De volksgezondheid staat onder druk door problemen veroorzaakt door de intensieve veeteelt, zoals de opkomst van superbacteriën. Nieuw onderzoek toont aan dat het eten van kip resistentie tegen antibiotica kan veroorzaken. Vrijwel alle kip in Nederlandse supermarkten is besmet met de ESBL-bacterie, die enzymen aanmaakt die resistent zijn tegen antibiotica. Uit onderzoek blijkt dat één op de vijf patiënten met een resistente ESBL-bacterie deze direct of indirect van kip heeft gekregen. Hun ESBL-bacteriën zijn genetisch identiek aan de antibioticaresistente bacteriën die bij kip zijn gevonden.

Antibioticaresistentie en ESBL

De ESBL ontstaat doordat de pluimveehouderij buitensporig veel antibiotica gebruikt om de dicht op elkaar levende kippen gezond te houden. Jos van Dongen en Manon Blaas maken zich ernstig zorgen over de ESBL, omdat ze het aantal patiënten die besmet raken met zo’n bacterie zien groeien. De patiënten bleken niets op te schieten met de belangrijkste soorten antibiotica. Ze waren ziek geworden door de ESBL-bacterie. Directeur Roel Coutinho van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM vindt het verband nu voldoende aangetoond. Volgens hem kunnen consumenten nog wel gewoon kip eten - mits goed doorbakken. Maar de onderzoeksresultaten zijn voor hem wel een teken dat er nu echt iets gedaan moet worden aan het gebruik van antibiotica in de intensieve veehouderij.

Voedselvergiftiging door Campylobacter en Salmonella

Ziek geworden na het eten van kip? Grote kans dat campylobacter, het onbekendere stiefbroertje van salmonella, de boosdoener is. Salmonella is een bekende, beruchte bacterie die regelmatig in rauwe kip wordt aangetroffen. Uit onderzoek blijkt echter dat veel meer mensen ziek worden van de minder bekende campylobacterbacterie. Deze bacterie leeft in de darmen van dieren, zoals bij kippen. Als een kip geslacht wordt, kan de bacterie op het vlees terecht komen. Als kip dan niet goed doorbakken wordt, gaat het fout.

Brits onderzoek laat zien dat campylobacter in Europa aan een opmars bezig is. Jaarlijks zijn er in de EU rond de 250.000 besmettingen. Kippenvlees is de belangrijkste bron van infecties met campylobacter. Ook in Nederland vallen er veel besmettingen te betreuren. De meeste mensen worden niet ernstig ziek door een besmetting met campylobacter. Je kunt je er wel flink beroerd door voelen. Klachten zoals buikpijn, diarree en griepachtige verschijnselen treden op binnen 48 uur tot 1 week na besmetting. De klachten houden ongeveer 5-7 dagen aan. Soms kun je nog wekenlang last hebben van darmkrampen.

In sommige gevallen worden mensen wel ernstig ziek. Besmetting met campylobacter kan in uitzonderlijke gevallen leiden tot het Guillain-Barré-syndroom. Dit tast het zenuwstelsel aan. Ook kan er soms blijvende spierzwakte optreden met symptomen als ernstige verzwakking van spieren, polio-achtige verschijnselen en pijn.

In Nederland is de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan het voorkomen van besmetting met bacteriën als campylobacter en salmonella. Verhitten tot het vlees goed gaar is en goede hygiëne zoals handen wassen, zijn de belangrijkste oplossingen om besmetting te voorkomen.

Veilig Kip Bereiden: 8 Essentiële Tips voor de Barbecue

Met name kip heeft zo z'n handleiding om het veilig te bereiden. Daarom: 8 dingen die je nóóit moet doen met kip op de barbecue:

  1. Serveer kip nooit voor je de binnenkant hebt gecheckt. Snij je in het dikste stuk van de kip, dan mag het vlees nooit roze zijn en moeten de sappen doorzichtig zijn. Twijfel je, neem het risico dan niet.
  2. Gok nooit tijden of temperaturen. Gebruik liever een digitale vleesthermometer om te checken dat de binnenkant van het vlees de 70°C heeft aangetikt en op deze temperatuur blijft gedurende twee minuten.
  3. Gooi vlees nooit te snel op de barbecue. Zodra de vlammen gedoofd zijn en de kolen roodgloeiend zijn met een poederige grijze laag, is de barbecue klaar voor gebruik. Leg je eten - en met name vlees - er sneller op, dan riskeer je een verbrande buitenkant, terwijl de binnenkant nog gevaarlijk rauw is.
  4. Bewaar rauwe kip nooit naast bereid eten. Kruisbesmetting - het overgaan van bacteriën van rauwe kip op ander bereid eten, is een van de meest voorkomende oorzaken van voedselvergiftiging. Berg rauwe kip dus elders op, uit de buurt van bereid vlees, salades en brood, of snijplanken die je nog gaat gebruiken. Zo minimaliseer je het risico.
  5. Gebruik nooit hetzelfde keukengerei. Ruim borden op waarop rauwe kip heeft gelegen zodra het vlees op de barbecue ligt en zet vast een stapel schone borden neer om bereid vlees op te leggen. Niet hergebruiken geldt voor borden, maar ook voor snijplanken, messen en ander keukengerei dat rauw vlees heeft aangeraakt.
  6. Vergeet nooit je handen te wassen na het bereiden. Sociale hygiëne is ook een belangrijke manier om kruisbesmetting tegen te gaan.
  7. Was nooit rauwe kip. Het enige wat je daarmee bereikt, zijn rondvliegende bacteriën die belanden op je handen, keukengerei en aanrecht.
  8. Leg nooit te veel eten op de barbecue. Wegwerpbarbecues doen er langer over om op te warmen en voedsel te bereiden. Kook je voor een grote groep, dan is het wellicht slim de kip voor te garen in de oven en af te maken op de barbecue voor de houtskoolsmaak.

Kip met of Zonder Vel: Een Gezonde Keuze?

Eet je kip nu het beste zonder of met vel? Een stukje bereide kip met vel bevat bijna 14 gram vet per 100 gram en een even groot stukje bereide kip zonder vel bevat ruim 8 gram vet. Kipfilet bevat zelfs maar 3 gram vet per 100 gram. Kip met vel is dus vetter. Maar dat wil niet zeggen dat het ongezonder is. Je hoeft je namelijk niet zo heel druk te maken over dat beetje meer vet in kip met vel omdat het vet dat in kip zit grotendeels uit het gezondere onverzadigde vet bestaat. Kippenvet is voor 25-28 procent verzadigd vet. In andere vleessoorten is het percentage verzadigd vet hoger: het vet in rund en varkensvlees is tussen de tussen die 35 en 45 procent verzadigd vet. Juist het verzadigd vet is ongunstig voor het ongezonde LDL-cholesterolgehalte van je bloed. Kip is dus een gezonde vleeskeuze.

Kip met vel is vetter omdat er direct onder de huid een laagje vet zit. Bij het verwijderen van het vel van de kip voor je de kip bereidt, wordt ook dit vetlaagje verwijderd. Bereid je kip met vel dan smelt het vetlaagje en dat zorgt ervoor dat het vlees wat langzamer gaart. Kip met vel heeft dus een langere bereidingstijd nodig dan kip zonder vel. Het vet zorgt er ook voor dat kippenvlees met bakken niet te droog en vast wordt, maar lekker smeuïg blijft. Ook zorgt het vet voor smaak, want juist vet is de drager van smaakstoffen.

Sommige mensen gruwelen van het velletje aan de kip. Andere mensen kun je juist geen groter plezier doen dan het vel laten zitten. Zij eten het knapperige velletje graag. Met of zonder vel is dus echt een kwestie van smaak. Wist je dat je ook kippenvel apart kunt bakken tot 'kippenchips'? Chefkoks van de betere restaurants zijn er dol op en gebruiken deze stukjes krokant gebakken kippenhuid in gerechten. Het past ook wel in de trend om alles van een dier te gebruiken en niet alleen voor bijvoorbeeld het kipfiletje te gaan.

Salmonella Preventie

In Nederland krijgen ongeveer 41.000 mensen per jaar een plotselinge maag-darminfectie door salmonella. Veel dieren kunnen drager zijn van salmonella, bijvoorbeeld kippen, varkens en koeien. Daar worden zij meestal niet ziek van. Wel kunnen ze de bacterie aan hun omgeving doorgeven en zo mensen ziek maken. De bacterie zit ook in het vlees, de melk en/of op de eieren van het besmette dier. Mensen die deze producten eten, krijgen de bacterie binnen en kunnen daar ziek van worden. Dat gebeurt vooral wanneer mensen rauw vlees of rauwe eieren eten.

Wanneer besmette producten dicht bij andere producten worden bewaard, kunnen die producten ook besmet raken. Zo kan de bacterie bijvoorbeeld ook op groenten of fruit zitten. Goede hygiëne is heel belangrijk om besmetting met salmonella te voorkomen. Was vaak je handen met water en zeep. Houd rauwe dierlijke producten, zoals vlees en eieren, apart van producten die je rauw eet. Bewaar eieren apart van ander eten. Ook aan de buitenkant van een ei kan salmonella zitten.

De klachten die u krijgt door een salmonellabesmetting gaan vanzelf over. Wanneer u besmet bent, is het belangrijk dat u genoeg drinkt en suiker en zout binnenkrijgt. Dit voorkomt uitdroging. Zit er bloed in de diarree, heeft u hoge koorts of is de diarree na een week niet minder geworden? Neem dan contact op met uw huisarts.

Voedselvergiftiging door Kip: Verschillende Bacteriën

Veel mensen zijn bang voor een voedselvergiftiging door kip. Je kan je er namelijk behoorlijk ziek door voelen. In het darmkanaal van dieren leven veel bacteriën. Er is een kans dat bepaalde bacteriën tijdens het slachtproces in de voedselketen terecht komen. Naast de bacteriën in het darmkanaal van de kippen, speelt antibioticaresistentie ook een rol bij de ontwikkeling van bacteriën bij kippen.

Doordat kippen vaak dicht op elkaar leven, wordt een ziekte snel verspreid. Vleesproducenten proberen dit te voorkomen met antibiotica. Maar door lang en herhaaldelijk gebruik van hetzelfde antibioticum, worden ziektekiemen in de kip na verloop van tijd resistent voor het antibioticum. Dit betekent dus dat bepaalde bacteriën niet meer gevoelig zijn voor de werking van één of meerdere antibioticasoorten.

Over het algemeen zijn gezonde mensen met een sterk afweersysteem minder vatbaar voor een voedselvergiftiging. Wanneer je een slecht afweersysteem hebt, loop je sneller een ziekte op en dus ben je ook gevoeliger voor een voedselvergiftiging. Er zijn meerdere bacteriën die een voedselvergiftiging door kip kunnen veroorzaken. Wij zetten de meest voorkomende bacteriën voor je op een rij:

  • Salmonellabacterie: de salmonellabacterie is de meest bekende ziekmakende bacterie. Deze bacterie komt veel voor bij kippen en varkens. Je kan vrijwel alleen besmet raken met salmonella door het eten van eieren met nog vloeibaar eigeel, rauw vlees, ongewassen fruit en ongewassen of rauwe groenten.
  • Campylobacter: deze bacterie is minder bekend, maar veroorzaakt meer ziektegevallen dan salmonella. Een voedselvergiftiging door de campylobacter ontstaat vaak als kippenvlees onvoldoende wordt verhit.
  • Listeriabacterie: de kans op besmetting door de listeriabacterie is zeldzaam. De bacterie komt met name voor in producten die langdurig gekoeld worden bewaard en die zonder verhitting worden opgegeten. Voorbeelden hiervan zijn vleeswaren, zoals kip- of kalkoenfilet. Behalve in kip komt deze bacterie ook voor in veel andere dierlijke voedingsmiddelen, zoals in rauwe eieren, in kaas gemaakt van rauwe melk en in voorverpakte, gerookte vis. De symptomen van listeria komen overeen met die van griep.
  • ESBL: ESBL kan voorkomen op kippenvlees. ESBL staat voor Extended-Spectrum Beta-Lactamase, een enzym dat bacteriën aanmaken waardoor ze resistent worden tegen bepaalde antibiotica. Het is niet de stof zelf die gevaarlijk is, maar de bacteriën die dit enzym produceren. Wanneer je een infectie hebt met een bacterie die ESBL aanmaakt, kan dit dus moeilijker te behandelen zijn met antibiotica. ESBL komt niet zo vaak voor en is niet gevaarlijk voor gezonde mensen.

Preventie van Voedselvergiftiging

Helaas is preventie van een voedselvergiftiging niet altijd mogelijk. Eet nooit voedsel dat over de te gebruiken tot (TGT)-datum is. Producten met een ten minste houdbaar tot (THT)-datum kunnen vaak nog veilig worden gegeten als ze goed zijn bewaard. Wanneer een voedselvergiftiging wordt veroorzaakt door een bacterie of virus kan het besmettelijk zijn.

Extra tips om veilig met kip om te gaan

  • Let op de houdbaarheidsdatum van het kippenvlees dat je koopt.
  • Gebruik een koeltas om kip (en andere bederfelijke producten) naar huis te vervoeren.
  • Spoel rauwe kip niet af onder de kraan. Ook niet met azijn of citroen.
  • Zorg dat klaargemaakt eten niet in contact komt met rauwe kip.
  • Gebruik keukengerei (zoals snijplanken, messen of spatels), dat in aanraking is geweest met rauw kippenvlees, niet meer voor andere producten. Of was het keukengerei tussendoor af met heet water en afwasmiddel.
  • Verhit kippenvlees door en door, tot het helemaal wit is van binnen.
  • Bereid het kippenvlees direct nadat het ontdooid is.
  • Bewaar kippenvlees in de koelkast op 4 °C.
  • Rauw kippenvlees kun je invriezen of bereiden om het langer te bewaren.
  • Bereid vlees is nog 2 dagen houdbaar in de koelkast.
  • Ontdooi ingevroren kippenvlees in de koelkast, afgedekt op een bord of schaal.

Kippen Voeren met Keukenafval: Wel of Niet Doen?

Kippen zijn omnivoren en eten van alles, zelfs kleine muizen. Keukenafval geven aan je kippen is niet gevaarlijk. Meestal vormt het zelfs een gevarieerde aanvulling op hun normale voer. Wel bevatten veel voedselresten vaak zout en veel vet en dat is niet goed voor een kip. Zo kan brood bijvoorbeeld gaan gisten in het darmkanaal. Een enkel korstje kan wel, maar niet teveel dus. Een kleine hoeveelheid gekookte ongezouten rijst kan, wanneer de korrels niet te groot zijn.

Wanneer je je kip wilt bijvoeren met keukenafval moet je hier dus selectief in zijn. Ook moet de kip naast dit keukenafval ook zijn normale voer eten; het bijvoeren is een aanvulling op zijn gebruikelijke voer. Als je twijfelt tussen je kippen voeren met je restjes macaroni van gisteren óf ruwvoer, dan kun je beter het laatste geven. Ruwvoer is bijvoorbeeld: stro, maiskuil, wortelkuil of gerst/erwtenkuil. Ruwe vezels stimuleren de activiteit van de spiermaag en verlagen het risico op bacteriële en worminfecties.

Ongekookte rijst en ongekookte pasta zijn niet geschikt voor kippen. Geef dus ruwvoer aan je kippen, maar doe dit met mate en bedenkt goed wat je ze geeft. Vergeet daarnaast niet om ze voldoende van hun normale voer te geven.

Geef niet aan dieren wat je zelf ook niet meer zou eten. Dus je verlepte broccoli, beschimmelde brood en uit elkaar vallende plakje leverworst hoef je je kippen echt niet te geven. Laat ze wel meegenieten van een stukje vers fruit dat overgebleven is of geef ze blad van de raapstelen, loof van de worteltje, een koolblad of slablad. Heb je naast je kippen ook een hond of kat? Dan kun je ook een paar geprakte brokken uit een blik voer geven. Dat vinden ze heerlijk!

labels: #Kip

Zie ook: