Misselijkheid is een heel vervelend gevoel. Bij misselijkheid voel je je niet helemaal lekker. Misschien voel je je zelfs een beetje afwezig, rillerig en ben je ook moe. Soms kan de misselijkheid zo extreem zijn dat je ook moet overgeven en zelfs in bed moet liggen om bij te komen. Misselijkheid kan ook in minder ernstige mate aanwezig zijn, maar desondanks nog steeds heel vervelend voelen.

Wat is Misselijkheid?

Als je moet overgeven (kotsen of braken) komt alles wat in uw maag zit, ineens met golven weer uit uw mond naar buiten. Normaal gesproken wordt alles dat je eet en drinkt door de spieren van je slokdarm en maag naar je darmen geleid. Als je moet overgeven, dan wordt het voedsel juist in de tegenovergestelde richting verplaatst. Wat in je maag zit, komt dan in golven naar buiten.

Vaak heb je, vlak voordat je moet overgeven, last van een misselijk gevoel, kokhalzen en veel speeksel. Ook zie je vaak bleek. Overgeven is vervelend, maar het is een natuurlijke reactie van je lichaam om irriterende stoffen kwijt te raken. Daarom kan je het vaak ook als een opluchting ervaren.

Oorzaken van Misselijkheid

Misselijkheid en overgeven kan door veel oorzaken ontstaan. Dit kan variëren van een voedselvergiftiging, zwangerschap en wagenziekte tot een reactie op geneesmiddelen.

  • Voedselvergiftiging: Als je iets verkeerd hebt gegeten, word je vaak snel misselijk.
  • Stress: Misselijk nét voor die belangrijke presentatie?
  • Ochtendmisselijkheid.
  • Ziekte: Eén van de symptomen van griep is misselijkheid.
  • Schommelingen in het evenwichtsorgaan: Als je evenwichtsorgaan ‘in de war’ is door een bepaalde prikkel, kan dit voor misselijkheid zorgen.
  • Een zonnesteek.
  • Spanningen of stress: soms is braken het gevolg van erge spanningen of angsten.
  • Ook erg tegen iets opzien, bijvoorbeeld school of werk, kan een aanleiding tot overgeven zijn.
  • Evenwichtsstoornissen, migraine of hersenschudding: deze beïnvloeden het braakcentrum in de hersenen.
  • Een hoge bloeddruk óf juist een lage bloeddruk: kunnen voor misselijkheid zorgen.

7 Belangrijke Oorzaken van Misselijkheid

Deze blog gaat over 7 belangrijke oorzaken van misselijkheid. Het gaat niet alleen over welke voeding je misselijk kan maken, maar ook over hoe de manier dat je eet van invloed kan zijn op je misselijkheid.

  1. Vette voeding, suikers en zware maaltijden maken snel misselijk

    Als je misselijk bent geworden, is het handig om te kijken wat je de afgelopen dag allemaal gegeten hebt. Een vette maaltijd, zoals frituur, boerenkool met worst of pizza met 4 kazen kunnen zorgen voor misselijkheid, doordat het zwaar op de maag valt. Het is een moeilijke maaltijd voor de spijsvertering om te verteren en daar is veel energie voor nodig.

    Daarbij zijn zetmeelrijke en suikerrijke voedingsmiddelen ook vaak de boosdoener en veroorzaken ze vaak misselijkheidsklachten. Deze suikers laten de maag en darmen verder opzetten, de bloedsuikerspiegel gaat alle kanten op en kunnen hierdoor ook zorgen voor een emotionele schommeling. Meelproducten, zoals witte pasta, aardappelen, rijst, brood en crackers kunnen ook een oorzaak zijn.

    Andere klachten die vaak samen gaat met misselijkheid bij het eten van zetmeelrijke producten is een opgezette buik en rommelende darmen. Daarbij spelen ook suikerrijke voedingsmiddelen, zoals koek, chocola, snoep, kauwgom, pepermuntje, dropje en frisdranken een heel grote rol hierbij. Het kan vaak helpen om minder meelproducten te nemen en suikers zoveel mogelijk te beperken. In het geval van een gluten intolerantie of Coeliakie is glutenvrij eten een vereiste.

  2. Misselijkheid door te overeten, emo-eten of slecht te kauwen

    Als je teveel eet en ook nog eens last krijgt van een opgezette buik, dan kun je hier ook misselijk van worden. Je maag rekt dan uit en je spijsvertering draait op hoge toeren. Bovendien hebben mensen die overeten of emo-eten vaak een behoorlijk hoog tempo waarin ze eten, waarbij niet bewust gekauwd wordt. Brokken voedsel die niet fijngemalen zijn, worden zo doorgeslikt. Het kost de spijsvertering hierdoor ook extra werk om het voedsel te verteren.

  3. Misselijkheid door juist te weinig te eten

    Het kan ook zijn dat je juist misselijk wordt, doordat je honger hebt. Ik hoor dat dit vaak voorkomt in de ochtend na het opstaan. Herken je dit bij jezelf? Probeer dan om wat kruidenthee (bijvoorbeeld gemberthee) te nemen en eet daarna iets lichtst. Indien de misselijkheid dan weggaat, dan kun je hier voortaan rekening mee houden door wat te eten en drinken. Probeer ook om voldoende water of kruidenthee te nemen door de dag heen, maar wel op de juiste momenten.

  4. Op verkeerde momenten eten en je hierdoor niet lekker voelen

    Op verkeerde momenten eten, zoals ontbijten als je nog geen trek hebt of hapjes eten als je moe bent, kan er voor zorgen dat je je niet lekker voelt. Ik ken veel mensen die ontbijten, terwijl ze eigenlijk bijna geen brok door hun keel kunnen krijgen. Een beetje met het gevoel: “Ik doe het maar, omdat het gezond zou zijn.”

    Eet jij meestal met tegenzin je ontbijt op? Stel dan liever het ontbijt uit tot een moment dat je wel trek hebt. De Engelsen noemen het ontbijt niets voor niets een breakfast, het breken van het vasten. Dit betekent niet dat je om 7.00 uur zou moeten eten. Je kunt het prima uitstellen tot 10.00 uur of zelfs later als je dan pas goede trek krijgt.

  5. Misselijkheid niet altijd door lactose, maar eerder door de temperatuur

    Indien je lactose (melksuiker) niet goed kunt verdragen, kun je ook misselijk worden door het eten van melkproducten. Gelukkig zijn er tegenwoordig veel lactosevrije producten op de markt, zoals lactosevrije melk, yoghurt, room, boter of kwark. Plantaardige producten zoals ongezoete soja-, amandel- of kokosmelk kunnen ook worden gebruikt.

    In veel gevallen kan het lijken dat je misselijk veroorzaakt wordt door de lactose, maar het komt vaak door een heel andere factor: de temperatuur. Als je ’s ochtends direct na het opstaan een bak yoghurt eet die direct uit de koeling komt, dan kan je spijsvertering hier een behoorlijk klap van krijgen. Die moet de yoghurt van slechts 7 graden Celcius opwarmen naar je lichaamstemperatuur (38 graden).

    Daarnaast zit er bij een nuchtere maag nog niets in je lichaam, waardoor je nog heftigere klachten zoals misselijkheid en steken in de maag kunt ervaren. Drink liever eerst wat warme kruidenthee en haal de yoghurt een half uur van te voren uit de koeling, zodat het op kamertemperatuur kan komen.

  6. Misselijk door iets te eten wat je niet lekker vindt

    Eet of drink je ook wel eens iets wat je eigenlijk helemaal niet lekker vindt? Dit kan er ook voor zorgen dat je misselijk wordt. Je gedachtes en gevoelens spelen namelijk ook een grote rol bij of iets goed valt. Je kunt wel tegen jezelf zeggen dat je avocado gaat eten, omdat het goed voor je is. Als je er eigenlijk van walgt of bang bent om dit te eten, vanwege de FODMAPs in dit voedingsmiddel, dan geven de hersenen een signaal door aan de darmen. Hierdoor kun je er ook misselijk van worden. Daarbij spelen je zintuigen ook een grote rol hierbij.

    Denk maar aan een bord in een restaurant. Daar hebben ze veel aandacht besteed aan hoe het er uit ziet en daardoor ziet het gerecht er aantrekkelijker uit. Dat is even anders dan de vier bruine boterhammen met kaas door de midden gesneden in een boterhammenzakje. Zorg liever dat al je maaltijden er aantrekkelijk uitzien - ook het ontbijt en de lunch.

    Het gebruik van subtiele, niet al te sterke kruiden kunnen je ook helpen om een gerecht op smaak te maken. Houd wel rekening met je persoonlijke voorkeur. Vergeet niet dat het heel normaal is om de ene dag ergens wel trek in te hebben en de andere dag niet. Kijk je eigenlijk niet meer uit naar je ontbijt? Probeer dan een ander ontbijt, zoals deze glutenvrije boekweitpannenkoek met notenpasta en fruit of download mijn 7 favoriete gluten- en lactosevrije recepten.

  7. Door onrustig te eten en direct na het eten wat anders te gaan doen kun je misselijk worden

    Eet je altijd snel en onrustig of ga je direct na het eten wat anders doen? Dit kan ook zorgen voor misselijkheid. De spijsvertering kan alleen goed functioneren als het lichaam op dat moment in rust is; in het parasympatisch systeem zit. Op het moment dat je heel onrustig eet, denkt over wat je zo gaat doen en direct daarna weer wat anders gaat doen, ben je totaal niet in rust.

    Je lichaam is dan juist in het orthosympatisch zenuwstelsel; het deel die nodig is voor activiteit. Je lichaam geeft hier voorrang aan, zodat je kunt lopen naar de vaatwasser om die in te ruimen of om te fietsen naar je werk. Eten kan dan sneller omhoog komen, je kunt last krijgen van een opgeblazen buik en misselijkheid. Neem liever de tijd om te eten en blijf daarna nog 10 minuten aan tafel om je eten te laten zakken. Je kunt bijvoorbeeld een ademhalingsoefening of een bodyscan doen na het eten om in rust te blijven, zodat je spijsvertering zijn werk kan doen.

Wat helpt tegen misselijkheid?

Om te weten wat helpt tegen misselijkheid, is het belangrijk te weten waardoor deze veroorzaakt wordt. Daarom ook eerst de belangrijkste tip:

1. Ga op zoek naar de oorzaak

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom je misselijk bent. De oorzaak bepaalt mede welke tips tegen misselijkheid het beste helpen.

Let op: in sommige gevallen is het belangrijk om een bezoek te brengen aan de huisarts. Bijvoorbeeld wanneer je misselijk bent door een klap op je hoofd, er bloed bij je braaksel zit, wanneer je naast misselijkheid andere klachten hebt - of als je misselijkheid niet minder wordt na twee dagen.

Vooral tijdens je zwangerschap moet je extra voorzichtig zijn met wat te doen tegen misselijkheid. Onderaan deze blog lees je meer informatie over misselijkheid en zwangerschap.

2. Zorg voor frisse lucht, goede nachtrust en een prikkelarme omgeving

Vaak kan een beetje frisse lucht en een diepe buikademhaling al snel helpen om je minder beroerd te voelen. Net als een ruimte met zo min mogelijk prikkels, zoals door geluid of licht. Wanneer je brein overprikkeld raakt, kun je je misselijker voelen. Ontspanningsoefeningen zoals mindfulness helpen om prikkels en gedachten te verwerken. Ook een gezonde nachtrust is daarbij belangrijk.

Natuurlijke middelen: Oma weet raadt

Een veelgehoorde -Oma weet raadt tip tegen misselijkheid- is het gebruik van bepaalde specerijen, zoals gember, pepermunt of kamille. Hoe zit dat eigenlijk met deze Oma weet raadt tips tegen misselijkheid?

3. Gember

Gemberwortel draagt bij aan het verminderen van spijsverteringsproblemen*, wat een (mede)oorzaak kan zijn van je onaangename gevoel. Je kunt gember rauw eten, in gerechten verwerken of er verse thee van maken!

Overweeg je het gebruik van gember of gember supplementen tijdens de zwangerschap of in combinatie met een chemokuur? Raadpleeg dan altijd eerst een professional. Specerijen lijken onschuldig, maar kunnen een interactie hebben met bepaalde medicatie.

4. Pepermunt thee

Ook pepermunt kan helpen bij spijsverteringsproblemen, net als bij winderigheid en buikkrampen.* Bij misselijkheid kun je beter geen harde pepermunt snoepjes nemen, kies in plaats daarvan voor pepermuntthee. Deze kun je zelf makkelijk maken van verse pepermunt. Het zorgt gelijk voor een fris gevoel in je mond.

Moet je braken door je misselijkheid? Dan kan het fijn zijn pepermuntolie bij de hand te hebben. Etherische pepermuntolie heeft namelijk een verzachtende werking op de mond en keel.**

*Claim in afwachting van goedkeurig door de Europese Commissie

Drinken en eten bij misselijkheid

Er is geen bewijs dat specifieke voedingsmiddelen misselijkheid verlichten. Natuurlijk is er wel verschil tussen wat je het beste kunt drinken of eten wanneer je je beroerd voelt. Ongeacht wat je eet of drinkt: doe dit niet te veel in een keer, verdeel je maaltijden liever over kleinere porties. Koude gerechten vallen bij misselijkheid vaak beter op de maag dan warme gerechten. Kauw daarbij je voeding goed, ga rechtop zitten en drink of eet niet snel.

5. Vermijd gekruid en vette voeding

Sterk gekruid of vet eten kan maagklachten zoals misselijkheid verergeren. Eiwitrijke voeding werkt vaak beter tegen misselijkheid dan vet of koolhydraten. Eiwitten zitten bijvoorbeeld in: kip, kwark, eieren, peulvruchten, kaas, yoghurt, karnemelk.

6. Drink voldoende water en/of kruidenthee

Te weinig vocht kan misselijkheid verergeren. Vooral als je moet overgeven, kun je veel vocht verliezen. Het is dan belangrijk toch te drinken zodat je niet uitdroogt. Begin bijvoorbeeld met een klein slokje water of slappe thee om het kwartier. Zodra het beter gaat, kun je geleidelijk aan wat grotere hoeveelheden drinken.

7. Kies voor eenvoudig te verteren voedingsmiddelen

Als je geen trek hebt door een misselijk gevoel, dan hoef je niet te eten. Belangrijker is dat je vocht binnen krijgt. Het beste eten bij misselijkheid zijn makkelijk te verteren producten of die een frisse, lichte smaak hebben. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Bananen
  • Rijst
  • Appels
  • Crackers met kaas en een plakje komkommer
  • Yoghurt
  • Kippensoep of bouillon

8. Vermijd alcohol en roken

Waarschijnlijk moet je er ook niet aan denken wanneer je je zo voelt, maar het mag duidelijk zijn dat alcohol en roken een no-go zijn wanneer je iets wilt doen tegen misselijkheid.

Geneesmiddelen tegen misselijkheid

Ben je langer dan twee dagen aanhoudend misselijk? Ga dan naar de huisarts. Deze doet onderzoek om een diagnose te kunnen stellen. Afhankelijk van de oorzaak en de omstandigheden waarbij je klachten optreden kunnen medicijnen voorgeschreven worden die helpen tegen misselijkheid.

9. Tabletten tegen misselijkheid als gevolg van pijn

Superfoodstore verkoopt geen producten tegen misselijkheid. Je kunt wel bij ons terecht voor tabletten tegen reisziekte, waarvan misselijkheid een veelvoorkomend symptoom is. Geneesmiddelen tegen misselijkheid door reisziekte zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of online in onze webwinkel, lees voor gebruik altijd de bijsluiter.

Helpt paracetamol tegen misselijkheid?

Paracetamol is niet bedoeld als geneesmiddel tegen misselijkheid. Pijnstillers hebben een pijnstillende en koortsverlagende werking. Paracetamol kan wel helpen bij bijverschijnselen van misselijkheid zoals bij hoofdpijn. Door de pijn te bestrijden, kan de misselijkheid ook meer naar de achtergrond verdwijnen.

10. Extra tip: acupressuur

Wel eens van acupressuur gehoord? Dit is een methode die je zelf kunt toepassen bij misselijkheid en kan de klachten verlichten. Acupressuur is gebaseerd op eeuwenoude Chinese wetenschap. Je drukt dan op een bepaald punt op je pols. Hier lees je hoe dit precies gaat. Je kunt ook kiezen voor een acupressuurarmband, oftewel, een sea-band. Hiermee wordt een constante druk uitgevoerd op de juiste plek van de pols.

Medicijnen tegen misselijkheid

Er zijn verschillende medicijnen die kunnen helpen bij misselijkheid, afhankelijk van de oorzaak:

  • Domperidon en metoclopramide: Deze medicijnen openen de doorgang van de maag naar de darmen en stimuleren de bewegingen van de maag en darmen.
  • Antihistaminica: Medicijnen tegen allergie die ook de prikkeling van het braakcentrum blokkeren.
  • Pyridoxine (vitamine B6): Wordt soms samen met meclozine voorgeschreven bij zwangerschap, hoewel het effect niet bewezen is.
  • Doxylamine met pyridoxine: Artsen schrijven dit voor bij ernstige misselijkheid en braken tijdens de zwangerschap.
  • ORS (orale rehydratievloeistof): Vult verloren suikers, zouten en vocht aan bij veelvuldig braken.
  • Klassieke antipsychotica: Worden alleen gebruikt bij ernstige misselijkheid als andere middelen niet voldoende helpen.
  • Serotonine-antagonisten: Artsen schrijven serotonine-antagonisten voor bij erge misselijkheid en braken door chemotherapie, bestraling of na operaties.
  • Neurokinine-antagonisten: Artsen schrijven neurokinine-antagonisten voor bij ernstige misselijkheid en braken door chemotherapie of na operaties.
  • Lorazepam: Artsen schrijven lorazepam voor bij ernstige misselijkheid en braken door de gedachte aan chemotherapie.
  • Octreotide: Bij ernstig zieke mensen kan misselijkheid en braken voorkomen.
  • Cannabis en dronabinol: Bij de behandeling van kanker, hiv en aids en hepatitis C kan ernstige misselijkheid en braken ontstaan.

Misselijkheid tijdens zwangerschap

Veel vrouwen hebben tijdens hun zwangerschap last van misselijkheid. Dit komt meestal voor rond de 9e week. Bovenstaande misselijkheid tips kun je ook toepassen tijdens je zwangerschap wanneer je bijvoorbeeld last hebt van ochtendmisselijkheid.

Zoals eerder genoemd, wees in deze bijzondere periode wel extra voorzichtig met wat je doet tegen misselijkheid. Je wilt je kleintje natuurlijk niet onnodig in gevaar brengen. De medische term voor extreme misselijkheid en overgeven tijdens de zwangerschap is ‘hyperemesis gravidarum’. Ben je zwanger en zo misselijk dat je helemaal niks kunt binnenhouden, veel gewicht verliest en minder plast, raadpleeg dan direct je verloskundige.

Wanneer de misselijkheid is verminderd, dan kan het raadzaam zijn een aanvulling te nemen op gezonde voeding, zoals een multivitamine. Kies wel altijd voor speciale zwangerschap supplementen, daarmee weet je zeker dat je veilige hoeveelheden binnenkrijgt.

Wat te doen bij braken?

Vaak leidt misselijkheid tot overgeven, waardoor de klachten vaak sterk verminderen. Wordt, ondanks dat je ‘maag geleegd is’, de misselijkheid niet minder na 1 dag? Neem dan contact op met je dokter.

Als je moet overgeven, kan je het beste wachten tot je maag weer tot rust is gekomen. Zorg ervoor dat je elke vijf tot tien minuten iets drinkt, zeker bij herhaaldelijk overgeven, om slapte en uitdroging te voorkomen. Het maakt niet heel veel uit wat je dan precies drinkt. Elke soort vocht is in dit geval goed. Als je je heel slap voelt, kan een kopje bouillon helpen. Door het overgeven verlies je namelijk ook zout, wat je met de bouillon weer aanvult. Zodra je je weer wat beter voelt, kan je langzaam meer gaan drinken en proberen weer wat te eten.

Er zijn verschillende zelfzorgmiddelen verkrijgbaar die misselijkheid kunnen verlichten. Iberogast* is een geregistreerd geneesmiddel op basis van 9 kruiden, waaronder kamille, engelwortel en pepermunt. Het wordt gebruikt bij maag- en darmklachten, zoals misselijkheid. Boldocynara tabletten van A.Vogel* is een traditioneel kruidgeneesmiddel dat wordt gebruikt bij spijsverteringsklachten, zoals brandend maagzuur, een opgeblazen gevoel, winderigheid en misselijkheid.

Let op: Gebruik Iberogast niet als je een leverziekte hebt (gehad) of medicijnen gebruikt die de lever beïnvloeden. Gebruik A.Vogel Boldocynara niet bij galwegobstructie of darmobstructie. De toepassing is uitsluitend gebaseerd op traditioneel gebruik.

Vermoed je uitdroging bij je baby? Neem dan direct contact op met je huisarts. Heb je een vraag over onze producten? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos-winkel.

*dit is een geneesmiddel, lees voor gebruik de bijsluiter.

Tot slot

Misselijkheid is een vervelend gevoel, maar met de juiste aanpak en tips kun je de klachten vaak verlichten. Het is belangrijk om de oorzaak te achterhalen en je leefstijl en eetgewoonten aan te passen. Raadpleeg bij aanhoudende of ernstige klachten altijd een arts.

labels:

Zie ook: