Geld maakt niet gelukkig, maar het is wel heel handig en belangrijk. Net als inzicht hebben in je geld. Gaat een (iets te) groot deel van jouw salaris ook op aan eten? Je bent niet de enige. Eten is nou eenmaal een heel leuke én lekkere manier om je geld uit te geven. Maar vraag jij je af of het misschien wel een un petit peu minder kan bij jou? En of je gemiddeld gezien (te) veel uitgeeft aan eten? You came to the right place! Je vindt hier namelijk de gemiddelde kosten voor eten per persoon per dag in Nederland.

De gemiddelde kosten voor eten per dag

Het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) heeft op een rij gezet wat mensen in verschillende leeftijdscategorieën en woonsituaties gemiddeld per dag uitgeven aan eten. Goed om te weten: de bedragen die je hieronder ziet, zijn voor eten voor een hele dag, dus niet alleen voor het avondeten. Ook good to know: af en toe uiteten gaan is niet meegeteld, dus het gaat echt om thuis eten.

In de tabel hieronder zie je de gemiddeldes:

Categorie Gemiddelde kosten per dag
Kind 1-3 jaar €2,82 - €1,79
Kind 4-8 jaar €3,80 - €2,42
Kind 9-13 jaar €6,21 - €3,95
Man 14-50 jaar €7,50 - €4,77
Vrouw 14-50 jaar €6,71 - €4,27
Man 51-69 jaar €7,14 - €4,54
Vrouw 51-69 jaar €6,74 - €4,29
Man en vrouw 70+ €7,11 - €4,52

Het is maar goed dat uiteten gaan of een broodje halen bij je favo lunch spot hier niet bij inbegrepen zit, want anders zit je meteen (heel erg) boven het gemiddelde, right? Oké, tijd om de balans op te maken: geef jij dit ongeveer uit aan eten per dag of zit je er ver boven of onder?

Alleen versus samen

Hoe meer personen in een huishouden, hoe minder een maaltijd kost. Het inkopen en koken voor meer personen is vaak goedkoper. Een tweepersoonshuishouden, in vergelijking met een eenpersoonshuishouden, is 10 procent goedkoper, een driepersoonshuishouden 20% en een vierpersoonshuishouden (of groter) maar liefst 30(!) procent. Dat is ook in de tabel terug te zien. Een vrouw van 28 die alleen woont, geeft gemiddeld €6,64 uit aan eten per dag. Een vrouw van dezelfde leeftijd die met twee andere mensen woont, geeft gemiddeld €4,83 uit. Da's best een groot verschil.

Hoe maak je het goedkoper (als je alleen woont)?

Woon jij alleen en ben je benieuwd hoe je het minder duur voor jezelf kunt maken? Wij hebben wat tips voor je op een rij gezet. Sommige van deze tips zijn ook te gebruiken voor mensen die niet alleen wonen, maar wel wat geld willen besparen op eten.

  • Kook voor meerdere dagen. Doe bijvoorbeeld inkopen voor twee personen en eet deze maaltijd twee dagen achter elkaar. Of doe alsof je voor vier personen kookt en vries een aantal maaltijden in. Ga je ook heel blij mee zijn als je geen zin hebt om te koken en je iets uit de vriezer kunt halen.
  • Kook iets meer en gebruik de restjes voor je lunch voor de volgende dag. Vooral nu ideaal als je veel thuis aan het werk bent.
  • Eet wat vaker met vrienden en deel de kosten (of betaal om en om).
  • Gebruik wat je nog in huis hebt. Weet jij nooit wat je met restjes van je eten kunt doen? Download de app Slim Koken. In deze app zie je waar je de restjes voor kunt gebruiken. Ook als je restjes van een maaltijd over hebt, kun je in de app lezen hoe je deze het beste kunt bewaren (en je dus nog een keer eten hebt!). Ook nog eens heel duurzaam.
  • Doe één (of twee) keer per week boodschappen in plaats van elke dag naar de supermarkt te gaan. Zo raak je veel minder in de verleiding om extra dingen te kopen. Je portemonnee zal je dankbaar zijn!

Gezonde voeding en kosten

Gezonde voeding kan je zo duur maken als je zelf wilt. Elke dag verse zalm en quinoa is duurder dan aardappelen en diepvriesvis. Het Nibud heeft prijzen opgesteld die je minimaal nodig hebt om een gezonde maaltijd voor jezelf te maken volgens de Schijf van Vijf. Volgens het Nibud heb je als man van 14 tot 50 jaar minimaal 6,70 euro per dag nodig om gezond te eten. Voor een vrouw van dezelfde leeftijd is dit 6 euro. Deze bijdragen zijn gebaseerd op een tweepersoonshuishouden.

Veel gezonde producten zijn goedkoper dan je denkt. Voorbeelden zijn magere kwark, havermout, volkoren brood, bananen, seizoensproducten zoals veel groenten en fruit. Wanneer je extra op je budget let, is het vaak ook nog goedkoper om grotere hoeveelheden te kopen en aanbiedingen te gebruiken.

Hoe hou je grip op je uitgaven?

Met onze voorbeeldbedragen en rekentools krijg je inzicht in je eigen situatie. Zo zie je bijvoorbeeld waar je kan besparen. De tool Persoonlijk Budgetadvies geeft inzicht in je inkomsten en uitgaven. Je kunt jezelf vergelijken met andere huishoudens. Ga planmatig te werk met besparen en gebruik ons Bespaarplan. In vier stappen zet je je mogelijkheden en maak je bespaarkeuzes.

Voorbeeldbedragen en rekentools

De bedragen voor deze uitgavenposten verschillen per huishouden. Je kunt deze bedragen uit een kasboek of van je bankoverzicht halen. Maar je kunt ook richtbedragen halen uit de Nibud-tool Persoonlijk Budgetadvies.

Voedingskosten: een minimumbedrag per dag

In onderstaande tabel vind je het minimumbedrag per dag voor een ontbijt, broodmaaltijd, warme maaltijd en tussendoortjes, zoals berekend door het Nibud. De berekeningen zijn gemaakt in 2023. Met de aanhoudende inflatie zou het kunnen dat de bedragen in praktijk net hoger uitvallen. Een man van tussen de 14 en 50 jaar moet bijvoorbeeld denken aan een bedrag van 255,00 euro per maand. Zoals gezegd geldt dit bedrag voor een tweepersoonshuishouden.

Eet jij bijvoorbeeld altijd lunch op kantoor, dan is het handig om ook de berekende minimumbedragen per maaltijd te weten. Uiteraard woont niet iedereen die gezond wil eten in een tweepersoonshuishouden. Een vuistregel van het Nibud: hoe groter het huishouden, des te lager de kosten per persoon.

Stel dat we uitgaan van een traditioneel gezin van vier personen bestaande uit een man, vrouw en twee kinderen met een leeftijd tussen de 4 en 8 jaar. De totale kosten per dag voor dit gezin komen uit op 18,42 euro (bovenstaande bedragen opgeteld, min 25 procent).

Wat geeft een huishouden minimaal uit aan eten en drinken?

Om de kosten voor de verschillende maaltijden per persoon te berekenen, heeft het Voedingscentrum een verantwoord voedingspakket samengesteld. Dit pakket bevat hoeveelheden van producten die iemand gemiddeld nodig heeft op een dag om gezond te blijven. Bedragen zijn in euro’s en gebaseerd op een tweepersoonshuishouden.

Voorbeeld: Een gezin bestaat uit een man en vrouw (beiden jonger dan 50 jaar), een kind van 12 en een kind van 7 jaar oud.

Inkomen en uitgaven aan voeding

Hoe hoger het inkomen, hoe meer geld aan voeding wordt uitgegeven. Andere uitgaven hebben ook invloed op wat je aan voeding kunt besteden. Heb je bijvoorbeeld hoge woonlasten? Wanneer het inkomen stijgt, besteedt een huishouden meer aan andere dingen dan aan voeding. Bijvoorbeeld kleding en vervoer.

Dieet en tegemoetkoming

Moet je je om medische redenen aan een dieet houden? Dan heb je soms aangepast eten nodig. Soms kom je dan in aanmerking voor een tegemoetkoming. Via de Belastingdienst: je kunt, afhankelijk van de situatie, de uitgaven doorgeven als specifieke zorgkosten bij de Belastingdienst. Deze kosten zijn aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. De Belastingdienst voert deze fiscale aftrek uit. Dit geldt bijvoorbeeld voor een dieet zonder gluten of koemelkeiwit. Of wanneer je door ziekte meer energie of eiwitten nodig hebt.

Het is goed om een dieetverklaring aan te vragen bij de arts of diëtist. Dat is nodig om een verzoek tot bijzondere bijstand te beoordelen.

Gezond en betaalbaar eten: tips van een diëtiste

Kortgeleden berichtte Kassa dat één op de zes mensen die gezonder wil eten dat niet kan betalen. Veel verse en gezonde producten zijn ook prijzig. Toch gaan we de uitdaging aan met de kennis en tips van diëtiste Noa Hooi. Hoe kun je gezond, gevarieerd én betaalbaar eten? We stellen zes gerechten voor je samen.

In Nederland gebruiken we de welbekende Schijf van Vijf van het Voedingscentrum als richtlijn, vertelt de diëtiste. Bij gezonde producten moet je denken aan veel groenten, een volkorenproduct (rijst of pasta) of aardappelen, met daarbij vis, peulvruchten, vlees, ei of noten. Kies voor de bereiding vloeibaar vet. Een toetje van fruit of magere of halfvolle yoghurt kan ook zeker onderdeel uitmaken van een gezonde maaltijd.

Volgens het Nibud kost een warme maaltijd voor mensen tussen de 14 en 69 jaar gemiddeld 2,63 euro per persoon. Maar eet je alleen? Dan is het moeilijker om die prijs te hanteren.

Zes dagen gezond, gevarieerd en vooral betaalbaar eten

Om toch zo voordelig mogelijk, gezond en gevarieerd te eten, stelt diëtiste Noa Hooi ter inspiratie zes gerechten samen. Het bleek nogal een puzzel te zijn, maar het is gelukt.

Om te beginnen let Noa op variatie in gerechten, want “gezond eten kan niet als je niet gevarieerd eet.” Vervolgens kijkt zij per gerecht wat daarvoor nodig is. Daarbij neemt ze de richtlijnen voor gezonde voeding in acht.

Noa zorgt ervoor dat producten voor meerdere gerechten bruikbaar zijn, zonder dat je het idee krijgt telkens hetzelfde te eten. Ter voorbereiding ging ze meerdere supermarkten af om te kijken welke producten laag in prijs zijn en waar ze het goedkoopst zijn.

De maaltijden zijn gericht op het koken voor één persoon. Eet je vegetarisch? Dan kun je het vlees en/of de vis vervangen door noten, peulvruchten en ei.

Maaltijd 1 - Budgettopper: Maaltijdsoep

Benodigdheden: Tomaat 2 stuks (0,33 euro), Rijst 100 gram (0,22 euro), Gehaktballetjes 120 gram (1,20 euro) of witte bonen (0,38), Courgette 75 gram (0,26 euro), Wortel 75 gram (0,14 euro), Prei 100 gram (0,29 euro), Aardappel 1 stuk (0,14 euro). Totaal: 2,58 euro met gehaktballetjes, 1,76 (euro) met witte bonen en geen gehaktballetjes

Maaltijd 2: Pasta met witte bonen, rucola en een saus van paprika en geitenkaas

Benodigdheden: Volkoren penne 250 gram (0,55 euro), Paprika 2 stuks (1,50 euro), Geitenkaas 60 gram (0,75 euro), Witte bonen 100 gram (0,38 euro), Rucola 40 gram (0,47 euro). Totaal: 3,65 euro

Maaltijd 3: Rijst met gewokte kip, groente en ei

Benodigdheden: Rijst 250 gram (0,56 euro), Wokgroente/spaghettigroente 150 gram (0,77 euro), Kip 125 gram (1,65 euro), Komkommer 100 gram (0,18 euro), Gebakken ei (0,28 euro). Totaal: 3,44 euro

Maaltijd 4: Ovengerecht filosoof

Benodigdheden: Gehakt 125 gram (1,22 euro), Aardappelpuree 4 stuks (0,56 euro), Wokgroente/spaghettigroente 100 gram (0,52 euro), Prei 100 gram (0,29 euro). Totaal: 2,59 euro

Maaltijd 5: Aardappelen Vlees/Vis Groenten (AVG)

Benodigdheden: Worteltjes 250 gram (0,70 euro), Gepofte aardappel 4 stuks (0,56 euro), Zalm 125 gram (1,69 euro). Totaal: 2,95 euro

Maaltijd 6: Salade

Benodigdheden: IJsbergsla 100 gram (0,79 euro), Rucola 45 gram (0,52 euro), Volkoren penne 75 gram (0,16 euro), Komkommer 100 gram (0,18 euro), Tomaat 1 stuk (0,17 euro), Ei (0,28 euro), Geitenkaas 60 gram (0,75 euro), Kip 50 gram (0,66 euro). Totaal: 3,51 euro

De zes gerechten samen komen uiteindelijk neer op een totaalbedrag van 19,07 euro. Dat is omgerekend een gemiddelde van 3,18 euro per gerecht.

De bedragen in het groen zijn het voordeligst. Het boodschappenlijstje is een momentopname van 17 oktober 2023.

Het boodschappenmandje komt uiteindelijk neer op een totaalbedrag van 26,36 euro voor zes maaltijden. Daarbij zijn niet alle producten volledig benut. Denk bijvoorbeeld aan lang houdbare producten zoals pasta waar nog 175 gram van over is wat de week erop weer gebruikt kan worden.

Tips van een diëtist

Buiten deze gerechten om geeft Noa nog een aantal tips om zelf aan de slag te gaan met gezond en betaalbaar eten:

  • Kies volkoren producten: Een kleine aanpassing voor gezonder eten kan de overstap naar volkoren producten zijn, zoals volkorenbrood, pasta en zilvervliesrijst. Hier zitten veel koolhydraten, voedingsvezel en verschillende vitamines in. Ook zorgen ze voor een "vol gevoel."
  • Kijk naar de aanbiedingen: Nederlandse supermarkten werken met aanbiedingen. Als je betaalbaar wilt eten, is het dus handig om te kijken naar de weekaanbiedingen en aan de hand daarvan gerechten samen te stellen. Probeer dus iets minder te kijken naar waar je op het moment zelf zin in hebt.
  • Vleesvrije dag: Het is niet erg om een dag minder vlees te eten. Daarmee bespaar je geld en daarbij is het ook niet goed voor je gezondheid om dagelijks vlees te eten. Leg je de focus op gezond eten, laat dan rood en bewerkt vlees iets vaker liggen. Kijk in dat geval eerder naar wit vlees zoals kip en kalkoen. Eet dus bijvoorbeeld vier à vijf dagen 100 gram vlees, één dag vis en één à twee dagen een vervangend eiwitrijk product.
  • Groente per portie verpakt vaak het goedkoopst: Groenten zijn onmisbaar bij een gezond dieet. Er wordt 200 tot 250 gram groenten aanbevolen per dag. “Afwisseling is niet erg, je mag best de ene dag wat minder groenten eten als je de andere dag wat meer eet”, zegt Hooi. Haar tip is om te kijken naar groente die per stuk verkocht worden, zoals komkommer, courgette en prei.

Gemiddelde boodschappenkosten per dag

In de tabel hieronder zie je hoe groot dat verschil is per grootte van het huishouden.

1 persoon 2 personen 3 personen 4 of meer personen
Kind 1-3 jaar €2,82 €2,56 €2,05 €1,79
Kind 4-8 jaar €3,80 €3,45 €2,76 €2,42
Kind 9-13 jaar €6,21 €5,65 €4,52 €3,95
Man 14-50 €7,50 €6,82 €5,45 €4,77
Vrouw 14-50 €6,71 €6,10 €4,88 €4,27
Man 51-69 €7,14 €6,49 €5,19 €4,54
Vrouw 51-69 €6,74 €6,13 €4,90 €4,29
Man en vrouw 70+ €7,11 €6,46 €5,17 €4,52

Nu we dieper zijn ingegaan op de gemiddelde dagelijkse uitgaven voor boodschappen, kunnen we zelf aan de slag om te berekenen wat een normaal bedrag is om minimaal aan boodschappen uit te geven. Als je bijvoorbeeld met een partner samenwoont, kun je het totale bedrag van zowel de man als de vrouw bij elkaar optellen, gebaseerd op de kolom voor 2 personen (€12,92). Op deze manier kun je een inschatting maken van jullie gezamenlijke maandelijkse boodschappenkosten. Voor een stel komt dit gemiddeld neer op ongeveer €400 per maand.

Gemiddelde maandelijkse uitgaven voor boodschappen

Gezinssituatie Kosten per maand
Alleenstaande man van 30 jaar €281
Stel van 25 jaar zonder kinderen €485
Stel van in de 30 met kinderen van 2 en 6 jaar €532
Stel rond de 40 jaar met een kind van 12 jaar €593
Alleenstaande moeder van 45 jaar met een zoon van 18 jaar €485
Echtpaar van 55 en 57 jaar zonder inwonende kinderen €474

Met deze kennis weet jij precies wat het gemiddelde is en wat andere mensen uitgeven aan boodschappen in dezelfde situatie. Natuurlijk zijn de cijfers globaal en is de kans groot dat je erboven of juist eronder zit. Of je nu een ontzettende Bourgondiër bent of juist zo minimalistisch mogelijk boodschappen doet. Er zijn altijd nog kleine of grote bespaartips die jij kan toepassen. Zelfs als je jezelf al een pro durft te noemen op dit gebied.

labels:

Zie ook: