Diarree is dunne ontlasting (poep). De poep is zo dun als pap, of zelfs als water. Je moet vaak en snel naar het toilet. Diarree gaat vaak samen met buikpijn en buikkrampen. Diarree komt vaak plotseling op en duurt meestal kort: een paar uren of dagen (acute diarree). Soms houdt de diarree langer dan twee weken aan. Dan heet het chronische diarree.

Als je last hebt van diarree is het belangrijk om dit met je arts te bespreken. Je arts kan onderzoeken waar de diarree vandaan komt. Samen kun je kijken of en hoe de diarree te behandelen is.

Mogelijke Oorzaken van Diarree

Diarree kan verschillende oorzaken hebben, waaronder:

  • Infecties: Diarree ontstaat meestal via drinken of eten dat besmet is met virussen of bacteriën. Je kunt ook besmet raken door direct of indirect contact met ontlasting van iemand die diarree heeft.
  • Voedselintolerantie of -allergie: Een voedselallergie of -intolerantie, zoals koemelkallergie, lactose-intolerantie of coeliakie (glutenintolerantie).
  • Medicijnen: Als je ongeneeslijke kanker hebt, kun je last krijgen van diarree. Soms is de oorzaak te behandelen. Vaak krijg je medicijnen tegen de diarree.
  • Stress: Als u veel stress ervaart of vaak nerveus bent.
  • Overloopdiarree: Soms is diarree het gevolg van verstopping (obstipatie) of een gedeeltelijke afsluiting van de darm. Er lekt dan dunne ontlasting langs een ingedikte prop ontlasting in de endeldarm.

De Rol van Koffie en Cafeïne

Ken je het gevoel dat je na je ochtendlijke kopje koffie meteen de sprint richting badkamer moet inzetten? Is het echt je dagelijkse latte die je in een lijnrechte sprint naar de toiletten doet lopen. Voor de meeste mensen werkt cafeïne als een mild laxerend middel, dat er vooral voor zorgt dat je vaker moet plassen. Sommige mensen zijn echter gevoeliger voor het goedje, waardoor ze een zwaarder laxerend effect zullen ondervinden.

Cafeïne heeft een stimulerend effect op je maagdarmkanaal. Het zorgt ervoor dat al het voedsel in je maag te snel naar je dunne darm verplaatst en vervolgens laat het je voedsel in je dikke darm versneld uitpoepen. Daarna vertraagt je spijsvertering. Dat komt doordat cafeïne de aanmaak van de stresshormonen cortisol en adrenaline stimuleert.

Twee koppen koffie (met cafeïne) veroorzaken al voor een stijging van 30% van je cortisolspiegel. Cortisol en adrenaline zorgen ervoor dat je in gevaarlijke situaties kan ‘vechten of vluchten’ door je hart sneller te laten kloppen en de bloedtoevoer naar je hersenen te verhogen. Hierdoor stroomt er minder bloed naar je maagdarmstelsel waardoor je spijsvertering vertraagt. Een vertraagde spijsvertering geeft klachten als een opgeblazen gevoel, buikpijn en misselijkheid.

Wat te doen?

Minder je caffeïne producten. De meeste bekende van caffeïne rijke producten is koffie. Koffie beinvloedt de voortduwende beweging van de dikke darm. Dit wil je juist niet, dus probeer in eerste instantie je koffie gebruikt te halveren. Naast koffie bevatten cola en energiedranken ook caffeïne dus probeer hier ook mee te minderen.

Heb jij snel last van je maag of darmen? Loop niet langer onnodig door met deze klachten en probeer eens cafeïne te vermijden door over te stappen op cafeïnevrije koffie. Je zal niet de eerste zijn waarbij cafeïne de oorzaak is van maag- en darmklachten.

Ook de lactose in melkproducten veroorzaken bij veel mensen maag- en darmklachten. Drink jij je koffie het liefst als cappuccino of latte? Dan is het zeker de moeite waard om eens te kijken hoe jij reageert als jij de (koe)melk weglaat. Vervang de melk voor bijvoorbeeld een plantaardige variant.

Andere Tips bij Diarree

Naast het minderen van cafeïne zijn er nog andere tips die kunnen helpen bij diarree:

  • Eet vochtbinders: Met vochtbinders wordt er meer vocht uit je ontlasting opgenomen en hierdoor dikt je ontlasting in. Op deze manier wordt het dus vaster.
  • Neem een klein ontbijt: De voortduwende bewegingen van je dikke darm reageren op je ontbijt. Dit is een soort reflect. Bij diarree wil je niet dat deze reflect wordt doorgegeven aan je dikke darm. Door je ontbijt kleiner te maken voorkom je dit.
  • Eet om de 1,5 tot 2 uur.
  • Eet veel vezels: Vezels in de darmen houden de ontlasting soepel en geven volume en stevigheid.
  • Drink veel: Drink veel om uitdroging te voorkomen, 2 tot 3 liter per dag. Drink steeds kleine beetje. Water, thee, bouillon of verdund vruchtensap zijn geschikt.
  • Reinig de huid: Reinig de huid bij voorkeur met warm water als je diarree hebt gehad. Bescherm daarna de huid rond je anus met bijvoorbeeld zinkolie, barrièrecrème of Cavilon® swabs of spray.

Behandeling van Diarree

Bij plotselinge kortdurende diarree is meestal geen behandeling nodig. Het gaat binnen een tot een paar dagen vanzelf over. Gaat de diarree niet over, ga dan altijd naar de huisarts.

Het kan zijn dat je arts je adviseert om ORS en een diarreeremmer (loperamide) te gebruiken. ORS is een mengsel van zouten en glucose (druivensuiker).

Medicijnen

Bepaalde medicijnen kunnen de klachten bij PDS verminderen. Er zijn verschillende middelen die de ontlasting zachter kunnen maken en kunnen helpen als je vooral last hebt van verstopping of als je ontlasting moeizaam verloopt.

  • Bulkvormers: Bulkvormers zijn middelen die dezelfde eigenschappen hebben als niet-oplosbare voedingsvezels. Ze kunnen zorgen voor een soepele ontlasting en een goede darmwerking. Een vorm van bulkvormers is psylliumvezels.
  • Darmprikkelende middelen: Darmprikkelende middelen activeren de darmbeweging door een chemische prikkeling van de darmwand. Hierdoor hebben ze een sterk laxerend effect en kunnen ze ook darmkrampen veroorzaken. Voorbeelden zijn bisacodyl en natriumpicosulfaat.
  • Linaclotide: Patiënten met matig tot ernstige PDS met verstopping kunnen baat hebben bij het medicijn linaclotide, dat op 2 manieren werkt: tegen verstopping en tegen pijn.
  • Diarreeremmers: Als je vaak last hebt van diarree kan je arts een diarreeremmer voorschrijven. Dit medicijn zorgt ervoor dat de ontlasting wat vaster wordt. Een voorbeeld is loperamide met als merknamen Imodium® en Diacure®.

Het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Het is een chronische aandoening, zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darm zijn te zien.

De klachten bij PDS verschillen vaak per persoon en van dag tot dag. Sommige hebben continu klachten, terwijl andere een tijd geen last hebben. De ernst van de klachten varieert ook. Je kan last hebben van diarree, verstopping, of een combinatie van beide. Buikpijn is een veelvoorkomende klacht.

Oorzaken van PDS

De oorzaak van PDS is niet precies bekend. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol. Wel is de kennis over oorzaken en het ontstaan van PDS de laatste jaren toegenomen.

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met de samenwerking tussen de hersenen en de darmen. Onze hersenen en darmen staan voortdurend met elkaar in verbinding. De communicatie tussen hersenen en darmen verloopt via ons zenuwstelsel.

Behandeling van PDS

Er zijn verschillende behandelingen voor PDS. Wat voor de ene persoon werkt, heeft bij de ander geen effect. Je moet dus, samen met je arts of diëtist, op zoek naar een aanpak die voor jou werkt. De basis van de behandeling is altijd de combinatie van anders eten, gezond leven en minder stress. Daarnaast kunnen ook supplementen, medicijnen of andere therapieën helpen.

Voeding speelt een grote rol bij PDS. Vrijwel alle patiënten geven aan dat voeding van invloed is op hun klachten en dat bepaalde voedingsmiddelen klachten kunnen verergeren en andere deze juist weer kunnen verminderen.

Als je PDS hebt is het goed om met een diëtist te kijken naar je voeding. Zo kan je achterhalen welke producten je klachten geeft. Ook kan de diëtist het FODMAP-dieet aanraden, waarbij je bepaalde soorten voeding tijdelijk weglaat en weer toevoegt. Doe dit wel onder begeleiding, om te korten te voorkomen.

labels:

Zie ook: