Aardappelen zijn voedzame knollen die ondergronds aan de aardappelplant groeien. Buiten Nederland wordt de aardappel soms gezien als groente. De aardappel bevat dan ook diverse vitamines en mineralen die in pasta en rijst niet voorkomen. De aardappel kan op verschillende manieren bereid worden.

Voedingswaarde van Aardappelen

Aardappelen zijn een goede bron van koolhydraten, vooral in de vorm van zetmeel. Ook leveren aardappelen vezels, vooral in de schil. Aardappelen bevatten vitamine C en vitamine B6, en in kleinere hoeveelheden ook andere B-vitamines. Daarnaast zit er in aardappelen kalium en in kleinere hoeveelheden ook calcium en fosfor. Tot slot zitten er ook bioactieve stoffen in aardappelen.

Aardappelen staan in de Schijf van Vijf omdat ze een goede bron zijn van koolhydraten en voedingsstoffen en veel worden gegeten in het Nederlands voedingspatroon. Ze zijn een aanvulling op brood en graanproducten.

Gemiddelde Consumptie

Nederlanders eten gemiddeld 64 gram aardappelen en aardappelproducten per dag. Mannen eten meer aardappelen (75 gram) per dag dan vrouwen (53 gram). Gemiddeld eten Nederlanders op 3 dagen in de week aardappelen. Ouderen eten meer aardappels dan jongeren.

Rauwe Aardappelen: Risico's en Voorzorgsmaatregelen

Je zult niet snel de neiging krijgen om rauwe kipfiletblokjes of gehakt te eten tijdens het koken. Aardappels bevatten namelijk de gifstof solanine. De meeste solanine zit in de uitlopers en de schillen, deze kun je daarom het beste verwijderen. Bewaar aardappels ook altijd op een donkere plek en nooit op het aanrecht, omdat het licht de productie van solanine bevordert. Dit kun je zien aan groene plekken.

Nieuwe, verse aardappelen kun je met schil eten. Maar liggen aardappelen al wat langer of hebben ze een groene schil of uitlopers? Dan kan de aardappel glycoalkaloïden bevatten. Dat zijn plantengifstoffen die kunnen zorgen voor misselijkheid en buikklachten. Soms hebben aardappelen groene plekken of uitlopers. Dit betekent dat de aardappelen de gifstof solanine bevat. Dit is een stof die behoort tot de glycoalkaloïden en kan zorgen voor misselijkheid en buikklachten. Door aardappelen donker te bewaren kan dit voorkomen worden.

Solanine

Voor een gemiddelde volwassene is 200 mg solanine schadelijk; de dubbele hoeveelheid kan zelfs dodelijk zijn. Aardappels bevatten gemiddeld 40 mg solanine per kg. Na het eten van meer dan 5 kilo aardappels in één keer kun je dus ziekteverschijnselen verwachten. Maar ook zonder solanine heb je dan al wel buikpijn. Groene delen van de aardappel en aangetaste aardappels bevatten soms veel méér solanine. Die delen moeten dus goed weggesneden worden, want solanine wordt niet door koken onschadelijk gemaakt. Bij het eten van groene en beschimmelde aardappels krijg je al snel te veel solanine binnen. Je wordt gelukkig gewaarschuwd: aardappels met veel solanine smaken uitgesproken bitter.

Naast verse aardappels zijn er allerlei bewerkte aardappelproducten te koop, zoals aardappelkroketjes, poeder voor aardappelpuree, rösti, etc. Deze producten zijn veelal diepgevroren of gedroogd. Ze kunnen toevoegingen als zout, suiker (bijvoorbeeld in de vorm van dextrose) en/of vet (bijvoorbeeld plantaardige olie of boter) bevatten. Per portie bevatten ze bijna altijd meer calorieën dan gekookte, verse aardappels.

Tips voor het Bewaren en Bereiden van Aardappelen

  • Aardappelen blijven langer houdbaar op een donkere plaats. Licht bevordert de vorming van de natuurlijke gifstof solanine.
  • Bewaar aardappelen op een koele plek, tussen 8 en 10°C. Te hoge temperaturen zorgen voor uitlopers. Van te lage temperaturen krijgen aardappelen een zoete smaak.
  • Eet aardappelen alleen in de schil als ze vers en onbeschadigd zijn. Gebruik eventueel een scrubhandschoen om de schil van de aardappelen schoon te maken.
  • Of kook de aardappelen in de schil, laat ze dan even ’schrikken’ in ijskoud water als ze gekookt zijn. De schil gaat er dan gemakkelijker af.

Glycemische Index en Bereidingswijze

De glycemische index van aardappelen is vrij hoog, zelf nog iets hoger dan van witbrood. Dat geeft aan dat de koolhydraten uit aardappel dus vrij snel in suiker worden omgezet.

Gekookte aardappels hebben een hoge nutriëntendichtheid terwijl ze relatief weinig energie leveren. Let er wel op dat de aardappel wateroplosbare vitamines bevat. Om die reden kun je aardappels het beste in weinig water koken en ze voor het koken beter niet schillen of in kleine stukken snijden.

Bij het bakken of frituren van aardappels wordt vet gebruikt. Dit vet wordt deels door de aardappels opgenomen en vervolgens geconsumeerd. Hiermee bevatten gebakken of gefrituurde aardappels vet, en leveren ze per portie meer calorieën dan gekookte of gepofte aardappels waarbij geen vet wordt toegevoegd.

Er is wel een aanzienlijk verschil in calorieën tussen gebakken en gefrituurde aardappel. Het scheelt bijna de helft aan calorieën.

Gefrituurde aardappels (zoals frites) bevatten door deze bereidingswijze meer vet en calorieën dan gebakken aardappels. Ook het soort vet waarmee frites bereid worden is van belang.

Aardappels kun je poffen in de oven, magnetron of op de barbecue. Bij poffen garen de aardappels in hun eigen vocht (aardappels bevatten 77% water). Op die manier kunnen er ook geen voedingsstoffen in het kookvocht verloren gaan.

Voor aardappelpuree worden gekookte aardappels gestampt, en vaak wordt daarbij wat vet (boter, margarine) en/of melk aan het gerecht toegevoegd. Het effect dat dit op de voedingswaarde heeft hangt af van de hoeveelheid vet en melk die wordt toegevoegd, en het soort vet en melk (bijvoorbeeld margarine of boter, magere of volle melk).

Acrylamide en Bestrijdingsmiddelen

Tijdens het frituren of verhitten van aardappelen in de oven kan de stof acrylamide ontstaan. Deze vermoedelijk kankerverwekkende stof ontstaat vooral als de aardappelen te donker worden gebakken. Door aardappelen en friet goudgeel te bakken krijg je minder van deze stof binnen.

Tijdens de teelt en opslag van aardappelen worden bestrijdingsmiddelen gebruikt. Gelukkig zijn er strenge eisen ten aanzien van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Analyses van de NVWA laten zien dat overschrijdingen van de maximale limiet nauwelijks voorkomen.

Voordelen van Aardappelen

Ondanks dat de aardappel op dit moment voor misschien wel biljoenen mensen een groot bestanddeel is van hun voedingspatroon, is de aardappel dus echt niet gemaakt voor de mens. Voor mij zijn dit voldoende redenen om de aardappel niet in huis te halen en ik zou jou ook willen adviseren hem zo min mogelijk te eten. Als jij er geen last van hebt is het niet slecht. Rauwe aardappelen zijn niet giftig, met uitzondering van de groene delen. Deze kunnen de giftige stof solanine bevatten. Maar de meeste mensen zullen toch problemen krijgen als ze rauwe aardappels eten.

  • Aardappelen bevatten veel resistent zetmeel, een opneembare stof die de groei van goede bacteriën in de darmen bevordert. Onderzoek heeft laten zien dat resistent zetmeel insulineresistentie kan verminderen.
  • Wie een glutenvrij dieet volgt, zou zeker moeten overwegen om aardappelen in het voedingspatroon op te nemen. Ze zijn een goede bron van vitaminen en van nature vrij van deze stof.
  • Onderzoek heeft aangetoond dat de consumptie van vullende producten kan helpen om minder te eten en gewicht te verliezen. Daarnaast hebben wetenschappers laten zien dat het eiwit uit aardappelen hongergevoelens kan verminderen.
  • Aardappelen zitten boordevol antioxidanten, zoals flavonoïden, carotenoïden en fenolzuren. Antioxidanten staan erom bekend de schadelijke effecten van vrije radicalen te neutraliseren.
  • Naast het feit dat resistent zetmeel in aardappelen de bloedsuikerspiegel ten goede kan komen, kan het ook bijdragen aan een goede darmflora.

labels: #Aardappel

Zie ook: