Migraine is veel meer dan een heftige hoofdpijn, het is een hersenaandoening. Naast hoofdpijn kan migraine ook andere klachten geven. Je kunt bijvoorbeeld erg misselijk zijn en overgeven, of extra gevoelig zijn voor prikkels zoals geluid, licht en geur. Je kunt problemen hebben met zien.

Wat is Migraine?

Migraine is vaak een aandoening die niet opvalt. De meest opvallende vorm van migraine is die waarbij hoofdpijn het grote probleem is. De hoofdpijn zit vaak aan 1 kant van je hoofd en is vaak bonkend en ernstig. Het wordt erger als je bijvoorbeeld de trap oploopt. Je kunt ook misselijk worden en zelfs overgeven.

Sommige vrouwen krijgen een aanval van migraine rondom de periode dat ze ongesteld zijn. Deze vorm van migraine komt door veranderingen in je hormonen. Ongeveer een derde van de mensen met migraine heeft aura’s voordat de hoofdpijn komt. Bij een aura werken lichaamsdelen kort niet meer als normaal. Je kunt dat merken aan je gezicht doordat je bijvoorbeeld flitsen, vlekken of sterretjes ziet. Dit begint vaak bij één oog en verplaatst daarna naar beide ogen. Ook je armen, benen of mond kunnen bij een aura doof voelen of juist tintelen.

Er zijn verschillende soorten zeldzame aura’s. Zogenaamde `oogmigraine´ (ook wel retinale migraine) geeft maar in één oog klachten, maar dit is een heel zeldzame vorm. Andere zeldzame aura’s zijn hersenstamaura’s, met bijvoorbeeld dubbelzien, duizeligheid, en minder helder en aanwezig zijn. Aura’s waarbij je beweegproblemen krijgt (motorische aura’s) bestaan uit krachtsverlies in armen, benen of het gezicht, waarbij je ook een volledige verlamming kunt hebben.

Als iemand meer dan vijftien dagen per maand hoofdpijn heeft, dan is er sprake van langdurende migraine (chronische migraine). Chronische migraine kan langzaam ontstaan. Door het slikken van te veel pijnstillers of speciale medicijnen tegen migraine (triptanen), kun je vaker last krijgen van migraine of andere hoofdpijn en zo chronische migraine ontwikkelen.

Fases van een Migraineaanval

Een aanval kan verschillende fases hebben:

  1. Sommige mensen met migraine voelen dat de aanval eraan komt. Het is goed om te weten dat deze dingen je voor een aanval waarschuwen. Ze zorgen niet voor de aanval zelf. Zo kun je vlak voor een aanval ineens trek krijgen in chocola.
  2. Deze fase kan 5 minuten duren, maar soms ook een uur.
  3. Bijna iedereen die migraine heeft, krijgt de kenmerkende bonkende en kloppende hoofdpijn, vaak aan één kant van het hoofd. De hoofdpijn kan 4 uur duren en duurt soms wel tot 3 dagen. Tijdens een migraineaanval hebben mensen vaak de behoefte om stil in bed te liggen en/of te slapen. Het is belangrijk om daaraan toe te geven en genoeg rust te nemen.
  4. De ergste hoofdpijn is weg, maar je kunt nog dagen last hebben van de aanval. Je voelt je bijvoorbeeld leeg en moe en je kan je niet goed concentreren. Of je merkt dat je nog wat overgevoelig bent voor prikkels zoals licht en geluid.

Bij migraine heb je last van een heftige, kloppende hoofdpijn. Meestal aan één kant van het hoofd, maar soms ook aan beide kanten. De hoofdpijn komt in meerdere aanvallen. Je hebt hier zoveel last van dat het je dagelijkse leven in de weg zit. Ongeveer 60% van de vrouwen met migraine krijgt aanvallen rondom de menstruatie. De migraineaanvallen tijdens de menstruatie zijn vaak heviger, duren langer en reageren minder goed op acute medicatie vergeleken met aanvallen buiten de menstruatie.

Als je denkt dat je migraine hebt, kun je het beste naar de huisarts gaan. Vertel zo precies mogelijk wat je klachten zijn. Dan kan de huisarts de diagnose stellen. Bij migraine is dan meestal geen extra onderzoek meer nodig. Als je de eerste keer een migraineaanval krijgt, dan schrik je misschien. Zeker, als je voor de eerste keer een aura hebt. De klachten van een migraine-aura kunnen lijken op die van een TIA (Transient Ischaemic Attack). Het verschil is dat een verdoofd gevoel of problemen met zien bij een TIA heel plotseling ontstaan, terwijl migraineklachten steeds erger worden. Bij migraine heb je vaak ook tintelingen en zie je lichtflitsen of zigzaglijnen.

Als je vaker last hebt van aura’s, merk je dat deze meestal ongeveer hetzelfde zijn. Soms kan een migraine-aura ook worden verward met epilepsie, vooral als iemand geen migrainehoofdpijn krijgt. Let goed op je klachten en kijk of deze anders zijn dan normaal. Duurt je aura veel langer dan normaal of heb je ook hele andere klachten die erger worden?

Oorzaken en Uitlokkers van Migraine

Migraine is een ingewikkelde hersenaandoening waarvan de precieze oorzaak nog niet bekend is. Onderzoekers denken dat mensen met migraine gevoeliger zijn voor bepaalde prikkels uit de omgeving (uitlokkers). Voorbeelden van uitlokkers zijn bijvoorbeeld hormoonveranderingen, te weinig slaap en stress. De gevoeligheid voor bepaalde uitlokkers is deels bepaald door je genen (erfelijk). Je hebt daarom een verhoogde kans op migraine als het binnen de familie voorkomt. Vaak is het een combinatie van oorzaken die voor een migraineaanval zorgt.

Als je migraine hebt, kunnen sommige prikkels ervoor zorgen dat je een aanval krijgt. Artsen en onderzoekers weten nog niet precies waarom dat zo is. Bij een migraineaanval ontstaat er een soort kortsluiting achterin je hersenen. Je hersencellen worden dan ineens heel actief, vooral in de hersenstam. Je kunt dan in de aurafase bijvoorbeeld sterretjes en streepjes zien, of tintelingen voelen. Je hersenstam stuurt signalen naar de rest van je hersenen en je hersenvliezen. Er komen dan op hetzelfde moment heel veel signaalstoffen vrij en (de bloedvaten in) de hersenvliezen raken daardoor geïrriteerd. Er ontstaat een soort ontsteking. Deze ontsteking zorgt voor de hoofdpijn en de andere klachten.

In je hersenen is dus opeens heel veel activiteit en daardoor raken de hersencellen uitgeput. Dit gaat als een soort golf door je hersenen, van achteren naar voren. Veel mensen met migraine merken dat er bepaalde prikkels zijn die de migraineaanval kunnen uitlokken. Je kunt daarbij de oorzaken van migraine verwarren met de uitlokkers. Ze zijn niet hetzelfde. Mensen met migraine geven bijvoorbeeld aan dat bepaald eten migraine mogelijk uitlokt, zoals chocolade en kaas. Zin hebben in chocolade, zorgt niet voor de migraineaanval zelf. Het is dus niet de oorzaak. Vaak is het een combinatie van prikkels die voor de migraineaanval zorgt. Deze prikkels kunnen uit je omgeving komen of uit je eigen lichaam. Prikkels uit de omgeving zijn bijvoorbeeld felle lichten en harde geluiden. Prikkels vanuit je lichaam zijn bijvoorbeeld ongesteld zijn of vermoeidheid.

Migraine komt 3,5 keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vooral vrouwen tussen de 25 en 50 jaar oud hebben migraine. Waarschijnlijk komt dit door veranderingen in de hormonen. Onderzoekers denken dat migraineaanvallen te maken hebben met de hoeveelheid van het hormoon oestrogeen dat in je lichaam sterk kan veranderen. Vrouwen hebben vaker last van migraine rondom de periode van ongesteld zijn. Dit geldt ook voor de stopweek van de anticonceptiepil. Rondom de overgang nemen de klachten van migraine ook vaak toe, of ontstaat migraine voor het eerst. Na de overgang nemen de klachten van migraine meestal af. Ook rondom de zwangerschap verandert migraine vaak. De gevoeligheid voor bepaalde uitlokkers is deels bepaald door je genen (erfelijk).

Behandeling en Preventie

Helaas is migraine nog niet te genezen. Wel is er behandeling mogelijk. Je huisarts of specialist kijkt samen met jou naar de beste behandeling. Veel mensen met migraine nemen paracetamol of aspirine bij een aanval. Meestal is dat niet genoeg. Ibuprofen helpt al iets beter tegen de pijn. Ook kun je juist meer hoofdpijn krijgen als je te veel pijnstillers gebruikt.

Antimigraine-medicatie (triptanen) zijn medicijnen die migraine tegengaan. Deze medicijnen neem je als de migraineaanval begint. Het is erg belangrijk om dit direct te doen, omdat de hoofdpijnaanval dan nog kan worden afgebroken. Triptanen werken meestal binnen 2 uur en kunnen de pijn redelijk goed verminderen. Soms komt de aanval binnen een dag weer terug. Je kunt dan nog een triptaan nemen, maar gebruik niet te veel en te vaak omdat dit kan zorgen voor meer hoofdpijn. Het kan zijn dat een triptaan toch niet goed werkt of dat er veel bijwerkingen ontstaan. Als je vaak migraineaanvallen hebt, dan kan de huisarts medicijnen geven die bedoeld zijn om aanvallen te voorkomen (preventieve medicatie). Deze medicijnen kunnen ook zorgen dat de aanval minder lang duurt en minder heftig is.

Impact van Migraine op het Dagelijks Leven

Het aantal migraineaanvallen verschilt per persoon. Gemiddeld heb je één migraineaanval per maand, maar je kunt ook één keer per jaar of meerdere keren per maand een aanval hebben. Je kunt ook last hebben van migraine als je geen aanval hebt. De angst en onzekerheid om een aanval te krijgen, is namelijk al erg vervelend. Bij een migraineaanval heb je meestal zoveel hoofdpijn dat je alleen maar op bed wilt en kunt liggen. Het kan dan erg moeilijk zijn om je huishouden te doen en de dagelijkse dingen staan even stil. Uit onderzoek blijkt dat mensen met migraine een grotere kans hebben op het ontwikkelen van een angststoornis of een depressie. Door de aura en de hoofdpijn kun je meestal bijna niet meer denken en je aandacht ergens bijhouden. Je wilt je daarom ziekmelden op je werk en dat zal niet iedereen begrijpen. Het kan helpen om daarom op school en werk uit te leggen wat migraine betekent.

Gevoelig zijn voor bijvoorbeeld licht en Geluid, maakt het lastig en soms onmogelijk om te reizen en in een drukke omgeving te zijn. Doordat je bijvoorbeeld vlekken ziet bij een aura, kun je niet goed zien. Daardoor kan je moeilijker lezen, fietsen of autorijden. Je wilt misschien het liefst je afspraken afzeggen. Je kunt je gestrest en angstig voelen, omdat je geen controle hebt over migraine. Mensen met migraine hebben een grotere kans om een angststoornis of depressie te krijgen. Misschien moet je een feestje of afspraak met vrienden afzeggen als je een migraineaanval hebt. Je wacht dan totdat je je weer beter voelt. Veel mensen weten weinig over migraine. En de meeste mensen zien je alleen als je geen migraine hebt, waardoor ze kunnen denken dat het wel meevalt.

De Rol van Chocolade bij Migraine

Veel mensen met migraine hebben een enorme hunkering naar chocola vlak voor een aanval. De vraag rijst, welke rol speelt chocola bij migraine? En krijg je migraine van chocola? Chocolade bestaat uit cacaopoeder, cacaoboter, suiker en melkpoeder (bij melkchocolade).

Is chocolade gezond of niet?

Helaas, het antwoord hierop is niet eenduidig. Cacao is een belangrijke bron van veel vitamines en mineralen, zoals magnesium, zink, selenium, koper, kalium, riboflavine en ijzer. Maar ook van vezels, eiwitten, koolhydraten en lipiden. De polyfenolen in cacao houden verband met een hoog gehalte aan antioxidanten. Cacao bevat echter ook minder gunstige bestanddelen. Theobromine is er zo een, het is de belangrijkste alkaloïde in cacao. Voor mensen is een overdaad aan theobromine niet zo gezond. Vervolgens bevat cacao behoorlijk wat koper en dat is voor veel vrouwen (zeker als zij de pil slikken) niet zo gunstig.

Puur, melk of wit?

We onderscheiden pure, melk- en witte chocola. In donkere, pure chocola zit de meeste cacao. Hier vind je de meeste voedingsstoffen. De concentratie van voedingsstoffen hangt niet alleen af van het percentage cacao, maar ook van de kwaliteit en de bewerking van de cacaobonen. Cacao is een natuurproduct, elke boon is anders. Als we kijken naar het suikerpercentage, dan bevat pure chocolade minder suiker dan melkchocolade.

Rauwe cacao versus cacaopoeder

Bij rauwe cacao worden de bonen niet gebrand, maar zijn ze koud gemalen. De temperatuur tijdens de hele productie blijft onder de 42 graden Celsius, terwijl bij cacaopoeder de temperatuur oploopt tot 150 graden. Om deze reden blijven bij de verwerking van rauwe cacaopoeder de meeste voedingsstoffen bewaard. Rauwe cacao verdient voor wat betreft de gezondheid dan ook de voorkeur boven gebrande cacaopoeder. In steeds meer schappen vind je ‘raw chocolate’. De smaak is bitter en in het begin misschien even wennen.

Hoeveel chocola mag je eten?

Hoewel er veel bewijs bestaat over de gezondheidsvoordelen van chocolade, spreekt het voor zich dat het eten van téveel chocola nadelig uitpakt voor je gezondheid. Zolang je niet meer dan 30 g chocola per dag eet, hoef je je hierover weinig zorgen te maken.

De effecten van bestrijdingsmiddelen op migraine

Op veel cacaoplantages wordt met bestrijdingsmiddelen en kunstmest gewerkt. De middelen die gebruikt worden zijn erg schadelijk voor de gezondheid. Alhoewel de hoeveelheden veilig worden geacht, is het raadzaam om bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk te vermijden.

Serotonine en tryptofaan in chocola kan migraine verminderen

Het is bekend dat migrainepatiënten chronisch verlaagde serotoninespiegels hebben, terwijl de concentratie tijdens een aanval toeneemt. Als er een te laag serotonine gehalte is kunnen de bloedvaten verwijden en migraine triggeren. Tryptofaan is een essentiële voorloper van serotonine. Een tekort aan tryptofaan, bijvoorbeeld door verminderde inname via de voeding, kan ook het risico op migraine vergroten. Chocola bevat zowel tryptofaan als serotonine en zou daarmee de frequentie van migraineaanvallen kunnen verminderen.

Magnesium en riboflavine effectief tegen migraine

Chocola bevat veel vitamines en mineralen, waaronder magnesium en riboflavine, die worden aanbevolen bij de preventie van migraine. Er is sterk bewijs voor het gunstige effect van magnesium voor chronische pijnaandoeningen. Chocola is een geweldige bron van magnesium. Het bevat tot wel 252,2 mg magnesium per 100 gram chocola. Een andere vitamine die in chocolade wordt aangetroffen is riboflavine.

Chocola onderdrukt de CGRP-afgifte

CGRP is een eiwit dat vrijkomt rond de hersenen tijdens een migraineaanval. Wanneer CGRP vrijkomt, veroorzaakt het een intense ontsteking in de hersenvliezen. Deze ontsteking ligt bij veel migrainepatiënten ten grondslag aan de pijn van een migraineaanval. Een met cacao verrijkt voedingspatroon voorkomt ontstekingsreacties en onderdrukt de CGRP-afgifte.

Chocola tegen stemmingsstoornissen bij migraine

Depressie en andere stemmingsstoornissen gaan vaak samen met migraine. Nu is het bekend dat chocola een gunstig effect heeft op ons humeur en de gemoedstoestand. Daarnaast bevat chocola het stofje anandamide, wat zorgt voor een vergelijkbaar effect als marihuana, waardoor je je extra ontspannen kunt voelen.

Chocola en darmgezondheid

Cacao heeft niet alleen een krachtige ontstekingsremmende werking, maar zou ook het darmmicrobioom gunstig beïnvloeden. Het zijn de polyfenolen die een prebiotische werking hebben. Ze voeden de goede darmbacteriën. Aangetoond is dat pre- en probiotica een effectieve en heilzame werking heeft op chronische migraine.

Waarom krijg je migraine van chocola?

Eerder lazen we dat serotonine mogelijk een gunstig effect kan hebben op migraine. Toch kan serotonine ook aangewezen worden als trigger voor migraine. De concentratie van dit hormoon neemt tijdens een migraineaanval toe. Cacao bevat serotonine. Mogelijk speelt cacao in de aanloop naar migraine een rol bij de afgifte van serotonine.

Serotonine vernauwt de bloedvaten. Wanneer serotonine de vaten heeft dichtgeknepen gaan de hersenen reageren en wordt gezorgd voor extra bloedaanvoer. Bloedvaten binnen en buiten de schedel gaan dan uitrekken.

Cafeïne en bèta-fenylethylamine in chocola

Daarnaast bevat chocola zowel cafeïne als, wat bij sommige mensen tot hoofdpijn kan leiden. Hetzelfde geldt voor bèta-fenylethylamine, het feel-good hormoon. Dit hormoon geeft onze hersenen weliswaar een oppepper, maar kan ook nadelig uitpakken bij migraine.

Nitraten in chocola

Chocola bevat net als bewerkt vlees en bepaalde groene groenten chemische stoffen genaamd nitraten. Sommige bacteriën die in onze mond leven breken deze nitraten af, wat resulteert in een chemisch bijproduct, genaamd nitriet. Wanneer nitriet in de bloedstroom terecht komt kan het omgezet worden in de migraine veroorzakende stikstof nitrietoxide.

Uit onderzoek is gebleken dat mensen die migraine ontwikkelen meer bacteriën hebben die nitraten in nitrieten omzetten in hun mond en hun darmen.

Zin in chocola of suiker?

De hunkering naar chocola bij het opkomen van een migraine aanval, kan te maken hebben met een schommelende bloedsuikerspiegel. In dit geval is het de suiker waar je behoefte aan hebt. Het snel stijgen en daarna dalen van de bloedsuikerspiegel kan een uitlokkende factor zijn van migraine. Dit omdat het snelle stijgen en dalen gepaard gaan met de aanmaak van stresshormonen die voor het afwisselend aan- en ontspannen van de vaten kunnen leiden.

Bij een schommelende bloedsuikerspiegel heb je eerder trek in de zoetere varianten: melk- of witte chocola. Bij migraine is het van belang om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.

‘Self-fulfilling prophecy’ bij chocola en migraine

Soms is denken dat iets negatief is voldoende, om het negatieve effect te ervaren. In de wetenschap gaan we ervanuit dat alle materie bestaat uit enkel chemische bestanddelen. Zo zegt de Vlaamse levensfilosoof Christiane Beerlandt dat het verlangen naar pure chocola in de eerste plaats iets zegt over het ‘hart’ en zijn symboliek. De boodschap van jouw verlangen is om niet aan de oppervlakkige kant van jezelf te blijven hangen, maar te leren luisteren naar je ware gevoel.

Van bepaalde voedingsmiddelen zoals oude kaas en chocola wordt gezegd dat ze migraine opwekken. Dat is alleen niet bewezen bij grote groepen. Maar ik zeg wel altijd tegen een ouder: als je merkt dat je kind iedere keer na het eten van chocola migraine krijgt, dan zou ik dat zeker niet meer geven. Dan neem je wat anders. Waar wel bewijs voor is en wat we adviseren te vermijden, zijn icetea en lightproducten zoals cola light. Daar zit aspartaam in en daar kun je wel migraine van krijgen. Te veel cafeïne (zoals in thee, koffie en energy drinks zoals Red Bull) geeft hetzelfde effect.

Echter, er bestaat ook het idee dat je in een voorfase van migraine juist zin kunt krijgen in bepaald voedsel, zoals chocola of oude kaas. Ik denk dat de migraine niet door het eten van kaas of chocola wordt veroorzaakt, maar dat het eerder een onderdeel is van een beginnende migraineaanval waardóór je juist kaas of chocola gaat eten. Aan een migraineaanval gaat vaak een fase vooraf, de prodromale fase. In die fase kun je zien dat iemand zich anders voelt en andere eetlust krijgt, bijvoorbeeld in kaas of chocola. Soms gaat iemand meer gapen of is sneller geïrriteerd.

De stoffen theobromine en cafeïne die ook te vinden zijn in chocolade, zijn in dusdanig kleine hoeveelheden aanwezig dat zij nauwelijks tot geen effect hebben. Chocolade wordt vaak genoemd als oorzaak van migraine. Dat zou te wijten zijn aan bepaalde stoffen (biogene aminen) in de chocolade die een overgevoeligheidsreactie kunnen veroorzaken. Maar die stoffen komen maar in hele kleine hoeveelheden voor in chocola.

Het gebruik van grote hoeveelheden cafeïneproducten zoals koffie, thee, (pure) chocolade en cola kan leiden tot hoofdpijn. Het regelmatige gebruik van minimaal 230 mg cafeïne per dag kan bij mensen met een gevoeligheid voor cafeïne hoofdpijn veroorzaken. Het plotseling stoppen met cafeïne kan ook leiden tot hoofdpijn. Het is dus verstandig om dit geleidelijk af te bouwen.

Alternatieve Manieren om Hoofdpijn te Verminderen

Bij hoofdpijn of migraine denken veel mensen meteen aan medicijnen. Maar er zijn ook andere manieren om klachten te verminderen, zonder medicijnen. Deze manieren richten zich op een gezonde leefstijl.

  • Probeer een regelmatig slaappatroon aan te houden en minimaal één uur vóór middernacht te gaan slapen.
  • Een goed evenwicht tussen inspanning (zoals werk of bewegen) en ontspanning helpt om hoofdpijn te voorkomen.
  • Bewegen helpt om te ontspannen. Fietsen, wandelen of sporten zijn goede vormen van inspanning. Probeer minimaal 30 minuten per dag te bewegen.
  • Ontspanning kan ook komen door yoga, meditatie, creatieve hobby’s of rustige muziek.
  • Vermijd prikkels zoals sociale media, vooral in de avond.

Het is bekend dat een psychisch welbevinden bijdraagt aan vermindering van hoofdpijn/migraineklachten. Het kan zijn dat uw psychisch welbevinden door een (on)bekende oorzaak op dit moment niet helemaal in balans is.

Conclusie

Er zijn veel studies die verbanden laten zien tussen hoofdpijn en chocola, echter is het onduidelijk wat er fysiologisch precies gebeurt. De hunkering naar chocola vlak voor een migraine-aanval kan te maken hebben met de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen, waaronder magnesium. Maar ook kan de hunkering te maken hebben met een behoefte aan suiker.

Volgens de wetenschap is er onvoldoende bewijs dat chocola zelf een trigger is voor migraine. Wel zijn er veel mogelijke mechanismen waardoor chocola migraine kan beïnvloeden.

Bedenk dat het nooit de chocola alleen kan zijn, die jou plat legt. Migraine heeft altijd te maken met een onderliggende disbalans. Blijf dus vooral genieten van chocola, op een gezonde en verantwoorde manier.

labels:

Zie ook: