Brandend maagzuur, ook wel reflux of zuurbranden genoemd, is een veelvoorkomend probleem waarbij zure maaginhoud terugstroomt in de slokdarm. Bij reflux staat het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag vaker open, waardoor de zure maaginhoud terugstroomt in de slokdarm. Dit geeft klachten.

Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur of een oprisping, bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit is niet erg. Als je vaak last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Deze kan beoordelen of onderzoek en een behandeling nodig zijn.

Wat is brandend maagzuur?

Brandend maagzuur of zuurbranden is een vervelend, pijnlijk en branderig gevoel achter het borstbeen, net boven de maag. De klachten van brandend maagzuur ontstaan doordat de sluitspier naar de maag toe een beetje maagzuur met voedsel doorlaat terug de slokdarm in, wanneer dit tot in de mondholte terugkomt kan dit op den duur ook schade aan het gebit veroorzaken. Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld.

Oorzaken van maagzuur

Er zijn verschillende oorzaken voor het vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm. Een Reflux kan door veel factoren veroorzaakt worden. Het sluitspiertje (sfincter) moet ervoor zorgen dat maaginhoud niet omhoog kan stromen, de slokdarm in.

De meest voorkomende oorzaken zijn:

  • Overgewicht: hierdoor is de druk in de buik groter dan normaal. Het zuur stroomt dan makkelijk terug naar de slokdarm. Door de verhoogde druk kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Een middenrifbreuk: waardoor het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag niet goed meer werkt en open gaat staan. Als de opening in het middenrif iets wijder is dan normaal, noemen we dit een middenrifsbreukje.
  • Een zwangerschap: Als er door de groei van de baby minder ruimte in de buikholte komt voor de maag, neemt de druk op de maag toe. Hierdoor kan het sluitspiertje niet meer goed sluiten.
  • Een luie maag (vertraagde maagontlediging): zorg ervoor dat het voedsel langer dan normaal in de maag blijft. Hierdoor is de kans groot dat er teveel zure maaginhoud terug de slokdarm instroomt. Bij een vertraagde maagontlediging blijft het eten langer in de maag dan normaal.
  • Ouderdom: hierdoor kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten. Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten.
  • Voedingsmiddelen: zoals chocola, pepermunt en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt en de maag niet meer goed afsluit. Het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, citrus, chocolade, gefrituurde en pittig eten en koolzuurhoudende dranken kunnen klachten verergeren.
  • Roken: nicotine heeft hetzelfde effect als chocola, pepermunt en alcohol. Nicotine en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt.

Symptomen van brandend maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon.

Veel voorkomende klachten zijn:

  • Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten. De pijn kan uitstralen naar de hals, de rug en tussen de schouderbladen.
  • Oprispingen waarbij een beetje maaginhoud terugvloeit tot in de mondholte.
  • Geïrriteerde keel en hoestklachten. Dit komt voor als de maaginhoud regelmatig tot in de keelholte omhoog stroomt.
  • Het gevoel alsof er voortdurend een brok in de keel zit.
  • Slikklachten.
  • Heesheid.
  • Slecht gebit.
  • Ook zonder het zuur te proeven, kunt u last hebben van brandend maagzuur.
  • Sommige mensen hebben vooral 's nachts (in liggende positie) last of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en de slokdarm.
  • Bij andere mensen ontstaan de klachten met name na de maaltijd. Dit komt omdat juist na de maaltijd de maag onder spanning staat waardoor het sluitspiertje zich spontaan opent, zodat lucht kan ontsnappen. Hierbij kan dan ook zure maaginhoud de slokdarm inlopen.

Wanneer naar de huisarts?

Het is belangrijk om naar uw huisarts te gaan, als:

  • u voelt dat het voedsel niet wil zakken in de slokdarm.
  • u regelmatig moet overgeven.
  • u in korte tijd meer dan 5 kilo afvalt, zonder aanwijsbare oorzaak.

Onderzoeken

Als u naar de huisarts gaat met uw klachten, zal de huisarts de diagnose brandend maagzuur eenvoudig kunnen stellen, maar soms is verder onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet afnemen door maagzuurremmers of als de klachten eerst verdwijnen en dan weer terugkomen.

Mogelijke onderzoeken zijn:

  • een kijkonderzoek (gastroscopie). Een kijkonderzoek van de binnenkant van de slokdarm en de maag heet een gastroscopie en gebeurt met een speciaal kijkinstrument, de gastroscoop.
  • zuurgraadmeting. Een 24-uurs zuurgraadmeting is een onderzoek waarbij 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten.
  • manometrie.

Behandelingen en oplossingen

Afhankelijk van de oorzaak zijn er tal van mogelijkheden om de kans op reflux te verminderen. Het kan voorkomen dat je regelmatig last hebt van brandend maagzuur (of andere maag-darmklachten), maar er niet achter kunt komen waar de klachten vandaan komen. In dat geval kan het zinvol zijn om de online diëtist van About Health te raadplegen. Deze kan samen met jou kijken naar je voeding en leefstijl en kijken welke triggerende factoren daarin voorkomen. Ieder lichaam is anders en reageert anders op voeding.

Voedingsadviezen en leefregels

Als de klachten niet zo ernstig zijn, krijgt u voedingsadviezen en leefregels om ze te verminderen. Meestal krijg je eerst voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen.

  • Vermijd grote, zware maaltijden en erg vet eten. Zware maaltijden en vet eten veroorzaken vaak brandend maagzuur. Neem liever kleine maaltijden verspreid over de dag. U krijgt eerder last van brandend maagzuur als uw maag erg vol zit en een vette maaltijd blijft veel langer in uw maag.
  • Ga na het eten niet meteen liggen. Als u met een volle maag gaat liggen, kan de inhoud van de maag makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Wees voorzichtig met de volgende producten omdat die de klachten kunnen verergeren: alcohol, pepermunt, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel. Koffie, pepermunt, chocolade, koolzuurhoudende dranken, sterk gekruid eten en vet voedsel kunnen klachten veroorzaken.
  • Zorg voor een gezond lichaamsgewicht. Mensen met overgewicht hebben minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal.
  • Draag geen knellende kleding ter hoogte van uw maag. Strakke en knellende kleding kan de druk verhogen in de buikholte.
  • Buk niet voorover, maar zak met rechte rug door knieën, want bij bukken stroomt het maagsap makkelijker de slokdarm in. In plaats van bukken kan er beter met een rechte rug door de knieën gezakt worden (is ook veel beter voor de rug!).
  • Stop met roken. Roken verslapt het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag.
  • Plaats het hoofdeinde van uw bed op klossen zodat het hoofdeinde 10 tot 15 centimeter hoger is dan het voeteneinde. Het maagzuur stroomt dan niet zo gemakkelijk terug naar de slokdarm.
  • Het is verstandig om tenminste 3 uur voordat u gaat slapen niet meer te eten.
  • Slik geen pijnstillers zoals ibuprofen en naproxen (NSAID's).

Medicijnen

U kunt ook medicijnen voorgeschreven krijgen, meestal voor een periode van 4 tot 6 weken. In die tijd moeten uw klachten verminderen of verdwijnen. Soms schrijft je arts medicijnen voor. Hoelang je de medicatie moet gebruiken, hangt af hoe je erop reageert. Het kan voor een paar weken zijn. Soms is het nodig om ze langer te gebruiken of om een hogere dosering te krijgen van hetzelfde medicijn. Of je krijgt een ander medicijn.

Er zijn diverse medicijnen met verschillende werkingen:

  • Medicijnen die een beschermende laag aanbrengen op de binnenkant van de slokdarm en de maag. Er is dan nog wel maagsap, maar veel minder of helemaal niet zuur meer. Deze medicijnen brengen een beschermend laagje aan, op de binnenkant van de slokdarm en de maag.
  • Medicijnen die de werking van de slokdarm- en maagspieren bevorderen. Deze medicijnen zorgen voor een sneller transport van voeding door de slokdarm en de maag.
  • Medicijnen die het maagzuur minder zuur maken, door het zuur te binden. Deze medicijnen maken het maagzuur minder zuur, door het zuur te binden.
  • Medicijnen die het maagsap veel minder zuur maken. Ze worden daarom ook wel maagzuurremmers genoemd.

Anti-refluxoperatie

Als medicijnen, voedingsadviezen en leefregels niet helpen om de klachten te verminderen, kan een operatie uitkomst bieden, waarbij een zogenaamd 'maagmanchet' wordt aangelegd. Een 'maagmanchet' verstevigt de overgang tussen maag en slokdarm. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort manchet om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid.

Mensen met brandend maagzuur mogen in principe alles eten en drinken. Wat bij de een de klachten verergert, geeft bij de ander geen problemen.

Het is verstandig om ongeveer 3-4 uur voordat u gaat slapen niet meer te eten.

labels:

Zie ook: