“Ik zag twee beren broodjes smeren” is een traditioneel Nederlands kinderliedje dat tot het genre van het leugenlied behoort. Het liedje gaat over dieren die iets doen wat in werkelijkheid onmogelijk is, zoals beren die broodjes smeren.

Oudste vindplaatsen van het liedje

De oudste bronnen met dit lied in de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut dateren van rond 1850. De handschriftencollectie van het Bureau van het Nederlandse Volkseigen (verzameld rond 1850) heeft als incipit: ' 'k Zag twee vlooien / Mussen plooien' (6 coupletten). De collectie Boekenoogen (verzameld in de periode 1891-1930) bevat drie varianten van het lied: ' 'k Zag twee katten / Stoelen matten', 'Ik zag twee apen tarwe rapen / Zeg is dat geen wonder' en 'Ik zag twee apen wortelen schrapen / Kijk wat was 't een wonder'.

Florimond van Duyse vermeldt in Het oude Nederlandsche lied (deel 2, 1905) als eerste liedboek de nu bekende beginregel: ' 'k Zag twee beren / Broodjes smeren'. Hij brengt de melodie (van de eerste regels) in verband met het Franse lied 'Marche Prussienne' (met de beginregel 'Fransche ratten, rold uw' matten').

Liedtekst

De hedendaagse versie van het liedje luidt:

'k Zag twee beren broodjes smeren
o het was een wonder!
't Was een wonder boven wonder
dat die beren smeren konden.
Hi hi hi, ha ha ha
'k stond erbij en ik keek ernaar.

Varianten

Het liedje kan worden uitgebreid met een groot aantal coupletten. In 2004 nam Stijn Vandeputte het lied op voor het Kapitein Winokio-project, op de plaat "Kapitein Winokio zag 1 Beer", waarvan de albumtitel ook naar het liedje verwijst.

Net als veel andere traditionele kinderliedjes kent ook dit kinderlied veel variaties in de tekst, zoals "Ik zag twee apen nootjes rapen", "Ik zag twee bijen auto rijden" of "Ik zag twee vlooien mutsjes plooien". Allemaal leugens.

Educatieve waarde

Kinderliedjes zoals "Ik zag twee beren broodjes smeren" zijn niet alleen leuk om te zingen, maar ze kunnen ook een educatieve waarde hebben. Door het zingen van liedjes leren kinderen nieuwe woorden en ontwikkelen ze hun taalgevoel. Bovendien stimuleert het zingen de motorische ontwikkeling, bijvoorbeeld door het maken van gebaren die bij de tekst horen.

Kinderliedjes en tellen

Er zijn genoeg kinderliedjes die over tellen en getallen gaan. Zoals Hoedje van papier, De Zevensprong, Ik zag twee beren broodjes smeren, en Berend Botje. Al kan je kindje het nog niet helemaal begrijpen, het is wel goed voor hem om getallen vaak te horen.

Streetart Frankey en "Bear with me"

Frankey, ook bekend als Streetart Frankey, liet zich inspireren door het liedje voor zijn creatie "Bear with me". Frankey zegt hierover: “Omdat dit werk recht tegenover speelparadijs Kiddieland staat, heb ik geput uit een jeugdherinnering, namelijk het liedje ‘Ik zag twee beren broodjes smeren’. Maar wat is leuker dan smeren? Juist, opeten! De beer zit dus lekker te smikkelen en nodigt met zijn uitgestrekte arm iedereen uit om samen te genieten.

labels: #Brood

Zie ook: