Een kale plek wordt ook wel Alopecia Areata genoemd of pleksgewijze kaalheid. De plekken waar de haarwortels zijn aangetast zijn rond of ovaal en in die plekken vallen alle haren uit. De huid toont rondom een normale haargroei.

Er kunnen één of meer kale gebieden ontstaan. Een kale plek wordt ook wel Alopecia Areata genoemd of pleksgewijze kaalheid. De plekken waar de haarwortels zijn aangetast zijn rond of ovaal en in die plekken vallen alle haren uit. De huid toont rondom een normale haargroei.

Wat is Alopecia Areata?

Alopecia areata is een aandoening waarbij plotseling kale plekken ontstaan op plekken waar normaal gesproken haar groeit.

Dit gebeurt meestal op de hoofdhuid, maar kan ook op andere lichaamsdelen voorkomen, zoals de wenkbrauwen, wimpers, baardstreek, oksels en schaamstreek. De kale plekken hebben vaak een ronde of ovale vorm. Soms groeien de haren vanzelf weer terug, maar in sommige gevallen breidt de kaalheid zich verder uit. Naast haaruitval kunnen er soms ook veranderingen aan de nagels optreden. Ongeveer 10% van de mensen met alopecia areata verliest al het haar op het lichaam (alopecia universalis).

Naar schatting krijgt ongeveer twee procent van de bevolking vroeg of laat te maken met alopecia areata. Alopecia areata wordt ook wel pleksgewijze kaalheid genoemd. De reden hiervan is dat er bij deze haarziekte vaak ronde of ovale kale plekjes zichtbaar worden. Deze kunnen plotseling opkomen en ook zomaar weer vanzelf verdwijnen. Helaas verdwijnen deze plekjes niet altijd vanzelf en wordt het soms zelfs steeds erger.

Oorzaken van Alopecia Areata

Het is niet precies bekend waarom iemand alopecia areata krijgt.

Waarschijnlijk komt het door een fout in het afweersysteem van het lichaam. Normaal beschermt het afweersysteem ons tegen virussen en bacteriën, maar bij alopecia areata valt het per ongeluk de haarwortels aan. Dit wordt een auto-immuunziekte genoemd. Alopecia areata komt vaker voor bij mensen die al een andere auto-immuunziekten hebben. Ook bij mensen met eczeem, astma of hooikoorts zien we vaker alopecia areata. Daarnaast kunnen erfelijkheid en omgevingsfactoren een rol spelen.

Men gaat ervan uit dat er sprake is van een auto-immuunziekte, d.w.z. Waarom dit bij sommige mensen is ontspoord is onduidelijk. Deze theorie wordt versterkt doordat gebleken is, dat patiënten met deze ziekte relatief vaker lijden aan andere ziekten die gepaard gaan met stoornissen in het afweersysteem.

Dit kunnen sommige schildklierziekten, vitiligo (witte plekken op de huid), allergische aandoeningen als eczeem en astma of bepaalde vormen van bloedarmoede zijn. Ook vertellen veel patiënten dat stress een oorzaak is voor hun kaalheid.

Ook kan alopecia areata zich soms openbaren na een infectie of het gebruik van bepaalde medicijnen. Ook in deze gevallen gaat men er vanuit dat de infectie of de medicijnen niet de alopecia areata veroorzaken.

In hoeverre alopecia areata erfelijk is, is niet bekend. Wel blijkt de haarziekte bij zo’n 10% van de patiënten in de familie voor te komen.

Symptomen van Alopecia Areata

De plekken waar de haarwortels zijn aangetast zijn in de regel rond of ovaal. In de plekken vallen (vrijwel) alle haren uit, terwijl de huid eromheen een normale haargroei toont. Het gevolg is dat er één of meer kale gebieden ontstaan. Kenmerkend voor de ziekte is dat er geen verlittekening optreedt in de kale plek.

In de kale plek zijn de haarwortels nog goed te zien. Aan de randen zien we misvormde haren die lijken op een uitroepteken (zgn. “uitroeptekenharen”). De kale plekken blijven vaak beperkt tot het behaarde hoofd. In principe kunnen zij ontstaan op alle lichaamsgebieden, waar normaal haren groeien zoals wenkbrauwen, baard, oksels en schaamstreek.

Ook komt het voor dat het haar niet pleksgewijs uitvalt. Men ziet dan gelijkmatig en verspreid over de gehele hoofdhuid haaruitval optreden. In zeldzame gevallen valt al het hoofdhaar of al het lichaamshaar uit; vaak zijn dan ook de nagels aangetast.

Alopecia areata treedt aanvalsgewijs op. De haaruitval gaat zelden gepaard met jeuk of pijn, waardoor de patiënten er zelf vaak niets van merken. Ze komen er pas achter dat er iets met hun haar aan de hand is als anderen hen daarop wijzen.

Wanneer het haarverlies met scherp omschreven kale plekken op de hoofdhuid begint, en aan de randen de uitroepteken haren te zien zijn, is de diagnose niet moeilijk te stellen. Bij twijfel wordt een huidbiopsie afgenomen, om andere haarziekten uit te sluiten. Onderzoek van de haren op eventuele “tekorten” (haaranalyse) is niet aan te bevelen.

Alopecia areata herkent u aan kale plekken met een ronde of ovale vorm, die plotseling ontstaan zijn. Soms merkt u het zelf niet, maar zien familieleden, vrienden, of uw kapper het wel. Ook kunnen uw nagels er soms anders uit gaan zien. In ernstige gevallen valt het haar met grote plukken uit.

Soms beperkt de haaruitval zich niet tot één plek, maar is de haaruitval gelijkmatig over de hele hoofdhuid.

Diagnose van Alopecia Areata

Uw arts ziet vaak meteen of u alopecia areata heeft als er op uw hoofdhuid één of meer kale plekken te zien zijn.

Dit wordt vaak bevestigd door middel van trichoscopie. Een trichoscoop is een speciaal apparaat dat een arts of dermatoloog gebruikt om je haar en hoofdhuid van dichtbij te bekijken. Hiermee kan de arts details zien die met het blote oog niet zichtbaar zijn, zoals afgebroken haren waarmee de ziekte-activiteit kan worden vastgesteld. Het onderzoek doet geen pijn en is eenvoudig uit te voeren in de spreekkamer.

Behandelingsmogelijkheden voor Alopecia Areata

Omdat in de meeste gevallen de haargroei zich spontaan herstelt wordt door uw huidarts in eerste instantie een afwachtende houding aangenomen. Dit heeft ook te maken met het feit dat er tot nu toe nog geen bevredigende behandeling bestaat om het herstel te versnellen.

Behandeling is niet nodig, u heeft vaak weinig lichamelijke klachten door de haaraandoening. Wel kan haar verliezen een grote impact hebben op uw dagelijks leven. Mensen kiezen daarom soms voor behandeling. Dit is vaak afhankelijk van de grootte en uitgebreidheid van de plekken en hoe ernstig het iemand beïnvloedt. Welke behandeling voor u het beste is, hangt af van hoe uitgebreid het haarverlies is. Meestal groeit het haar binnen enkele maanden tot jaren vanzelf weer terug.

Als iemand last heeft van de kale plekken, dan kan er een behandeling worden gestart. Er zijn behandelingen die de haargroei kunnen stimuleren, maar deze werken niet bij iedereen. Bij kleine kale plekken kan een lokale behandeling met zalf, crème, lotion worden gebruikt. Bij uitgebreide alopecia areata kan een behandeling met tabletten of injecties nodig zijn. Vaak wordt er na drie maanden voor het eerst gekeken of een behandeling effect heeft. Na 6 maanden is het echte effect pas goed te beoordelen.

Er zijn verschillende behandelingen onderzocht, zoals verschillende crèmes, pillen en prikken. Er is geen bewijs dat deze behandelingen helpen. De behandelingen kunnen wel vervelende bijwerkingen hebben. Huisartsen schrijven deze behandelingen daarom niet voor. Artsen in het ziekenhuis doen dat heel soms wel. Bijvoorbeeld als iemand heel veel kale plekken heeft. De huisarts kan u doorsturen naar een arts in het ziekenhuis als u wilt weten of een behandeling bij u kan helpen.

De huisarts kan u doorsturen naar een huidarts (dermatoloog). Bijvoorbeeld als de haaruitval in korte tijd steeds erger wordt. Als de huisarts denkt dat u een andere auto-immuunziekte heeft, stuurt hij u naar een internist of reumatoloog.

Het is moeilijk te voorspellen hoe alopecia areata verloopt. Als iemand kleine kale plekken heeft, is de kans groot dat de haargroei helemaal herstelt. In de meeste gevallen groeien de haren dan vanzelf terug. Dit kan enkele maanden tot jaren duren. De eerste haren die terugkomen, zijn soms wit, maar later krijgen ze weer hun normale kleur. Soms groeien de haren op de ene plek terug, maar ontstaan er op een andere plek weer nieuwe kale plekken.

Uw dermatoloog ziet meteen of u deze aandoening heeft als er op uw hoofdhuid één of meer kale plekken aanwezig zijn. Het is moeilijker te zien als de haaruitval gelijkmatig verspreid is. In dit geval zal uw dermatoloog zeker willen weten of er geen sprake is van een andere ziekte van de haren.

In de meeste gevallen herstelt de haargroei vanzelf binnen enkele maanden tot jaren. Dit betekent dat u hierop moet wachten en dat behandeling niet nodig is.

Lokale Behandelingen

Bij kleine kale plekken kan een lokale behandeling met zalf, crème, lotion worden gebruikt.

  • Hormoonzalven, lotions en crèmes (Corticosteroïden): Corticosteroïden zijn stoffen die het lichaam zelf aanmaakt en die het afweersysteem beïnvloeden. Bij alopecia areata worden ze gebruikt om de verkeerde afweerreactie in de kale plekken te onderdrukken. De arts kan een zalf, crème of lotion voorschrijven die op de plekken moet worden gesmeerd.
  • Corticosteroïd (hormoon) injecties: Corticosteroïden kunnen ook direct in de kale plekken worden gespoten met een dunne naald. Dit wordt alleen gedaan bij kleine kale plekken. Soms moet de behandeling een paar keer worden herhaald voordat er resultaat is.
  • Minoxidil: Minoxidil is een lotion of schuim die u op de kale plekken van de hoofdhuid smeert. Het is een off-label behandeling. Dat betekent dat het medicijn eigenlijk voor een andere ziekte is gemaakt. Oorspronkelijk is minoxidil een medicijn tegen hoge bloeddruk. Een bijwerking van minoxidil is dat het haargroei kan stimuleren. Het zorgt ervoor dat de haren langer in de groeifase blijven. Daardoor kunnen er meer haren groeien. Minoxidil werkt niet bij iedereen. Er wordt vaak gestart met minoxidil 5%.
  • Diphencyprone (prikkeltherapie, lokale immuuntherapie): Diphencyprone is een vorm van plaatselijke immuuntherapie. Eerst wordt de huid gevoelig gemaakt voor deze stof. Daarna wordt de kale plek wekelijks ingesmeerd, waardoor een allergische reactie ontstaat. Dit kan lijken op eczeem. De bedoeling is dat deze reactie de haarwortels stimuleert om weer haren te laten groeien.

Systemische Behandelingen

Bij uitgebreide alopecia areata kan een behandeling met tabletten of injecties nodig zijn.

  • Ciclosporine: Ciclosporine is een medicijn dat het afweersysteem onderdrukt en daardoor de ontstekingsreactie rond de haarwortels kan verminderen. Dit kan helpen om haaruitval te stoppen en de haargroei te stimuleren. Het effect is na 6 maanden pas goed te beoordelen. De werking verschilt per persoon en er zijn bijwerkingen. Het zorgt er niet voor dat u vaker ziek wordt, maar bent u ziek dan is er wel minder afweer dus kan het wat langer duren.
  • Methotrexaat: Methotrexaat is een medicijn dat aanmaak van cellen remt en zo de ontstekingsreactie rondom de haarzakjes vermindert. Dit medicijn wordt één keer per week ingenomen. Het werkt op de aanmaak van foliumzuur. Daarom is het belangrijk om ook foliumzuur-tabletten in te nemen tijdens de behandeling. Het kan helpen bij alopecia areata, maar het effect verschilt per persoon. Het effect is na 6 maanden pas goed te beoordelen. Veel voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmklachten zoals misselijkheid rondom het innemen. Methotrexaat kan invloed hebben op uw nier- en leverfunctie en de bloedaanmaak.
  • Prednison: Prednison is een medicijn dat ontstekingen remt en het afweersysteem onderdrukt. Hierdoor kan het de ontstekingsreactie rondom de haarwortels verminderen en de haargroei stimuleren. Het wordt vaak gebruikt bij ernstige alopecia areata, maar meestal voor een korte periode eventueel in combinatie met een andere therapie, omdat langdurig gebruik sterke bijwerkingen kan geven. Veel voorkomende bijwerkingen zijn gewichtstoename, vocht vasthouden, stemmingswisselingen en slaapproblemen. Bij langdurig gebruik kan prednison ook botontkalking veroorzaken. Daarom wordt het meestal alleen kort ingezet en in sommige gevallen afgebouwd met een lagere dosering.

JAK-remmers

JAK-remmers zijn medicijnen die het afweersysteem onderdrukken. Hierdoor verminderen de klachten bij verschillende ziektes zoals eczeem, reuma en alopecia areata. Er zijn momenteel (juni 2025) sinds eind 2024 twee JAK remmers beschikbaar voor de behandeling van alopecia areata.

JAK remmers worden vergoed bij ‘ernstige alopecia areata’ en nadat u bent behandeld met een medicijn zoals ciclosporine of methotrexaat. De hergroei van het haar is onvoldoende ondanks behandeling met een systemisch medicijn zoals ciclosporine, prednison of methotrexaat, in adequate dosering en voor een passende behandelduur. Tenzij er aangetoonde contra-indicaties zijn voor of bijwerkingen zijn van dit medicijn.

De komst van JAK-remmers zoals baricitinib en ritlecitinib betekent een belangrijke stap vooruit in de behandeling van matig tot ernstige alopecia areata (AA). Beide medicijnen zijn inmiddels onderzocht in grote internationale studies en laten bij een deel van de patiënten duidelijk effect zien op haargroei. Wel is het belangrijk om te weten dat het effect niet bij iedereen optreedt én dat het tijd kost voordat verbetering zichtbaar is. Er moet minimaal 6 maanden behandelt worden.

Baricitinib

Baricitinib is een JAK-remmer, een medicijn dat ontstekingsreacties in het lichaam beïnvloedt en zo het afweersysteem onderdrukt. Dit kan helpen om haaruitval te verminderen en de haargroei te stimuleren bij ernstige alopecia areata. De werking verschilt per persoon en niet iedereen reageert er even goed op. U moet minimaal 6 maanden worden behandeld voordat we iets over het effect kunnen zeggen.

Mogelijke bijwerkingen zijn infecties (met name verkoudheid virussen) en veranderingen in bloedwaarden. Daarom wordt er regelmatig bloed geprikt om de leverfunctie, nierfunctie en cholesterolwaarden te controleren. Als er afwijkingen worden gevonden, kan de dosering worden aangepast. Baricitinib wordt vaak voor een langere tijd gebruikt als het goed wordt verdragen.

Ritlecitinib

Ritlecitinib is ook een is een JAK-remmer, een medicijn dat ontstekingsreacties in het lichaam beïnvloedt en zo het afweersysteem onderdrukt. Dit kan helpen om haaruitval te verminderen en de haargroei te stimuleren bij ernstige alopecia areata. De werking verschilt per persoon en niet iedereen reageert er even goed op. U moet minimaal 6 maanden worden behandeld voordat we iets over het effect kunnen zeggen.

Mogelijke bijwerkingen zijn infecties (met name verkoudheid virussen) en veranderingen in bloedwaarden. Omdat ritlecitinib het afweersysteem onderdrukt, kan het lichaam minder goed reageren op infecties. Daarom is het belangrijk om bij koorts of ziekte contact op te nemen met de arts. Tijdens de behandeling wordt er regelmatig bloed geprikt om de leverfunctie, nierfunctie en bloedwaarden te controleren. Als er afwijkingen zijn, kan de dosering worden aangepast. Wanneer u goed op het medicijn reageert en de bloedwaarden stabiel blijven, kan ritlecitinib langdurig gebruikt worden. Zodra er een stabiel goed effect wordt gezien, zal uw arts het met u gaan hebben over afbouwen.

Biologicals

Biologicals, ook wel biologische medicijnen genoemd, zijn medicijnen die speciaal zijn ontwikkeld om het immuunsysteem op een heel gerichte manier te beïnvloeden. Ze worden al langere tijd gebruikt bij ziekten als psoriasis, reuma en ziekte van Crohn.

Bij alopecia areata - een auto-immuunziekte waarbij het lichaam eigen haarzakjes aanvalt - is het immuunsysteem ook betrokken. Daarom is er de afgelopen jaren interesse ontstaan in het gebruik van biologicals bij AA.

Toch zijn biologicals nog geen standaardbehandeling voor AA, en op dit moment (juni 2025) worden ze niet vergoed door de zorgverzekering voor deze indicatie. Daarvoor is eerst meer en beter onderzoek nodig om te bewijzen dat ze ook echt effectief en veilig zijn voor mensen met alopecia areata.

Tot die tijd worden biologicals alleen gebruikt bij AA in onderzoeksverband of gegeven wanneer een patiënt een andere ziekte heeft waarvoor hij of zij een biological gebruikt.

Alternatieve Behandelingen

Soms uit overtuiging, maar ook omdat de traditionele geneeskunde (nog) geen oplossing biedt, proberen velen met alopecia areata aanvullende en alternatieve therapieën. Ze zoeken zo hun persoonlijke, of een extra manier om hun haar terug te krijgen. Voor haarverlies zijn diverse aanvullende of alternatieve behandelmethodes beschikbaar, onder meer homeopathie, kruidentherapie, hypnotherapie en voedingssupplementen.

Er is onvoldoende bewijs dat deze alternatieve methoden medisch gezien iets toevoegen, maar dat wil niet zeggen dat ze psychologisch niet waardevol zouden zijn. Bepaalde vormen kunnen helpen ontspannen en de persoon zich 'beter in zijn of haar vel laten voelen'. Een placebo-effect is ook hier niet ondenkbaar.

Camouflagetechnieken

Als u wilt dat de kale plekken niet opvallen, kunt u ze minder zichtbaar maken. Storende alopecia-plekken kunnen gecamoufleerd worden met een pruik of haarstukje.

Haartransplantatie

Net als bij andere haarziektes, is het mogelijk dat u door de haarziekte en het haarverlies een haartransplantatie overweegt. Bij veel haarziektes wordt echter afgeraden om over te gaan tot een haartransplantatie behandeling. Er worden bij een FUE haartransplantatie namelijk allemaal kleine wondjes gemaakt tijdens de behandeling.

Het is echter wel mogelijk dat u door alopecia areata al jarenlang een kaal plekje heeft. Dit kale plekje kan in sommige gevallen succesvol worden behandeld met haarimplantaten. Beseft u zich echter wel altijd dat het een risico blijft dat hierdoor de haarziekte juist erger zal worden.

Als de kale plek niet te groot is en minimaal 6 maanden stabiel en rustig is, dan kan een haartransplantatie een oplossing zijn. Zo lang het kale gebied nog actief is, groter wordt of als nog niet duidelijk is of de haren nog terug gaan groeien is een transplantatie niet aan te raden. Hier moet vooraf goed naar gekeken worden. Is het duidelijk dat je voor een haartransplantatie in aanmerking komt? Dan is één behandeling (bij een enkele kale plek) vaak al voldoende.

In geval van alopecia areata, totalis en universalis is haartransplantatie niet geschikt, zowel bij vrouwen als bij mannen.

Psychische Impact

Praat erover als je je onzeker of somber voelt. Je kunt er erg veel last van hebben dat je kaal wordt. Je kunt je onzeker voelen. En ook somber of depressief. Het kan helpen om erover te praten met mensen die je vertrouwt, zoals je partner, vrienden of familie. Je kunt ook een afspraak maken met de huisarts. Samen kun je kijken hoe je hiermee om kunt gaan.

Misschien heeft u psychische problemen door de kale plekken. U kunt er onzeker, angstig of somber van worden. Praat erover met uw huisarts. Samen kunt u kijken hoe u met alopecia areata kunt leren omgaan.

Verloop van Alopecia Areata

Het verloop van alopecia areata is niet voorspelbaar. In de meeste gevallen gaan de haren vanzelf weer groeien. De tijd waarin dit gebeurt, kan enkele maanden tot jaren zijn. Het komt voor dat de haren op de ene plek terugkomen, maar dat er daarna weer ergens anders nieuwe kale plekken ontstaan. Ook is het mogelijk dat alopecia areata verdwijnt en jaren later weer terugkomt.

De verwachting is dat bij 80% van de gevallen de haargroei binnen een jaar terugkeert. In sommige gevallen treedt echter geen totale genezing op. Ook komt het voor dat de haargroei zich in de oorspronkelijke plekken herstelt, maar er ergens anders opnieuw kale plekken ontstaan. Soms is er uitbreiding tot een volledige kaalheid van het behaarde hoofd of van het gehele lichaam. De kaalheid is echter niet per definitie onherroepelijk. In principe kan het haar altijd weer terugkomen.

Alopecia areata herstelt meestal helemaal als het gaat om kleine kale plekken. Als er sprake is van uitgebreide kaalheid kunt u erover nadenken of u een pruik of haarstukje wilt kopen.

Het is moeilijk te voorspellen of en wanneer het haar terugkomt en of het daarna weer zal uitvallen. De verwachting is dat bij 80% van de gevallen de haargroei binnen een jaar terugkeert. In sommige gevallen treedt echter geen totale genezing op.

Ervaringen van Patienten

Ervaring van Anoniem, Laren - 18 augustus 2025: Heel goed!

Ervaring van Anoniem, Delft - 18 augustus 2025: Deskundig, prima service.

Ervaring van Anoniem, Capelle aan den Ijssel - 11 augustus 2025: Binnen korte tijd heel goed geholpen.

Ervaring van Bram, Evergem - 11 augustus 2025: De behandeling was top. Alles werd goed uitgelegd wat er ging gebeuren. De operatie zelf is heel goed & pijnloos verlopen. Heel tof personeel!! Het resultaat ziet er voorlopig heel goed uit.

Ervaring van Anoniem, Strijen - 08 augustus 2025: Goede uitleg, op je gemak stellen. Professioneel, super vriendelijk.

Ervaring van Anoniem, Haarlem - 08 augustus 2025: Positieve ervaring, goede uitleg waardoor het minder spannend werd.

Ervaring van Sander, Dordrecht - 08 augustus 2025: Lange dag, maar vanaf het consult tot het einde van de dag perfect en super vriendelijk geholpen & behandeld.

Ervaring van Rik, Krimpen a/d Lek - 07 augustus 2025: Deskundig en klant vriendelijk geholpen. Duidelijke uitleg, kundig personeel.

Zorgzaam, vriendelijk, kundig, netjes. Drs. O.W. van Putten-Rademaker, MSc, werkt als haartransplantatie arts bij Zantman Kliniek. Met meer dan 35 jaar is zij de meest ervaren haartransplantatie specialist van Nederland. "De zorgvuldige manier van werken bij Zantman Kliniek spreekt mij aan.

labels: #Kip

Zie ook: