Het slachten van kippen is een onderwerp dat zowel praktische als ethische vragen oproept. De leeftijd waarop een kip wordt geslacht, hangt af van verschillende factoren, waaronder het type kip, het beoogde gebruik (vlees of eieren) en de gewenste vleeskwaliteit.

Leeftijd en type kip

Er zijn verschillende soorten kippen, elk met hun eigen optimale slachtleeftijd:

  • Gangbare vleeskippen (plofkippen): Deze kippen worden gefokt om snel in gewicht toe te nemen en worden meestal na 35 tot 42 dagen geslacht.
  • Scharrelkippen: Deze kippen leven langer dan plofkippen, meestal 56 tot 63 dagen.
  • Biologische kippen: Deze traag groeiende kippenrassen worden meestal na 70 tot 81 dagen geslacht.
  • Legkippen: Deze kippen worden voornamelijk gefokt voor de productie van eieren en leven ongeveer 1,5 jaar. Na deze periode worden ze vaak geslacht en gebruikt als soepkip.

Australorps zijn bijvoorbeeld tussen de 12 en 16 weken op hun best om te slachten. Nu zullen deze dus als ze oud genoeg zijn worden geslacht. liefst 4-5 maand oud. Nu ja, ik heb ook nog dieren van een goede 2 maanden geslacht.

Factoren die de slachtleeftijd beïnvloeden

Naast het type kip spelen ook andere factoren een rol bij het bepalen van de optimale slachtleeftijd:

  • Vleeskwaliteit: Oudere kippen kunnen taaier vlees hebben dan jongere kippen.
  • Gewicht: Kippen worden meestal geslacht wanneer ze een bepaald gewicht hebben bereikt.
  • Eierproductie: Legkippen worden meestal geslacht nadat hun eierproductie is afgenomen.

De haantjes worden op een leeftijd van ca. 15 weken geslacht. Deze slachtleeftijd heeft een reden. De haantjes gaan op een leeftijd van ongeveer 15-16 weken puberen en door de hormonale verandering wordt het vlees dan minder mals. De tweede reden is dat hanen ook vechten vanaf de pubertijd en dat is niet fijn voor de hanen die onderaan in de pikorde staan. Op de leeftijd van ca. 15 weken hebben de haantjes een geslacht gewicht tussen de 900-1400gram.

Het Beter Leven keurmerk

Het Beter Leven keurmerk is een initiatief dat zich richt op het verbeteren van het welzijn van dieren in de vee-industrie. Kippen met dit keurmerk hebben meer ruimte, afleidingsmateriaal en mogelijkheden om hun natuurlijke gedrag uit te oefenen dan kippen uit de gangbare veehouderij.

Er zijn verschillende niveaus van het Beter Leven keurmerk:

  • 1 ster: De ernstigste problemen uit de vee-industrie zijn aangepakt. In de gangbare vleeskuikenhouderij leven de kippen gemiddeld met 18 dieren per m2. Onder Beter Leven 1 ster zijn dat maximaal 12 dieren per m2. Daarnaast hebben de dieren uiterlijk per 1-1-2027 een overdekte uitloop tot hun beschikking.
  • 2 sterren: Vleeskuikens met het Beter Leven keurmerk 2 sterren zitten met gemiddeld 13 kippen per m2, tegen 18 in de gangbare pluimveehouderij. Kippen onder het Beter Leven keurmerk hebben een uitloop. Bij het Beter Leven keurmerk met 2 en 3 sterren hebben kuikens een vrije uitloop naar buiten. Hier mogen ze vanaf uiterlijk de 28e levensdag minimaal 8 uur per dag in rondscharrelen.
  • 3 sterren: Biologische vleeskuikens krijgen automatisch 3 sterren van het Beter Leven keurmerk, mits ze verdoofd zijn geslacht. De dieren zitten met gemiddeld 10 kippen per m2 tegen 18 in de gangbare pluimveehouderij. Biologische kippen hebben ook 4m2 vrije uitloop naar buiten ter beschikking.

Beter Leven kippen zijn van een trager groeiend ras (geen plofkip) en gaan op latere leeftijd naar de slacht. Voor 2 sterren kip bedraagt die leeftijd 56 dagen. De kippen in de gangbare houderij gaan tussen de 35-42 dagen naar de slacht. Het transport naar het slachthuis mag maximaal 3 uur duren.

Onder het Beter Leven keurmerk wordt ten opzichte van gangbare bedrijven extra aandacht geschonken aan het natuurlijke gedrag van kippen, zoals het zoeken van voedsel, scharrelen en stofbaden. Zo wordt dagelijks het voer rondgestrooid in de stal. Daarnaast krijgen de kippen strobalen aangeboden. Hier gaan ze bovenop zitten om er strootjes uit te pikken, die ze helemaal uit elkaar halen.

Natuurlijk licht en een normaal dag- en nachtritme heeft grote positieve invloed op het welzijn van kippen. Voor kippen is goed licht zelfs belangrijker dan reuk en gehoor. Kippen kunnen de flikkeringen van kunstlicht waarnemen. Hoog frequent licht is onder het Beter Leven keurmerk daarom verplicht. Dankzij daglichtplaten in het dak komt het daglicht naar binnen. Gangbare bedrijven verlichten hun stallen uitsluitend met kunstlicht. Naast licht is een donkere periode ook belangrijk.

Eén van de meest stressvolle gebeurtenissen in een kippenleven is het vangen en transporteren. Het is dan ook belangrijk dat dit zoveel mogelijk wordt beperkt en uitgevoerd door geschoold personeel dat diervriendelijk met de kippen omgaat en goed materiaal gebruikt. Grote openingen in de kratten zijn daarbij verplicht onder het Beter Leven keurmerk. Daarnaast mogen vleeskippen niet langer dan 4 uur getransporteerd worden en maximaal 280 km afleggen.

Biologische kippen

Biologisch is een beschermde term voor producten die worden geproduceerd met respect voor de natuur, bijvoorbeeld zonder chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest, en met respect voor het dier. Biologische producten mogen automatisch ook het 3 sterren Beter Leven keurmerk dragen, onder voorwaarde dat de dieren verdoofd zijn geslacht. Biologisch heeft niet het alleenrecht op 3 sterren. Er zijn ook andere vormen van veehouderij die qua dierenwelzijn vergelijkbaar goed scoren en daarom ook voor 3 sterren in aanmerking komen.

Slachten op eigen bedrijf

Gaat u als veehouder een dier doden op uw eigen bedrijf? Welke methode hiervoor het meest geschikt is verschilt per diersoort. Leeftijd en gewicht spelen ook een rol. In sommige situaties mag u de dieren op uw eigen bedrijf zelf doden of slachten. Zorg dat u goed op de hoogte bent van de regels voor u dit doet.

Er zijn verschillende methodes om dieren te bedwelmen en te doden. Wij noemen hier per situatie de methodes die het meest wenselijk zijn. U mag uw kippen en ander pluimvee slachten om zelf op te eten, en ook om kleine hoeveelheden vlees te leveren aan anderen. Bijvoorbeeld aan consumenten, horeca of plaatselijke detailhandel.

Regels voor het slachten van pluimvee

Aan het slachten van je eigen pluimvee zijn regels gebonden. Het slachten van kippen buiten het slachthuis is toegestaan. Dit kun je terugvinden in: Artikel 5.3 Besluit houders van dieren. Een van de belangrijkste regel is dat pluimvee buiten een slachthuis, altijd verdoofd (bedwelmd) moet zijn. Voor het beëindigen van een leven van pluimvee gelden de volgende eisen: verordening (EG) nr. 1099/2009 (pdf). Het dier moet direct dood zijn en mag niet lijden. De kop afhakken zorgt niet voor een directe dood zonder pijn. Hiervoor moet het dier eerst verdoofd zijn. Dit kan je doen door bijvoorbeeld een krachtige slag op de kop te geven. Let wel op, dit mag alleen bij pluimvee tot 5KG. De nek omdraaien, als verdoving, van het dier mag alleen bij pluimvee tot 3KG.

Bij het doden is het belangrijk dat het dier geen vorm van pijn, spanning of lijden kan ervaren. Als je het dier wilt slachten op een goede manier is kennis en doeltreffendheid belangrijk. Als het pluimvee gedood wordt voor het vlees, dan mag je als houder van het dier het vlees niet verkopen aan andere. Als bedrijfsmatige houder mag je een kleine hoeveelheid pluimvee slachten voor verkoop. Hier gelden strenge regels voor die je kunt vinden in: Verordening (EG) Nr. 1099/2009, artikel 3, lid 1 en artikel 4 lid 1. Het slachten gaat op dezelfde manier, eerst het verdoven en daarna het slachten. Je mag het vlees rechtstreeks leveren aan de consument, horeca of plaatselijke detailhandel. Daarnaast mag je maximaal 200 stuks per week en maximaal 2000 stuks in het jaar leveren.

In de onderstaande stappen leggen we uit hoe je te werk kunt gaan bij het zelf slachten van pluimvee. Er zijn meerdere mogelijkheden en meningen. 1. Voordat je een kip gaat slachten is het aan te raden om de kip 12 uur voor het slachten niks meer te voeren. Zo kan de kip zijn maag als het waren reinigen. Hierdoor krijg je minder viezigheid tijdens het leeghalen van de kip! Het is ook handig om de kip geen stress te geven voor het slachten. Laat de kip de dag zelf dus met rust en creëer geen angst bij de kip. Een kip met stress smaakt anders dan een kip zonder stress. 2. Voor het slachten buiten een slachthuis is het verplicht om pluimvee eerst te verdoven (ook wel bedwelmen genoemd). Doe je dat niet is het strafbaar. Toch blijft de meest gebruikte methode voor de kleinere boeren het omdraaien met de hand of via een stroomschok. Een harde klap op het hoofd gaat namelijk niet altijd goed. Hier is veel ervaring en precisie voor nodig.

3. Nadat de kip verdoofd is hang je het ondersteboven in een daarvoor bedoelde slachttrechter. Gebruik een scherp mes (want dat is een veilig mes) om de halsslagader aan beide kanten van de hals door te snijden. Je kunt ook direct de kop eraf snijden. Laat de kip volledig leegbloeden terwijl die in de slachttrechter hangt. De kip kan na het doorsnijden van de slagaders nog stuiptrekkingen vertonen, maar dat betekent verder niks. De kip zal geen pijn lijden.4. De veren van de kip plukken kan met de hand of een plukmachine. Verwarm de huid voordat je dit gaat doen. Dompel de kip kort in een bak met warm water van 60 graden. Dit maakt de veren losser, zodat het plukken een stuk makkelijker gaat. Slacht je vaker kippen dan is een plukmachine erg handig! Doe je het met de hand? Lukt het niet om de veren makkelijk uit de kip halen. Het plukken met de hand kan erg vermoeiend zijn en het duurt relatief lang. Pak hiervoor gemiddeld 20 minuten per kip als je wat ervaren bent en 30 minuten als je net begint.

5. Nadat je de kip mooi kaal hebt geplukt wordt het aangeraden om het dier op te hangen. Het is ook mogelijk om het dier uit te snijden op een vleesplank. Steek vervolgens het mes in de en trek het mes door tot aan de punt van de borst. Hierdoor ontstaat er een snede waar de hand in kan. Daarna haal je de maag, hart en lever uit de kip. Let goed op dat je de lever voorzichtig eruit haalt er is namelijk een mogelijkheid dat de galblaas klapt. Bij iedere stap moet je goed alles spoelen om het lekker fris te houden.

Haantje de Coq en SouperHen

Het haantje is terug. Terwijl het vroeger normaal was om jonge haantjes te eten, zijn die in de loop van de tijd van ons menu verdwenen. Zonde, want met haantjes is niks mis, sterker nog: ze zijn niet te versmaden. In de keuken zijn ze te verwerken tot uiteenlopende verrassende gerechten, een uitdaging voor koks en liefhebbers van kip. Maak kennis met ‘Haantje de Coq’!

De haantjes groeien samen op met hun zusjes die bestemd zijn om in de legstal op de Lankerenhof eieren te gaan leggen. Uit 50% van de bebroedde eieren die uitkomen worden haantjes geboren. Vroeger hadden de kippen een dubbeldoel, de hennen werden gehouden om eieren te leggen en de haantjes zorgde voor het vlees. Na de tweede wereldoorlog hebben de regeringen gestimuleerd dat er op grote schaal goedkoop voedsel geproduceerd moest worden. Om zo efficiënt mogelijk eieren en vlees te produceren is er een tweedeling in kippenrassen ontstaan. Tegenwoordig hebben we rassen die speciaal gefokt zijn om eieren te leggen en rassen die veel vlees aangroei hebben in korte tijd.

De hennen en de haantjes van de vleesrassen worden beide gebruikt voor de vleesproductie, maar de haantjes van de legrassen leggen natuurlijk geen eieren en zijn daarom “nutteloos” voor de legsector. Dit betekent dat deze haantjes direct na uitkomst uit het ei gedood worden en voer voor de dierentuindieren worden. Wij vinden dat zonde, omdat juist het vlees van deze haantjes heel erg lekker is. Het groeit langzaam, de haantjes hebben veel beweging en krijgen biologisch voer, dat allemaal samen geeft een betere vleeskwaliteit. Wanneer de haantjes geslacht worden zijn ze dan ook kleiner dan de gewone vleeskuikens, maar hebben stevig vlees.

De kuikens die op de Lankerenhof komen zijn 1 dag oud en krijgen de eerste maanden tijd om op te groeien. De opfokhaantjes groeien gelijk op met de opfokhennetjes. De eerste 5 weken krijgen ze hetzelfde voer en behandeling als de hennetjes, daarna scheiden we de hanen van de hennen door in de stal een afscheiding van gaas te maken. De hanen krijgen dan ander voer, dit voer is ook van biologische oorsprong, maar de verhoudingen van de grondstoffen zijn zo dat er goed van groeien. Hanen groeien harder dan hennen en daarom moet het voer daarop aangepast worden.

Niet alle hanen worden op een leeftijd van ca. 15 weken geslacht. Op de Lankerenhof lopen er altijd ook volwassen hanen tussen de leghennen. Met SouperHen van de Lankerenhof willen we het vlees van de soepkip weer terug op het menu krijgen. Omdat de leghen heel wat ‘vlieguren’ maakt krijgt het vlees, net zoals wild, karakter. De leghen heeft haar spieren gebruikt en dat proef je.

De SouperHen soepkippen en de SouperHen kippenbouten hebben heel veel smaak en zijn niet alleen in kippensoep, maar ook in vele andere gerechten toepasbaar, mits ze op een goede manier bereidt worden. Naast de SouperHen soepkip en SouperHen kippenbouten kunnen we ook SouperHen filet van onze leghennen leveren. De filet van de leghen is klein en bevat niet zoveel vocht als de filet van een vleeskip. Daarom is het belangrijk dat je de filet kort om en om bakt (maximaal 3-4 minuten per kant) en je hebt een heerlijk stukje kipfilet met een stevige bite. Ook is de filet zeer geschikt voor bijvoorbeeld roerbakgerechten.

Conclusie

De leeftijd waarop een kip wordt geslacht, is afhankelijk van verschillende factoren. Het is belangrijk om rekening te houden met het type kip, het beoogde gebruik en de gewenste vleeskwaliteit. Daarnaast is het van belang om de regels voor het slachten van pluimvee te respecteren en het welzijn van de dieren te waarborgen.

labels: #Kip

Zie ook: