operatie hebben sommige patiënten enige tijd (’s nachts) sondevoeding nodig. In overleg met diëtist en chirurg wordt de sondevoeding afgebouwd of zo nodig gewijzigd in samenstelling. Hoe lang u sondevoeding nodig heeft, verschilt per persoon.

Omdat daling van het lichaamsgewicht een grote rol speelt bij ondervoeding, is het goed om uw lichaamsgewicht wekelijks te controleren op een vast moment van de dag. Doe dit bij voorkeur voor het ontbijt, op dezelfde weegschaal en in dezelfde kleding. U gebruikt in overleg met uw diëtist het eiwit- en energieverrijkte dieet totdat uw streefgewicht is bereikt. Daarna kunt u de inname aan energierijke producten beperken. Het is aan te raden om gedurende tenminste 3 maanden na de operatie extra eiwitrijke producten te gebruiken om het herstel van de wond en uw lichaam zo goed mogelijk te laten verlopen.

Voldoende drinken

Het is belangrijk voldoende te drinken. Vocht geeft snel een vol gevoel waardoor voldoende inname aan drinkvocht in het gedrang kan komen. Streef naar tenminste 1,5 tot 2 liter (12-16 kopjes) drinkvocht, goed gespreid over de dag. Aan de hand van de urine kunt u controleren of u voldoende drinkvocht gebruikt.

Groente en fruit

In Nederland wordt aanbevolen dagelijks 250 gram groenten en 2 porties fruit (200 gram) te eten. Tot enkele maanden na de operatie zijn groente en fruit minder belangrijk aangezien hier weinig energie en eiwitten in zitten en u wel een vol gevoel kunnen geven.

Lichaamsbeweging

Een goede voeding alleen kan het lichaam niet herstellen. Ook voldoende lichaamsbeweging is daarbij belangrijk. Niet bewegen zorgt ervoor dat de spieren in het lichaam afnemen. Om uw spiermassa zoveel mogelijk te behouden of te laten toenemen is het wenselijk elke dag te bewegen zodra de wonden genezen zijn en u dit fysiek weer kunt. Denk hierbij aan het ondernemen van dagelijkse activiteiten zoals het zelf doen van boodschappen en huishoudelijke taken, wandelen en fietsen.

Vertraagde maagontlediging

Een vertraagde maagontlediging komt het meest voor kort na de operatie wanneer u weer mag gaan starten met eten en drinken. Het drinken en/of eten verlaat de maag niet goed en het kan zijn dat u regelmatig moet overgeven. Ook kan het zijn dat hierdoor sneller een vol gevoel ontstaat en/of het hongergevoel tijdelijk verminderd is. Daardoor kan het lastig zijn om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen. Soms is een vertraagde maagontlediging een reden om sondevoeding te (her)starten en (tijdelijk) vloeibaar te eten totdat de maag wel goed werkt.

Tips bij vertraagde maagontlediging:

  • Vloeistoffen verlaten de maag sneller dan vast voedsel.
  • Een flinke slok drinkvocht verlaat de maag sneller dan een klein slokje.
  • Zeer geconcentreerde zoete of zoute dranken zoals limonade en bouillon blijven langer in de maag dan minder geconcentreerde dranken zoals sterk verdunde limonade.
  • Grote brokstukken slecht gekauwd voedsel verlaten de maag langzamer dan goed gekauwd voedsel.
  • Een grote hoeveelheid vast voedsel vertraagt de maagontlediging.
  • Een zeer eiwit- en/of vetrijke maaltijd vertraagt de maagontlediging.

Spijsverteringsproblemen en enzymen

Doordat de kop van de alvleesklier bij de operatie verwijderd is, kan de spijsvertering verstoord raken. Spijsverteringsproblemen kunnen winderigheid, darmkrampen, buikpijn, (vet)diarree en gewichtsverlies veroorzaken. De ontlasting heeft soms een grijs/beige kleur, kan plakken, kan onaangenaam ruiken en kan vaker komen dan u gewend bent. De arts zal u daarom na de operatie enzymen voorschrijven. Deze enzymen in capsule zorgen ervoor dat de spijsvertering verbetert. De enzymen worden tijdens de maaltijden ingenomen. De hoeveelheid per maaltijd is afhankelijk van de restfunctie van de alvleesklier en de samenstelling van de maaltijd. De diëtist kan u helpen bij het instellen van de dosering en het gebruik van de enzymen.

Herstel en activiteiten

Vermijd activiteiten waarbij u veel beweegt en kracht zet op uw buikspieren in de eerste week na de operatie. Wacht minimaal een week voor u uw activiteiten weer oppakt. Pas uw activiteiten aan zolang u nog pijn voelt. Als u geen pijn meer heeft, kunt u weer fietsen, sporten en werken.

Goede pijnbestrijding is belangrijk voor het genezingsproces. Daarom is het raadzaam dat u de eerste dagen na de operatie de pijn met pijnstillers onderdrukt. Op één dag mag u vier maal 1000 mg paracetamol gebruiken.

Algemene tips na de operatie

  • U hoeft geen dieet te volgen.
  • Wees de eerste dagen voorzichtig met vette maaltijden. Probeer uit wat u kunt verdragen.
  • Heeft u klachten na het eten van bepaalde voedingsmiddelen? Stop met het gebruik van deze voedingsmiddelen en probeer ze later opnieuw.
  • Veel water drinken en vezelrijke voeding zijn bevorderlijk voor uw ontlasting.
  • Na een operatie is er altijd een kans dat er een complicatie optreedt.
  • Het is niet nodig om uw eten te beperken.
  • Eet regelmatig en sla geen maaltijden over.
  • Neem meerdere kleine maaltijden per dag: 3 hoofdmaaltijden en 3 tussendoortjes.
  • Vergeet vooral het tussendoortje in de avond niet.
  • Eet rustig en kauw goed.
  • Zorg voor voldoende afwisseling in uw voeding.
  • Gebruik gezonde vetten.
  • Gebruik een voeding met voldoende voedingsvezels.
  • Drink voldoende.

Voedingsadviezen bij galstenen (voor de operatie)

Als u galstenen heeft, is het niet nodig om anders te gaan eten of bepaalde voedingsmiddelen weg te laten. Het is nooit wetenschappelijk aangetoond dat een dieet effect heeft. Sommige voedingsadviezen blijken wél zinvol te zijn. Vooral om het risico tegen te gaan dat u nieuwe galstenen en klachten krijgt. Het is belangrijk dat de galblaas zich regelmatig samentrekt.

  • Eet gevarieerd volgens de Schijf van Vijf.
  • Zorg dat de gal in beweging blijft en de galblaas zich regelmatig kan legen. Zo is er minder kans op het ontstaan van galstenen.
  • Verdeel de maaltijden over de dag. Sla het ontbijt niet over.
  • Neem een normale hoeveelheid vet, volgens de Schijf van Vijf.
  • Beweeg voldoende.
  • Zorg voor een gezond gewicht.

Gezond gewicht en vezels

Bij mensen met overgewicht komen galstenen 3 tot 4 keer zo veel voor als bij mensen met een gezond gewicht. Bij overgewicht is de galblaas minder beweeglijk, waardoor de gal in de galblaas langer de tijd heeft om in te dikken. Bovendien bevat de gal bij overgewicht veel cholesterol, wat stenen kan vormen. Probeer bij overgewicht af te vallen. Doe dit niet te snel, maar val maximaal 1 kilo per week af.

Eet voldoende voedingsvezels. Vezels zijn onverteerbare stoffen die voorkomen in plantaardige producten. Ze zijn nodig voor een goede werking van uw darmen en uw stoelgang. Daarnaast helpen vezels ook de vorming van (nieuwe) galstenen tegen te gaan. De vezels binden zich aan het cholesterol, dat met de ontlasting het lichaam verlaat. Producten die veel vezels bevatten, zijn onder andere groente, fruit, rauwkost, volkorenbrood, roggebrood, peulvruchten, zilvervliesrijst, volkorenpasta, bulgur, couscous, zemelen, quinoa, gedroogde zuidvruchten, zaden en pinda’s.

Luister naar uw lichaam

Misschien eet u zelf veel voedingsmiddelen al niet meer, omdat u denkt dat u daarvan klachten krijgt. Het risico hiervan is dat u niet alle voedingsstoffen binnenkrijgt die uw lichaam nodig heeft. Klachten kunnen verminderen als de galblaas minder samentrekt. Welke voedingsmiddelen ervoor zorgen dat de galblaas samentrekt, verschilt per persoon. Eet een normale hoeveelheid vet en volg dus géén vetarm dieet. Zoek voor uzelf uit van welke voedingsmiddelen u mogelijk klachten krijgt.

labels:

Zie ook: