Is brood nu wel of niet gezond? Krijg je er een opgeblazen buik van? Maakt het je dik? Welke ingrediënten moet een brood hebben? Allemaal veelgestelde logische vragen.

Enige tijd geleden was er de vraag of jullie geïnteresseerd waren in een artikel over supermarktbrood vs. brood van de bakker. Daar kwamen veel reacties op - bij dezen een kijkje in de wereld van ‘supermarktbrood’ en de ingrediënten ervan.

Het is belangrijk om in eerste instantie te weten dat bruin brood niet automatisch betekent dat het volkoren is. Het kan net zo goed geraffineerd (wit) bloem zijn dat bruin is gemaakt.

Daarna komen er een hóóp andere ingrediënten. Enkele ervan zijn basisingrediënten voor brood, de rest is toegevoegd voor smaak, textuur en houdbaarheid. Maar toevoegingen als mono- en diglyceriden van vetzuren, weipoeder en dextrose zijn er niet voor je gezondheid maar voor smaak, textuur en houdbaarheid.

Weipoeder is ook een dingetje: dit is is afkomstig van zuivel (vocht dat overblijft van melk wat vervolgens is gedroogd). Dit is een ingrediënt wat gerommel kan veroorzaken bij sommige mensen - denk aan mensen met darmklachten zoals bijvoorbeeld PDS. Dit kan een reden zijn dat mensen een opgeblazen buik krijgen door het eten van brood - dat hoeft niet door de gluten of andere ingrediënten van het brood te komen, dit kan enkel door weipoeder komen.

Laten we als vergelijking kijken naar een Liefde & Passie brood, ook van de Albert Heijn. Zie jij hier dextrose, koolzaadolie, emulgatoren of wat dan ook? Nee. Ik ook niet. Er zijn broden met nog minder ingrediënten (de broden van SCRATCH café in Zwanenburg) die elke dag vers worden bereid en gebakken.

Over zelf brood bakken gesproken.. Dit klinkt altijd als de gezondste optie, toch? Ook hierbij opletten; meergranen betekent niet per se volkoren granen - het betekent letterlijk meerdere soorten granen. In deze mix zie je dat er gebruik is gemaakt van tarwe, rogge en haver. Daarnaast zijn er ook weer wat toevoegingen zoals onder andere dextrose (suiker) en emulgatoren.

Brood hoeft amper ingrediënten te hebben, het belangrijkste is een graansoort (het liefst volkoren), water, zout en een middel om het te laten rijzen. Dit kan desem of gist zijn. That’t it.

Verschillende rijs- en verdikkingsmiddelen zul je vaak terugzien op verpakkingen van producten die wat langer in de schappen dienen te blijven liggen.

Ik heb dit artikel geschreven om je een beeld te geven van de ingrediënten die op een broodverpakking kunnen staan. Dit is geen vergelijkingsartikel waarbij ik elk brood uit de supermarkt uitlicht qua ingrediënten en voedingswaarde.

Zelf ben ik een enorme fan van het haverbrood bij STACH, volkoren brood bij Marqt en het Volkoren Liefde&Passie brood bij de Albert Heijn. Kom je bij een bakker die geen ingrediënten op zijn brood heeft staan? Vraag hem/haar dan even naar de ingrediënten!

Ons voedsel is afgelopen jaren niet alleen kunstmatiger geworden, ook is het allemaal “ meer functioneel” geworden. ( functioneel food) Dit houdt in, dat voedsel bijvoorbeeld dubbel zoveel wordt geconcentreerd, of verrijkt met bepaalde vitaminen, vezels en mineralen. We zien dankzij de positieve geluiden van eiwitten ook steeds meer eiwit-verrijkte producten op de markt verschijnen. Van eiwitshakes tot brood, van verrijkte zuivelproducten tot eiwit-koekjes.

De grote vraag die rond al deze producten rond blijft zingen is : hebben we dit werkelijk nodig?

Afgelopen anderhalf jaar zien we explosief veel producten die zijn verrijkt met eiwitten. We zien voornamelijk explosief veel zuivelproducten die zijn verrijkt met eiwitten, zoals kwark en yoghurt. Maar ook dagelijkse producten als brood wordt plotseling verrijkt met eiwitten. Zo kwam ik onlangs bij de Lidl ( supermarkt) een half brood tegen wat is verrijkt met eiwitten uit o.a tarwe en peulvruchten. Bovendien is het brood verlaagd in koolhydraten. Ook zo’n gigantische hype om te mijden.

Eiwitverrijkt brood van de Lidl: Een nadere beschouwing

TARWE EIWIT: Anders gezegd zijn dit de eiwitten uit tarwe, ook wel de gluten. Het is juist dit tarwe eiwit in tarwe waar Coeliakie patiënten ( mensen met een allergie voor gluten, auto-immuunziekte) ) niet tegen kunnen.

GERSTEMOUTMEEL: Gekiemde gerst, waaraan tijdens het kiemen bepaalde enzymen worden toegevoegd die het aanwezige zetmeel omzetten in maltose. Dit is een suiker, die erg veel in broden wordt gebruikt om brood te zoeten Naast gerstemoutmeel wordt veel dextrose gebruikt om brood zoeter te maken.

Als we inhoudelijk naar dit brood kijken, zien we apart van de extra eiwit-toevoegingen niet erg veel verschil met het gemiddelde brood-recept. We zien per sneetje brood ( 42 gram) dat het inderdaad aardig wat eiwitten bevat t.o.v gewoon brood. Een sneetje gewoon volkoren brood met zaden en pitten levert per 35 gram gemiddeld zo’n 3 gram eiwitten op, terwijl je met een sneetje eiwitbrood bijna 10 gram eiwitten binnen harkt.

Deze eiwitten komen niet uit dierlijke bronnen zoals eieren of melk. Hierin zit een groot verschil betreft de opname van eiwitten. Om te beginnen verschilt het aminozuurprofiel tussen plantaardige en dierlijke eiwitten.

Ook hij verklaart in zijn artikel, net als ik veel verkondig, dat dierlijke eiwitten van meest hoogst haalbare kwaliteit zijn en dat plantaardige bronnen tenminste één of meerdere aminozuren missen waardoor het lastiger wordt om de juiste essentiële aminozuren binnen te harken die het lichaam echt nodig heeft.

Omdat plantaardige bronnen van eiwitten niet volledig zijn, moeten veganisten en vegetariërs bijvoorbeeld opletten de juiste en de nodige aminozuren binnen te krijgen.

Teruggekoppeld naar dit eiwitbrood: het levert inderdaad méér eiwitten, maar van plantaardige bron. Ik vind tevens, dat het suikergebruik in dit brood vrij hoog ligt. 1,5 gram per sneetje is vrij pittig. Ook vind ik dat er vrij gul met de zoutpot is gestrooid.

Twee sneetjes brood levert meteen een suikerklontje mee en een flinke schep zout. Is dit een gezond brood? Als we er inhoudelijk naar kijken, even afgezonderd van het eiwitgehalte, dan vind ik het geen gezond brood, maar ook niet direct een ongezonde variant op brood. Er zijn veel meer broden die je echt ongezond kunt noemen, in dit daglicht geplaatst kunnen we van een betere optie spreken. Maar echt gezond? Nou, nee, dat zeg ik ook niet. Ik vond het brood wel smakelijk.

Omdat ik geen zout gewend ben, vond ik het wel een beetje zout, maar dit moet je bij mij met een “ korreltje zout” nemen omdat ik dus helemaal geen zout consumeer, en het aardig binnenkomt als ik iets zoutig eet. Waar ik mijn vraagtekens bij zet is de prijs. Ik betaalde € 1,89 voor 11 dunne sneetjes brood. ( 500 gram)

Inhoudelijk zien we hier één zelfde trucje als bij de kurkuma instant drank. Ik schat, dat de fabrikant bij elkaar aan grondstoffen nog geen € 75 eurocent kwijt is. Het is dus best winstgevend.

Onthoud ook, dat je door gewoon verse peulvruchten te eten, ook aan je plantaardige eiwitten komt. Dit is goedkoper, en bovendien krijg je ook nog eens extra vezels en vitaminen en mineralen binnen.

Tot slot: dat er alleen plantaardige ingrediënten lijken te zijn gebruikt in dit brood , wil dit niets zeggen of het brood ook veganistisch is.

Functioneel Voedsel: Slimme Marketing of Echte Meerwaarde?

Waar ik persoonlijk de grootste moeite mee heb, zijn de soms duizeling-wekkend hoge prijzen, die gevraagd durven te worden. Durven ja, want bijna € 7 euro vragen voor een potje gebakken lucht vind ik heel erg gedurfd. Bijna €2 euro voor 11 dunne sneetjes brood vind ik ook erg duur betaald. En laat ik het al helemaal niet hebben over de vele hippe groene poeders waar waarmee ons om de oren worden geslagen, en waar populaire bloggers en vloggers en bekende Nederlanders zich voor een royaal bedrag laten strikken. Bijna € 20 euro voor 150 gram poeder is niet vreemd.

Ik vind dit pure afleggerij. De consument wordt een enorme poot uitgedraaid, want kijken we inhoudelijk naar de ingrediënten, komen we vaak uit op nog geen kwart van de verkoopprijzen. Natuurlijk zou je kunnen denken “ ja, maar het kost ook wat om het te maken!” Dat klopt. Daar gaat namelijk meestal de hoogste kosten in zitten, niet in het product zelf. Dit wordt ook meegerekend in de verkoopprijs, en hoe luxer een verpakking, hoe hoger de prijzen kunnen oplopen. Sommige fabrikanten maken er juist meer werk van, om een verpakking vrij duur uit te laten vallen om zo de inhoud in prijsverhouding te compenseren. Dit fenomeen zien we ook in de supermarkten terug, via A en B merken.

Waar je erg goed op moet letten als consument, zijn de ingrediënten. Als deze zo zijn versimpeld dat je dit zelf ook wel in elkaar kunt knutselen, zou je gek zijn om voor het beetje extra luxe 2 of meerdere keren extra te betalen. Zelfs biologisch ingekochte ingrediënten zullen het product uiteindelijk altijd voordeliger uit laten komen. Laat je ook niet misleiden door alle prachtige verhalen. Hou het bij je eigen nuchtere gezonde verstand.

Een groen poedertje kan je niet opeens bakken vol energie geven. Wees je ook zeer bewust van het placebo-effect. Mooie verhalen, enthousiaste distributeurs, mooie plaatjes, en veel inpraten kan zodanig van invloed zijn dat je meteen gelooft in de werking. Geef dit sowieso meer tijd, je lichaam heeft tijd nodig.

Functional Foods zijn geen complete onzin, want ze zijn wel degelijk verrijkt met het één en ander of sterker geconcentreerd. Maar het ligt zeer genuanceerd. Zo heeft de opname van verschillende voedingsstoffen een grote invloed. Daarnaast zijn er veel onzin-producten op de markt die van alles claimen.

Gebruik vooral je nuchterheid, bewaar deze goed en laat deze samenwerken met je gezonde verstand. Bedenk je vooral of je al dit extra’s ook nodig hebt. Veel functioneel Foods zijn geschikter voor bijvoorbeeld top-sporters dan de amateur sporter.

labels: #Brood

Zie ook: