Mag een eend brood eten? Alles wat je moet weten over eenden voeren

Eenden voeren is een geliefde activiteit, vooral voor ouders met kinderen. Het is een leuke manier om dieren van dichtbij te bekijken en van de natuur te genieten. Maar wist je dat niet al het voedsel goed is voor eenden? Veel mensen geven brood, maar dat is eigenlijk schadelijk voor zowel de eenden als hun leefomgeving. Gelukkig zijn er veel gezonde alternatieven die veilig en voedzaam zijn voor eenden. Wil je op een verantwoorde manier eenden voeren? Lees dan verder!

Wat eten eenden in de natuur?

Eenden zijn echte alleseters. Regelmatig zie je groepjes eenden voedsel zoeken op het land, maar ook op het water zoeken de eenden naar voedsel. In het water zie je de eenden vaak grondelen. Eenden in de vrije natuur eten wat het jaargetijde hun biedt. Hun voeding bestaat voornamelijk uit zaden en plantendelen. Met name waterplanten, grassen, erwten en granen staan op het menu. In de winter zijn de wilde eenden aangewezen op plantaardig voedsel. In het voorjaar komt daar meer dierlijk voedsel bij, zoals insecten, schelpdieren, wormen, kikkers en kleine visjes. In de herfst eten de eenden ook vruchten, die dan te vinden zijn.

Waarom is brood slecht voor eenden?

Veel mensen denken dat brood een prima keuze is om eenden te voeren, maar dat klopt niet. In brood, crackers, beschuit en ander koolhydraatrijk voedsel zitten te eenzijdige voedingsstoffen. Dit is niet goed voor de eenden. Het vult de eend wel, maar doordat brood zo eenzijdig is, krijgen de eenden te weinig voedingsstoffen binnen. Ook zet brood uit in de maag wat voor vergisting kan zorgen. Brood is ongezond voor eenden, het is te vet en te zout. Ze worden er dik van.

Daarbij is het niet nodig. Het is te eenzijdig, waardoor ze voedingsstoffen missen en dat is slecht voor hun immuunsysteem: ze worden dus eerder ziek. Beschimmeld brood is zelfs giftig voor ze.

Bovendien heeft dat overtollige brood nadelige effecten op de waterkwaliteit, waardoor vissen ‘het loodje’ leggen. Het trekt het ook dieren aan, die je liever niet ziet, zoals ratten.

Veel van het brood dat in het water wordt gegooid, wordt namelijk niet opgegeten. Dit is slecht voor waterkwaliteit van de vijvers en sloten, bijvoorbeeld door algengroei. Ook groeien er bacteriën op het brood waardoor ziektekiemen worden verspreid.

Gezonde alternatieven voor brood

Gelukkig zijn er veel gezonde alternatieven die veilig en voedzaam zijn voor eenden. Hieronder een lijst van gezonde snacks die je eenden met mate kunt geven:

• Doperwten: Een goede bron van vitamines en mineralen.
• Maïs: Zowel vers als uit blik (zonder zout).
• Graan: Kippenvoer is een prima optie.
• Haver: Een gezonde bron van vezels.
• Gedroogde insecten: Ideaal om te voorzien in de dierlijke eiwitten van de eenden.
• Groenten en fruit: Mais, sla, erwtjes, appel, banaan en andere groenten en fruit zijn goede opties omdat ze voorzien in vezels, water, en essentiële vitaminen.
• Rijst: In kleine hoeveelheden zijn zowel gekookte als ongekookte rijst prima opties omdat ze een goede bron van energie zijn maar een vrij lage voedingswaarde hebben. Heel belangrijk: voer eenden nooit gekruide of gebakken rijst zoals nasi, maar alleen naturel rijst zonder kruiden.

Voor gehouden eenden is een onderhoudskorrel het beste om te geven. Het watervogelvoer is afgestemd op de behoefte van de eend. Dit kan per eenden soort verschillen. Het aanbod aan eenden voer in dierenwinkels en webwinkels bestaat uit opfokvoer, onderhoudsvoer, eenden graan en foktoomkorrels. Deze laatste zorgen bijvoorbeeld voor een goede kwaliteit eieren en worden gegeven vóór de aanvang van het broedseizoen. Naast het watervogelvoer kun je de eenden ook nog voorzien van aanvullend voedsel, zoals haver, granen, maïs, erwten, groenten, gedroogde insecten of restjes rijst (al zit hier weinig voeding in). Met name in de winter kunnen ze deze lekkere snacks gebruiken. Ook eendenkroos vinden ze een geweldig maaltje, dit is te vinden in de meeste sloten en vijvers. Met een beetje geluk zitten er ook nog allerlei kleine insecten bij. Deze insecten zijn ideaal om te voorzien in de eiwitten van de eenden. Om aan te vullen in de dierlijke eiwitten kun je eenden ook gedroogde insecten aanbieden.

Met name in de winter kunnen ze deze lekkere snacks gebruiken.

Voorbeelden van fruitsoorten die je ze kunt geven zijn: stukjes appel, peer, aardbei, meloen, druiven en perzik. Zorg dat je de eenden altijd kleine en schone stukjes fruit geeft en dat de pitjes eruit zijn gehaald. Net zoals fruit mogen eenden ook verschillende soorten groenten eten. Goede opties hiervoor zijn: komkommer, erwten, maïs, kool, sla, bloemkoolroosjes en broccoli. Al deze groenten bevatten verschillende vitamines die goed zijn voor eenden. Ter compensatie voor het fruit kun je de eenden een beetje zaden en pitten voeren zoals: gepelde zonnebloempitten en pompoenpitten.

Voornamelijk om plantaardig voedsel te kunnen verteren hebben eenden kleine steentjes nodig, grit genaamd. Ze kunnen wel zonder maar dat zou kunnen leiden tot verstopping in de krop (hals) van de eend. Een klein bakje grit is al voldoende voor de eenden. De eenden zullen, wanneer ze die nodig hebben, zelf een beetje grit eruit halen.

Tips voor verantwoord eenden voeren

Eenden voeren blijft een leuke activiteit voor jong en oud, maar het is belangrijk om dit op een verantwoorde manier te doen. Hier zijn enkele tips:

• Laat brood achterwege: Kies voor gezonde alternatieven.
• Voer met mate: Te veel eten is ook niet goed voor eenden.
• Varieer: Bied verschillende soorten voedsel aan.
• Zorg voor schoon water: Meestal voorziet het zwemwater van de eenden als drinkwater. Dit kan voldoende zijn zolang het zwemwater altijd schoon is. Aparte waterbakken zijn niet nodig bij de eenden die zwemmen omdat er dan geen gebruik van gemaakt zal worden. Bij eenden die niet zwemmen of geen zwemwater tot hun beschikking hebben, is een waterbak als drinkwatervoorziening wel aan te raden.

Door verantwoord te voeren help je de eenden én draag je bij aan een schonere leefomgeving.

Feiten en fabels over eenden voeren

Er bestaan verschillende ideeën over eenden voeren. We vragen het bioloog, eendenkenner en directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam Kees Moeliker:

1. Eenden die brood gevoerd krijgen, gaan eerder dood

   "Dit is een fabel, dit is nooit onderzocht. Eenden die niet eten gaan eerder dood, dat is zeker."

2. Een stadseend leeft veel korter dan een wilde eend

   "Fabel. Stadseenden en wilde eenden behoren tot dezelfde vogelsoort. Stadseenden zijn meestal net zo 'wild' als wilde eenden die buiten de stad in de vrije natuur leven. Hoewel het verschil in overleving tussen eenden in de stad en daarbuiten niet is onderzocht, zou het in de stad wel eens veel veiliger kunnen zijn voor eenden dan daarbuiten. In de stad wordt niet op ze gejaagd en zijn ze dankzij de eendjesvoerende mensen het hele jaar verzekerd van eten. Daardoor zouden stadseenden wel eens langer kunnen leven."

3. De maag van de eend kan helemaal niet tegen brood

   "Een overdaad aan zout is zeker ongezond voor vogels."

4. Brood voeren is niet slecht voor eenden, wel voor de waterkwaliteit

   "Eenden met mate brood voeren, in kleine stukjes, en stoppen met voeren op het moment dat ze niet meer toehappen is helemaal niet verkeerd. Het dumpen van hele broden is natuurlijk slecht voor de waterkwaliteit, en een feestmaal voor ratten."

   "Het 'probleem' met eendjesvoeren is opgelost als het mondjesmaat gebeurt. Daarnaast is de educatieve waarde van eendjesvoeren groot. Ouders kunnen hun kinderen op de verschillen wijzen tussen mannetjes en vrouwtjes, want in de nazomer lijken die plotseling best veel op elkaar. Het is ook leuk om naar de meerkoeten en waterhoentjes kijken, de zwanen en de ganzen en de meeuwen die van het brood mee-eten. Soms zwemmen er ook andere eendensoorten - de krakeend is bijvoorbeeld op komst als wilde stadseend. En een half uurtje zelf kijken langs de oever van een singel of plas, daar kan geen natuurfilm tegen op."

5. Eenden voeren moet je alleen in de winter doen

   "Dat is een goede tip. Dan is er onvoldoende natuurlijk voedsel in de vorm van waterplanten en -dieren. Dat geldt ook voor het voeren van andere vogelsoorten."

6. Als eenden te veel brood krijgen, gaan ze niet meer op zoek naar natuurlijk voedsel. Door de verveling neemt het aantal verkrachtingen door soortgenoten toe

   "Fabel. Verkrachting is een natuurlijke voortplantingsstrategie van eenden, waarbij de vrouwtjeseend er zelf voor zorgt dat het zaad van het 'beste' mannetje haar eieren bevrucht. Dat gedrag bestaat overal, ook diep in ondoordringbare moerassen waar eenden nog nooit brood gezien, laat staan gegeten hebben. Verkrachtingen hebben niets met verveling of agressie te maken."

Campagnes en initiatieven

De Dierenbescherming werkt samen met gemeenten om het voeren van eenden te ontmoedigen. Hiervoor is een speciale bewustwordingscampagne opgezet: Komt een eend bij de bakker. De Dierenbescherming heeft hiervoor een toolkit ontwikkeld met diverse voorlichtingsmiddelen. Zo maakten we een animatiefilmpje, posters en een lesbrief over de eend voor basisscholen. Want eenden voeren is bij uitstek een activiteit om te doen met kinderen.

Omzetten in beleid: Jan Buijs, onderzoeker Leefomgeving GGD Amsterdam, gebruikt de resultaten om de oorzaken van dierplagen aan te pakken. ‘Wij wilden met name weten in welke overmaat er vogelvoerverbod ingesteld in bepaalde gebieden, en biedt de stad alternatieven aan. Bijvoorbeeld broodcontainers: hier kunnen buurtbewoners hun resten brood inwerpen en dit wordt dan op een verantwoorde manier afgevoerd en vergist.’

Voedingswaarden vergelijking

Hieronder een tabel met een vergelijking van voedingswaarden tussen brood en gezonde alternatieven:

labels: #Brood

Zie ook:

• Ontdek Waarom Brood Voeren aan Eenden Gevaarlijk Is en Hoe Je Verantwoord Kunt Handelen!
• Recept met Eend? Ontdek de Beste Eendenrecepten Hier!
• Salade met Eend Maken? Heerlijke Recepten & Inspiratie!
• Recepten met Knakworst: Snel, Makkelijk & Verrassend Lekker!
• Ontdek Het Ultieme Draadjesvlees Recept Voor Heerlijk Klassiek Comfort Food!