Het Gouden Ei, de derde thriller van Tim Krabbé, verscheen in juni 1984. De roman is verdeeld in vijf hoofdstukken. Het boek kreeg veel aandacht in de pers en was vrijwel onmiddellijk een commercieel succes.

Samenvatting van het verhaal

Rex Hofman en Saskia Ehlvest zijn samen op weg naar een vakantiehuisje bij Hyères, ergens in de heuvels boven de Middellandse Zee. Ze moeten de kilometerstand handmatig bijhouden, omdat de teller in de auto kapot is. Bij een vorig vakantie ging dit namelijk eens mis.

Op een gegeven moment tanken Rex en Saskia bij een TOTAL-benzinestation. Saskia wil wat drankjes halen voor de ontspanning, omdat ze net heeft besloten de rest van de rit te rijden. Doordat ze sinds het halen van haar rijbewijs nooit meer heeft gereden, vindt Saskia het behoorlijk eng. Saskia komt echter niet meer terug van het halen van drankjes. Rex gaat haar zoeken, maar ze is nergens te bekennen.

Het verhaal switcht nu naar een Franse man, genaamd Raymond Lemorne: een getrouwde scheikundeleraar met twee kinderen. Op een dag, nadat hij iemand van de dood heeft gered, besluit Lemorne dat hij de perfecte moord wil plegen en een jonge vrouw gaat ontvoeren. Na meerdere pogingen lukt het hem: een vrouw (Saskia) vindt zijn sleutelhanger met een grote R erop erg leuk en vraagt of zij die ook kan krijgen. Lemorne liegt en zegt dat hij deze in zijn auto heeft liggen. Samen met Saskia loopt hij naar zijn auto en zodra ze daar zijn, slaat hij haar bewusteloos.

Acht jaar later is Rex opnieuw op vakantie, maar nu met zijn nieuwe verloofde Lieneke. Nog steeds weet niemand wat met Saskia gebeurd is. Na de vakantie krijgt Rex dezelfde nachtmerrie over het gouden ei als Saskia eerder kreeg. Na een tijdje meldt een Fransman, Raymond Lemorne, zich bij Rex thuis. Hij vertelt Rex dat Saskia dood is en dat Rex alleen de rest krijgt te weten als hij hetzelfde ondergaat. Bij het bewuste benzinestation blijkt dat Saskia daar de auto is in gegaan. Rex krijgt slaapmiddel en wordt een tijd later ergens in zijn eentje wakker.

Personages

  • Rex Hofman: is een sociale, vriendelijke en vastberaden man.
  • Saskia Ehlvest: was de vriendin van Rex.
  • Raymond Lemorne: is een 41-jarige Fransman.
  • Lieneke: is een vriendin van Rex nadat Saskia ontvoerd is.

Thema's

De belangrijkste thema’s in het boek zijn:

  1. De omgang met de dood van een geliefde. Saskia en Rex zijn een stel op vakantie wanneer Saskia opeens verdwijnt. Lange tijd is ze vermist en weet Rex niet wat er aan de hand is. Dit komt pas later uit wanneer Rex met zijn nieuwe liefde op vakantie gaat. Als de dader zich bij Rex meldt blijkt hoeveel hij van Saskia houdt: hij komt er alleen achter wat er met Saskia is gebeurd als hij hetzelfde ondergaat en dat doet hij uiteindelijk.
  2. Onzekerheid. Het boek laat zien hoe Rex omgaat met de verdwijning van Saskia en de onzekerheid die daar bij hoort.

Motieven

Een belangrijk (leid)motief in het verhaal is het gouden ei zelf. Het komt vaak terug in het boek d.m.v. de nachtmerries, maar is ook een symbool voor de angst en eenzaamheid die Rex voelde tijdens de 8 jaar van de vermissing van Saskia én die Rex en Saskia gevoeld hebben tijdens hun ontvoering zelf.

Ook komt de nachtmerrie dus als motief meerdere keren terug in het boek.De hele roman draait om het gegeven van het opgesloten zijn. Dat komt al tot uiting in de titel, die verwijst naar een droom van Saskia:

Het begrip ‘ei’ is normaliter verbonden met geboorte en bescherming, maar hier staat het voor totale eenzaamheid en dood. Wanneer Rex aan het slot van hoofdstuk 1 vermoedt dat Saskia iets gruwelijks is overkomen, staat er: ‘Het was alsof hij voelde wat zij nu voelde - de angst en de eenzaamheid van het Gouden Ei, en alsof daarmee zijn wens eindelijk in vervulling was gegaan: één met haar worden.’ Die wens wordt daadwerkelijk vervuld aan het slot, wanneer Rex levend in zijn doodkist ligt en beseft dat hem hetzelfde overkomt als Saskia: ‘De eenzaamheid hiervan!’

Met de symboliek van het ei hangt het motief van de sleutel samen, die immers ook tegelijk verwijst naar opsluiting en bevrijding. Als Saskia drank gaat halen neemt ze de autosleutel mee omdat zij straks zal rijden. Het gevolg daarvan is dat Rex 's nachts vast komt te zitten bij het benzinestation. Voor haar betekent de sleutelhanger van Lemorne (een cadeau van zijn dochter) haar noodlot.

Stijl en Structuur

Het verhaal is verteld door een auctoriale verteller. Het verhaal is niet-chronologisch geschreven. Hoofdstuk 1 speelt zich af in 1975, het jaar van de vermissing van Saskia. Hoofdstuk 2 speelt zich al 8 jaar later af, tijdens de nieuwe vakantie van Rex en Lieneke. Hoofdstuk 3 gaat echter terug in de tijd en stelt Raymond Lemorne voor en de manier waarop hij de ontvoering en moord pleegde.

Er wordt veel gebruik gemaakt van versnellingen en vertragingen om spanning op te wekken. Het boek begint in medias res: de lezer begint middenin in de reis en de personages worden niet eerst voorgesteld.

Tim Krabbé heeft een prettige schrijfstijl. Hij neemt geen omwegen en beschrijft alles kort en bondig. Hierdoor leest het boek lekker en snel. De stijl van Krabbé zorgt dat iedere lezer geboeid raakt door het verhaal. Je wil doorlezen en niet stoppen, want het boek verveelt nooit. Je leeft mee met het verhaal van de personages en na hoofdstuk 3 ook met het lot van Rex. De lezer weet namelijk al wat er met Saskia gebeurd is en dus ook wat Rex te wachten staat als hij meegaat met Lemorne.

Spanning

Het gouden ei is een thriller, een genre waarvoor ‘spanning’ een essentieel begrip is. Die spanning wordt hier opgewekt door de chronologische bouw en het perspectiefgebruik. In hoofdstuk 1 en 2 verkeren lezer en hoofdpersoon in dezelfde onzekerheid. In het derde hoofdstuk, dat in feite een grote flash-back is, komt de lezer te weten hoe Saskia ontvoerd is (maar nog niet wat er daarna precies is gebeurd) en weet hij dus meer dan Rex. Deze verneemt de ontvoering in het vierde hoofdstuk; aan het slot daarvan wordt hem en tegelijk de lezer duidelijk hoe Saskia gestorven is.

labels: #Ei

Zie ook: