MRIJ-rundvlees staat met regelmaat op de menukaart. Maar wat betekent dat nu precies, MRIJ? Waar komt het vandaan en hoe is het ontstaan? Het Maas-Rijn-IJssel-rund, dat gekruist was met Roodbont, heeft een kwaliteit van dien aard dat een keuze snel was gemaakt. De MRIJ-koeien leven op de Koningshof in Berkel & Rodenrijs, waar ze ’s zomers grazen in het voedzame natuurgebied De Groenzoom. In de winter krijgen de runderen alle ruimte in een grote, luchtige stal op stro.

Met zijn geweldige neus voor lekker eten ontdekte Herman den Blijker het MRIJ-vlees en introduceerde dit in 1991 in de horeca. Ook de grote Paul Bocuse, die de beurs opende, was erg onder de indruk. MRIJ-rundvlees herken je onmiddellijk aan z’n fantastische malse smaak. Het vlees is sappig en vol en geeft een stevig mondgevoel.

Wat maakt MRIJ-vlees zo bijzonder?

Vraag mij welke delen van de MRIJ-koeien het lekkerst zijn en ik houd niet meer op. De entrecote is afkomstig uit de rug van het rund. De kogelbiefstuk wordt gesneden van zowel het kogelgedeelte uit de bovenbil als het kogelgedeelte uit het spierstuk. De MRIJ-rollade is een van mijn persoonlijke favorieten, gemaakt van de champrib. Het vlees bestaat uit meerdere laagjes met vet daartussen. De lekkerste Hollandse hamburger krijg je van MRIJ-rundvlees. MRIJ-ossenstaart is de basis voor de lekkerste soep. De staart van het rund is constant in beweging geweest en zit vol bindweefsel. En dat is nog maar het begin.

Laat vlees voor bereiding rustig op kamertemperatuur komen. Gebruik voor steaks een goede olijfolie en verhit dit maximaal met een flinke klont roomboter erbij. Leg het op de snijplank. Snijd het vlees met een scherp mes, zonder kartels, en laat het in het model liggen. Giet er wat hete jus over, zodat de biefstuk ook van binnen warm wordt.

Wagyu-vlees en het masseren van koeien

Hoogwaardige wagyu is over de hele wereld gewild vanwege zijn rijke marmering en boterachtige smaak én structuur. Ook in Nederland is dit Japanse stuk mals vlees is razend populair en hoeft je niet raar op te kijken om het ook hier op de menukaarten te zien staan. De term wagyu betekent ‘Japanse koe’ en verwijst naar vier hoofdrassen: Kuroge, Akage, Nihon Tankakon en Mukaku. Deze koeien zijn gefokt op lichamelijk uithoudingsvermogen. Hun vlees bevat meer intramusculaire vetcellen, waarbij het vet gelijkmatiger over hun spieren wordt verdeeld dan bij anderen. Wagyu wordt gesorteerd op hoeveel vlees van de koe kan worden geproduceerd en de marmering.

De koeien worden door de fokker grootgebracht tot 10 maanden oud en vervolgens verkocht aan een mestbedrijf. Daar worden ze gehouden in kleine boerderijen en krijgen ze een mix van vezels en hoogenergetisch concentraat gemaakt van rijst, tarwe en hooi tot het dier 50% vet is. Het voer is duur, wat bijdraagt aan de prijs.

Rondom wagyu gaan veel verhalen rond over gemasseerde dronken koeien. En hier is in essentie ook niets aan gelogen, maar dat gebeurt niet voor niets. De koeien werden oorspronkelijk gemasseerd omdat ze in Japan vanwege de schaarse landbouwgrond niet naar buiten konden. Ze kregen nauwelijks beweging en om hun bloedsomloop toch te stimuleren werden ze gemasseerd met hennephandschoenen en borstels. Bijkomend voordeel van al die massages is dat het vet goed wordt verdeeld en dat doet de smaak ten goede. Soms krijgen de koeien ook echt bier. Naar verluidt is dat om de eetlust op te wekken en om positieve effecten op het vlees uit te oefenen.

Er zijn veel tarieven en quota voor Japanse import, dus het kan moeilijk zijn om het rundvlees te kopen. Terwijl wagyu wereldwijd in populariteit toeneemt, daalt het in Japan. Andere landen kruisen nu wagyu met hun binnenlandse rassen, wat betekent dat er in de toekomst veel meer vlees in de buurt zou kunnen zijn en de kosten zouden kunnen dalen.

Het Japanese Meat Grading Association classificeert het vlees van A1 tot A5, waarbij A5 het hoogste en meest exclusief is. Ze letten daarbij op de marmering van het vet, de kleur en helderheid, de textuur en de glans.

Wagyu versus Kobe

Er is alleen nog één vermeldenswaardig detail. Wagyu en Kobe worden nogal eens door elkaar gehaald, maar er is wel degelijk verschil. Alle Kobe is wagyu, maar niet alle wagyu is Kobe. Kobe mag pas Kobe-vlees worden genoemd als het uit de prefectuur Hyōgo (waarvan Kobe de hoofdstad is) komt en het daar ook is geslacht. Heeft het vlees een score van A4 of A5 en een speciale stempel. De prijs van Kobe is nóg hoger dan dat van wagyu en voor een steak betaal je rond de 200 euro en voor een hamburger ongeveer 50.

Mastitis bij Koeien

Mastitis is een ander woord voor uiterontsteking. Het is een van de meest voorkomende ziektes bij koeien. De ziekte en behandelingen zorgen vaak voor flinke economische schade. Mastitis is een ontsteking aan de uier bij koeien. Het is alleen niet zo dat de hele uier dan ontstoken is. Meestal is het maar één van de vier spenen van de koe (een kwartier) die ontstoken is. Bij beide gevallen van de ontsteking heeft de koe een hoger celgetal dan normaal in haar melk. Het celgetal houdt simpel gezegd in dat de melk dan uit meer deeltjes bestaat dan normaal.

Dit komt doordat wanneer de koe een ontsteking heeft zijn lichaam onder andere witte bloedcellen naar de ontsteking stuurt om deze te verhelpen. Zoals aangegeven zijn de symptomen bij klinische of acute uierontsteking goed zichtbaar. Toch variëren deze symptomen erg. Zo kun je de lichtste vorm van Mastitis alleen herkennen doordat er ‘vlokjes’ in de melk zitten.

Bij de zwaarste vorm is de koe daarbij ook nog eens echt ziek. Zoals aangegeven is de subklinische vorm van Mastitis meestal niet zichtbaar. Toch kun je het meten aan een verhoogd aantal witte bloedcellen in de melk. Zoals bij vrijwel alles is voorkomen beter dan genezen. Het lichaam van de koe is over het algemeen goed weerbaar tegen de bacteriën die Mastitis veroorzaken.

Preventie en behandeling van Mastitis

Het koeienlichaam zorgt er normaal gesproken voor dat de bacterie de uier niet in kan. Door zo hygiënisch mogelijk te werken kun je voorkomen dat dit automatische afweersysteem wordt aangetast. Je kunt zelf ook helpen om de kans dat jouw koeien Mastitis krijgen te verkleinen.

  • Maak de uiers en spenen goed schoon bij het begin van de melkbeurt.
  • Gebruik bij iedere koe een nieuwe droge (papieren) doek zo voorkom je dat de Mastisis van de ene koe naar de andere wordt overgebracht.
  • Melk koeien met mastitis als laatste.
  • Stel de melkmachine goed af.
  • Let op de zichtbare symptomen van mastitis.
  • Gebruik dipmiddel na het melken.
  • Controleer de melk wanneer je een Mastitis-verdenking hebt.
  • Zorg voor een schone stal voor je koeien.
  • Zorg er bij het droogzetten van de koe voor dat de spenen goed gereinigd zijn.
  • Vermijdt stress voor je koe wanneer hij droogstaat.
  • Zorg dat er geen vochtophopingen bij de spenen (zucht) rondom de bevalling.

Bij veel moderne melkveebedrijven kunnen melkrobots in een vroeg stadium Mastitis herkennen. Melkrobots doen dit vaak door het zoutgehalte in de melk te meten. Deze is hoger in de melk van koeien met uier ontsteking. De melkrobots geven een verdenking. Om te testen of jouw koeien een uierontsteking hebben doe je een klein beetje melk in het schaaltje van de tester. Hierbij wordt een klein beetje andere vloeistof (3% natriumlaurylsulfaat (T pol) bijgevoegd. Na enkele minuten wordt gekeken of er slijmvorming aanwezig is. Dit gebeurt vanaf 400.000 cellen per milliliter. (LET OP!) Zorg altijd voor een schoon schaaltje.

Voor de behandeling van Mastitis wordt vaak nog antibiotica gebruikt. Melk die resten van antibiotica bevat kan en mag niet mee in de productie. Bij deze test wordt de melk samen met een kleurstof. Deze kleurstof geeft een kleur af bij een bepaalde Ph-waarde (de PH-waarde staat voor de zuurgraad van de Melk). De kleur die melk is geworden kun je controleren met een bijgeleverde kleurenkaart.

Biologische bestrijding werkt op homeopathische basis en er mag tijdens de behandeling gewoon gemelkt worden. De biologische middelen activeren het lichaam om de ontsteking af te breken. Nadat de uier is leeg gemolken kun je de Mammicurine injecteren met de speciale injectoren. Dit doe je in de geïnfecteerde speen. Deze behandeling kun je dagelijks herhalen totdat de symptomen van Mastitis verdwenen zijn. Het kan dat de uierontsteking al te erg is. De koe is dan niet meer in staat om met behulp van Mammicurine de ontstekingen zelf te bestrijden.

Dierwelzijn en Duurzaamheid

Onze dames lopen voor een groot deel van het jaar buiten in de wei. De koe voelt zich buiten prettig en weidegang is daarnaast goed voor de weidevogels. Oók onze dames die, om welke reden ook, wel op stal staan, hebben een heerlijk “koeien paradijs”. Onder het loopgedeelte zit een kelder waarin de natte fractie komt. Hierdoor blijft de stal schoner en droger en ruikt de stal niet naar ammoniak. Door middel van een stroverdeler kunnen we de het stro goed verdelen. Een goed strobed betekent voor de koeien welzijn! Een schone, droge en zachte ondergrond. Ook geeft het grip bij het gaan liggen, opstaan en lopen. Daarnaast helpt het bij de klauwgezondheid en worden beengebreken voorkomen.

Voor onze stal hebben wij bewust gekozen voor duurzaamheid, dierwelzijn en hoge kwaliteit. En dat merken we. Onze koeien liggen languit te kauwen, observeren en te genieten. Geen stress, de rust regeert.

Tradities en het leven op de boerderij

Vroeger - ik spreekt over begin vorige eeuw - had elk huishouden wel een varken, koe of schaap in een stal staan. Tuinen bestonden niet, het lapje grond rond het huis moest opbrengen als moestuin en/of weide voor het vee. Bij sterfte van het vee was dat voor een gezin een financiële strop. Om dit probleem te verzachten werd er rond 1910 een veeverzekering opgericht. De veeverzekering zorgde ervoor dat je geld kreeg voor je zieke of dode dier zodat je in staat was om een nieuw jong dier te kopen.

Een zieke koe werd door de leden van de veeverzekering als “vrijbank” vlees verkocht. Ieder gezin mocht 5 tot 10 kg vlees kopen, een kleine hoeveelheid om te vermijden dat het gezin gespaard bleef van ziekten door de zieke koe. De veeverzekering bestaat nog steeds maar is geslonken tot 5 leden die allen op leeftijd zijn.

We scheren de koeien, pinken en kalfjes vanaf de hals in een lange baan over de rug tot en met de helft van de billen. Ook de staart maar we laten het uiteinde onaangeroerd, een flosje blijft over zoals op de kermis. Vervolgens krijgen ze een product tegen luis, vlooien en schurft op de huid. Eenmaal klaar mogen ze een extra beurt onder de borstel om alle haartjes en stof te verwijderen. Geschoren kan de borstel de huid makkelijker schoon houden en masseren. Wat een feest!

Het is 2 Januari en de koeien lopen buiten in de zon. Het gras is nu nog groen en mals door het uitblijven van strenge vorst. De feestdagen zijn voorbij én het einde van de verkoop van de kerstbomen. We hebben elk jaar wel kerstbomen over die niet verkocht zijn. Dit jaar verhakselen we de overgebleven kerstbomen om te composteren. Samen met onze buurman die de richtlijnen van “Bodem Voedsel Web “oftewel “Soil Food Web” zoals het mondiaal heet, volgt. Eenmaal goed gecomposteerd wordt het op het land verspreid met de mestverspreider. Dit alles is geheel biologisch en onze buurman zweert erbij dat dit het beste is voor onze bodem.

Er zijn de afgelopen maand een aantal prachtige kalveren geboren. Voordat ze de wei ingaan moeten ze goed kunnen drinken bij de moederkoe. Er is een kalfje dat we hebben moeten laten euthanaseren door de dierenarts omdat hij met kromme poten is geboren. Op de foto ziet u onze oplossing, spalken. Zo kan hij recht staan en oefent hij zijn spieren die zich verstevigen.

Gelukkig kunnen dieren geen coronavirus krijgen voorzover nu bekend. Een fijne tijd is het als het droog weer is, de zon schijnt maar niet te warm is en er heerlijk jong mals voorjaarsgras is om te eten. De kalfjes vermaken zich met het plagen van het eendenkoppel in onze poel.

Dit voorjaar hebben de pinken wel last van pinkengriep. Een pink is een koe of stier van een jaar oud. De symptomen zijn hoge temperatuur en snel ademen. Het is zeer besmettelijk en de veearts laten komen is noodzakelijk om de pinken in te enten. Zef heeft de opdracht om dagelijks de temperatuur te meten en medicatie te geven om de koorts te verlagen. Het verloopt jammer genoeg niet altijd succesvol.

Het is altijd triest als een dier dood gaat. We doen er alles aan om het te vermijden maar ook dat hoort bij het leven op een boerderij. Dood en geboorte kunnen plaats vinden op dezelfde dag! Gelukkig worden er meer kalfjes geboren dan dat er dood gaan.

labels: #Ei #Vlees

Zie ook: