Sushi, risotto en nasi: rijst maakt onderdeel uit van veel fijne gerechten. We gebruiken het niet alleen voor hartige gerechten, maar ook voor toetjes, zoals rijstepap. En hoewel rijst koken vaak als relatief simpel wordt beschouwd, blijkt het bereiden van het perfecte pannetje rijst toch vaak wat lastiger dan gedacht. Als je even niet oplet zijn de korrels te gaar, juist nog niet gaar genoeg of branden ze aan. Het koken van de perfecte pan rijst kan daarom nog weleens een uitdaging zijn. Wil jij de perfecte pan rijst serveren?

De Basis van Rijst Koken

Dat een goede voorbereiding het halve werk is, geldt ook in de keuken. Voor het zetten van een goede pan rijst is het belangrijk om te weten welke rijstsoort je nodig hebt. Je hebt echt ontzettend veel soorten rijst. Basmati-, pandan- en zilvervliesrijst, om maar een paar te noemen.

Rijst Kiezen

Rijst koken begint met rijst kiezen. Of beter: het rijstgerecht kiezen. Het ene gerecht vraagt om misschien een plakkerige rijst, het andere om een droge.

  • Pandanrijst: is een beetje plakkerige witte rijst (ideaal voor het eten met stokjes), lange korrel met een bloemige smaak.
  • Basmatirijst: een droogkokende witte rijst met nootachtige smaak. Vergelijkbaar met Pandanrijst, maar dunner, langer en droger.
  • Zilvervliesrijst: een vezelrijke, lekker stevige rijstsoort met een bite. Ook wel bruine rijst genoemd; in tegenstelling tot de witte rijstsoorten zit hier het vliesje nog om de rijstkorrel en moet iets langer koken.

Moet je rijst wassen?

Het wel of niet wassen van rijst is een gevoelig onderwerp waar de meningen over verdeeld zijn. De een zegt dat wassen niet nodig is en de ander zegt van wel. De standaard regel is dat je witte rijst moet wassen en bruine rijst niet. Door je witte rijst te wassen, spoel je een teveel aan overmatig zetmeel weg.

Traditioneel wordt rijst voor de bereiding eerst net zolang met koud water gespoeld tot het waswater helder is. Vul de onderste helft van een stoompan met water en breng het aan de kook. Spoel de rijst in een vergiet met koud water tot het waswater helder blijft. Was de korrels eerst in koud water totdat het water helder blijft. Leg de rijst in een kom met koud water, roer wat met je handen en giet af boven een fijne zeef. Herhaal 3-5 keer tot het water dat wegloopt helder is.

Vraag het aan een willekeurige iemand op straat in Azië en ze zullen volmondig 'JA' zeggen. Maar. De rijst in de verpakkingen is tegenwoordig schoon genoeg. Wil je plakkerige rijst of juist niet? Als je tijd over hebt, is het een goed idee om de rijst voor het koken een half uur in koud water te later weken.

Methoden voor Rijst Koken

Na het wel of niet wassen, komt het belangrijkste: de rijst koken. Dit kan op drie manieren: de droogkookmethode, de ruimwater-methode en de stoommethode. Over het algemeen zijn er drie gangbare manieren om rijst klaar te maken: in ruim water, droog koken en stomen. En allemaal hebben ze zo hun voor- en nadelen. De één is wat makkelijker dan de ander. Maar die ander brengt dan wel weer meer afwas met zich mee of vergt wat extra werk.

Droogkookmethode

Bij de droogkookmethode wordt de rijst gegaard in weinig water. Voor elk kopje rijst neem je een kopje water. Je hebt dus evenveel kopjes water als rijst. Wanneer de rijst droog is, zet je de deksel erop en laat je het op een laag pitje zo’n 15 á 20 minuten garen. Het resultaat is droge rijst!

Doe de gewassen rijst met vocht (1 ½ hoeveelheid vocht op 1 hoeveelheid rijst) in een smalle pan met dikke bodem. Zet de pan op een hoog vuur, breng al roerende aan de kook. Zet het vuur laag en laat de rijst met een deksel op de pan in 8-10 minuten gaar worden. Zo nu en dan omscheppen.

En wil je de rijst koken zonder afgieten? Door de rijst droog te koken behoudt je meer smaak, vitamines en mineralen. Maar hoe doe je dat? Was de korrels eerst in koud water totdat het water helder blijft. Doe alles in een pan en voeg anderhalf keer zoveel water als rijst toe. Breng aan de kook, zet het vuur zo laag mogelijk en laat de rijst rustig en afgedekt in 10-15 minuten gaar worden. Schep regelmatig om, proef of de korrels al klaar zijn en laat vervolgens nog een paar minuten stomen.

Ruimwater-Methode

Voor kleverige rijst pas je de ruimwater-methode toe. Dit zorgt ervoor dat de rijst na het koken blijft kleven. Het is bovendien geschikt voor alle soorten rijst. Kook de rijst in ruim water in 20 minuten gaar. Vervolgens laat je de rijst 10 á 15 min stomen. Het grote voordeel hiervan is dat je rijst niet kan aanbranden. Ook hoef je niet zo nauwkeurig te zijn.

De meest simpele manier van rijst koken. Doe de rijst in een pan met veel kokend (eventueel gezouten) water. Laat het goed koken en proef na 8 minuten regelmatig of de rijst al gaar is. Zo ja, giet af in een zeef, doe de korrels terug in de pan en laat rijst nog even lekker uitwasemen met de deksel erop.

Stoommethode

Je kan de rijst ook stomen in een een rijstkoker. Dit is natuurlijk de makkelijkste manier, omdat de rijst nooit te lang of te kort kookt. Je giet evenveel water als rijst in de pan voor droge korrels (of je kiest voor de ruimwater-methode).

Rijst stomen doen we meestal in een stoompan of bamboe mandje. Het is heel simpel: vul de onderste helft van een stoompan met water en brengt het aan de kook. Sluit af, vul de bovenste helft met de (gewassen) rijst en stoom de rijst in 20-30 minuten gaar.

Bedek de bodem van het bovenste deel van de pan met bakpapier. Schep de rijst erop en zet dit deel van de pan op het onderste. Sluit de stoompan goed af en stoom de rijst op een matig hoog vuur in ca. 45 gaar.

Hoeveel Rijst per Persoon?

Hoeveel rijst je per persoon moet koken? Je moet +- 50 gram ongekookte rijst per persoon koken als je de rijst als bijgerecht bij je hoofdgerecht eet en 75 gram ongekookte rijst per persoon als je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt. Nasi goreng is zo’n gerecht waarbij je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt.

Reken 75 gram rijst per persoon. Maar! Dat is een gemiddelde. Blijft er aan het einde van de maaltijd standaard een restje over? Zijn er toch nog restjes over? Noteer het aantal gram en weeg de volgende keer wat minder rijst af.

Voor de meeste gerechten houd je 75 gram ongekookte rijst aan. Omdat de rijst nog vocht opneemt tijdens het koken, wordt het 2-3 keer zo zwaar waardoor je ongeveer 200 gram gekookte rijst overhoudt. Dat is een mooie hoeveelheid als gezonde basis voor je maaltijd. Wanneer de rijst een belangrijk onderdeel is van het gerecht zoals in een nasi, kun je ook 100 gram rijst per persoon rekenen.

Rijst Koken in Andere Apparaten

Je kunt rijst koken in een heleboel verschillende apparaten. Meestal zet je gewoon een pan met (ruim) water op het vuur, maar je kunt er bijvoorbeeld ook voor kiezen om de rijst te koken in een rijstkoker of stoomoven. Ook de magnetron is eventueel een optie en zelfs een Airfryer is ervoor geschikt.

  • Magnetron: Soms beschik je niet over de mogelijkheden om rijst te koken in een pan of wil je een hele kleine hoeveelheid maken. Gelukkig kun je dan rijst koken in de magnetron. Was de korrels grondig, gebruik een grote kom (gekookte rijst zet namelijk uit), voeg twee keer zoveel koud water toe en zet de magnetron op 700 watt.
  • Rijstkoker: Een andere optie is de rijstkoker. Een handig apparaat, want die slaat automatisch af wanneer de rijst klaar is. Daardoor kun je het niet overkoken of aan laten branden. Je doet simpelweg de juiste hoeveelheden in de machine en met één druk op de knop heb je na een kwartiertje die perfect gegaarde korrels.
  • Airfryer: Rijst koken in de airfryer? Dat kan ook! Doe de rijst dan in het bakaccessoire en giet deze onder met warm of kokend water in de juiste verhouding. Zet de airfryer op 200 graden en kook de rijst vervolgens in 20-25 gaar.
  • Slowcooker: Maar kun je ook rijst koken in de slowcooker? Antwoord: ja! Weeg hiervoor de juiste hoeveelheid rijst af, was de korrels (optioneel) en voeg de juiste hoeveelheid water toe. Roer alles door en zet je slowcooker aan. Tip: Vet binnenkant van de slowcooker in met boter of olie.

Smaak toevoegen

‘Kale’ rijst vraagt haast om een smaakmaker. Die kun je naderhand toevoegen door het geheel om smaak te brengen met wat zout, peper en eventueel wat olie, boter of kruiden (hmmmm!), maar je kunt ook al tijdens de bereiding ervoor zorgen dat je maaltijd extra smaakvol wordt door de rijst te koken in bouillon of kokosmelk. Andere manieren om smaak (of kleur!) toe te voegen zijn door de rijst te koken met kruiden als gember, citroengras of kaneel, door de rijst eerst even aan te bakken voor het koken of door inktvisinkt of saffraan toe te voegen aan het kookwater.

Voeg een scheutje ketjap asin of wat zout naar smaak toe. Breng in een ruime pan een flinke laag water met een scheutje ketjap asin (of wat zout) aan de kook.

Veelgestelde Vragen

Hoe lang moet rijst koken?

Hoe lang je rijst moet koken, is afhankelijk van de rijstsoort die je gebruikt. Droogkokende soorten als onze witte rijst ofzilvervliesrijst zijn al voorgekookt en basmatirijst heeft van zichzelf al een kortere kooktijd. Deze soorten hebben vaak maar 8 tot 10 minuten nodig, terwijl je voor het koken van paella- of risottorijst vaak wel 20 minuten uit moet trekken.

De vuistregel voor de juiste kooktijd van rijst is: 8 tot 10 minuten. In die tijd kook je de meest toegankelijke rijstsoorten, zoals basmatirijst en zilvervliesrijst, perfect gaar.

En vergis je niet: zilvervliesrijst heeft een (veel) langere kooktijd nodig dan basmati of pandanrijst. Zilvervliesrijst: 40-45 minuten.

Waarom moet je rijst na het koken laten staan?

Bij het koken van rijst wordt vaak aangeraden om de rijst na het koken nog even te laten staan met de deksel op de pan. Op die manier verdeelt vocht zich goed door alle korrels en is je onderste rijst niet natter dan de bovenste laag.

Welke rijst kookt droog?

Droogkokende rijst is rijst waarvan de korrels na het koken nog stevig zijn en makkelijker van elkaar loslaten als je het doorroert. Denk hierbij aan Lassie Toverrijst (witte rijst), zilvervliesrijst, basmatirijst en jasmijn- of pandanrijst.

labels:

Zie ook: