Biologische vlees- en zuivelproducten zijn populair. Wat nu als we voedsel zonder kunstmatige mest en bestrijdingsmiddelen zouden verbouwen? Dat is vast beter voor milieu en gezondheid. Biologische landbouw wil beter voor de natuur zijn dan normale landbouw, en werkt ook om die reden met minder giffen, minder pesticiden, geen kunstmest en geen antibiotica.

Wat is Biologisch Vlees?

Over het algemeen spreken we van biologisch voedsel wanneer er bij de productie zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met zowel het milieu als dierenwelzijn. Biologische voeding is op een bepaalde wijze geproduceerd waarbij rekening is gehouden met de invloed op mensen, dieren en het milieu. De term biologisch mag niet zomaar gebruikt worden. Hiervoor zijn voorschriften vastgesteld waaraan een product moet voldoen. Deze voorschriften zijn internationaal bepaald. Dit wil zeggen dat de regels ook voor andere landen gelden.

Regels en Keurmerken

Deze benaming is beschermd. Het keurmerk ziet eruit als een groen ‘EU-blaadje’ op de verpakking. De lijst met regels om het biologisch keurmerk te krijgen is erg lang. Zo weet je zeker dat bij de productie wordt gezorgd voor minder stikstofuitstoot, meer biodiversiteit, schoner water, gezondere bodems, en meer dierenwelzijn. Je zult de term ‘biologisch’ dus niet zomaar op alle producten zien staan. Voor kippen, koeien en varkens gehouden voor biologisch vlees gelden 13 strenge regels.

De laatste jaren is de biologische branche de snelst groeiende branche in de voedingsmiddelensector. Wereldwijd is sinds 2001 de omzet van biologische producten verdubbeld. In 2011 werd er in Nederland 87 miljoen euro meer uitgegeven aan biologisch voedsel dan het jaar ervoor. Ondanks de economische crisis. Dat is opvallend, aangezien biologische producten vaak duurder zijn dan reguliere producten.

Voordelen van Biologisch Vlees

Er zijn verschillende redenen om te kiezen voor biologisch vlees wanneer je een goede keuze wilt maken voor het milieu. Consumenten kiezen liever voor lokale producten dan biologische producten. Veel mensen zijn ervan overtuigd dat biologische voeding gezonder is dan reguliere voedingsmiddelen. Plantaardige productie is het produceren van plantaardige producten zoals groenten en fruit. Het belangrijkste motief voor mensen om voor biologische voeding te kiezen is het dierenwelzijn.

  • Dierenwelzijn: Veehouders voeren hun vee met biologisch voer. Ook geven ecologische veeboeren hun dieren een zo natuurlijk mogelijk leven. Biologisch gehouden dieren leven op een natuurlijkere manier dan vee dat op de gangbare manier gehouden wordt, doordat ze bijvoorbeeld een groot deel van het jaar buiten kunnen lopen. Varkens, koeien, kippen en ander vee krijgen veel ruimte. Ze mogen veel naar buiten en krijgen ze biologisch voer. Bovendien krijgen ze alleen medicijnen als het écht niet anders kan.
  • Milieuvriendelijk voer: Biologisch gehouden vee wordt alleen gevoerd met biologisch voer. Dit houdt in dat er geen chemische pesticiden, herbiciden of kunstmest is gebruikt om de gewassen te produceren. Vaak komt het biologisch geproduceerde voedsel waar het vee mee gevoerd wordt uit de buurt. Soms is het voedsel zelfs afkomstig van de eigen biologische boerderij! Hierdoor hoeft het veevoer minder ver vervoerd te worden. Dit zorgt voor een aanzienlijk lagere CO2-uitstoot.
  • Minder medicatie: Biologische boeren geven hun dieren namelijk minder medicatie. Minder medicatie, zijn de bio-dieren vaker ziek. Dat verschil was vooral merkbaar voor rundvlees, biefstukjes dus. Voor schapenvlees maakte het dan weer niets uit. Hoewel biologisch vlees net zo vaak kwaadaardige bacteriën bevat als vlees uit de bio-industrie, zijn de microben in biologisch wel makkelijker te bestrijden.

Biologisch Vlees: Gezonder?

Zweedse wetenschappers testte verschillende soorten vee en ontdekten dat biologisch vlees malser is en vaker meer eiwitten en gezonde vetten bevat. In jouw normale glas melk zitten dus niet minder goede voedingsstoffen dan in een beker biologische melk.

Als de voedingswaarden van gewoon en biologisch vlees vergelijkt dan zie je dat ze helemaal hetzelfde zijn. De meeste biologische voeding zou geen betere voedingswaarde hebben dan niet-biologisch. Ook dit onderzoek plaatst een kanttekening over het lange-termijn effect. Het lange-termijn effect is niet mee genomen in het onderzoek en daar is op dit moment dus nog niets over te zeggen.

Wat je niet in een voedingswaardentabel kunt zien zijn schadelijke stoffen. Zo worden er soms minimale resten van medicijnen in vlees en melk gevonden. Beide boeren zullen zo weinig mogelijk medicijnen willen gebruiken. Ook zijn er in beide gevallen even strenge regels voor medicijngebruik. Toch is die kans nog iets kleiner bij bio-producten.

Nadelen van Biologisch Vlees

Er kleven namelijk ook aanzienlijk wat nadelen aan de biologische variant van vlees. Ook wat betreft waterverbruik is biologisch vlees niet per se duurzaam: het slachtrijp groeien van biologische dieren duurt langer, waardoor theoretisch meer water verbruikt wordt. Aangezien de dieren meer ruimte krijgen, is er meer land nodig om de dieren te houden. Dit betekent dat vlees dat biologisch geproduceerd is nog inefficiënter is.

Hieronder een overzicht van de nadelen:

  • Meer land nodig: Aangezien de dieren meer ruimte krijgen, is er meer land nodig om de dieren te houden. Dit betekent dat vlees dat biologisch geproduceerd is nog inefficiënter is. De ruimte die biologisch gehouden dieren nodig hebben, vormt echter een probleem. Met name in drukbevolkte landen is het lastig om dieren op een grote oppervlakte te houden.
  • Duurder: De prijs van biologische voeding ligt hoger dan reguliere voeding. Dit komt bijvoorbeeld omdat er voor de productie meer ruimte nodig is. Ook is het leven van dieren langer. Door het langere leven wordt de productie duurder. Bijvoorbeeld omdat de dieren dus ook meer eten. Biologisch gehouden dieren krijgen echter wel, in tegenstelling tot dieren uit de bio-industrie, regenwater binnen door gras te eten. Door geen gezuiverd water te gebruiken, wordt dus energie bespaard.
  • Broeikasgasemissie: Er zijn verschillende broeikasgassen, die allen een ander effect op de klimaatverandering hebben. Hoewel uit onderzoek blijkt dat biologisch gehouden koeien minder CO2 uitstoten, zorgt hun natuurlijke dieet ervoor dat ze wel meer methaan en lachgas (N2O) uitstoten (5). Bij het maken van biologische vlees- en melkproducten ligt de nadruk op het dierenwelzijn. Maar juist omdat biologisch vee meer ruimte en tijd nodig heeft om vlees en zuivel te produceren, kun je je voorstellen dat de impact op het milieu groter kan zijn.

Alternatieven voor Biologisch Vlees

Toch doe je er goed aan om voor biologische producten te kiezen. Zo draag je namelijk bij aan een beter dierenwelzijn. Er is nog geen bewijs dat biologisch eten beter is voor je gezondheid. Maar of biologische melk- en vleesproducten daadwerkelijk beter zijn voor het milieu valt te betwisten.

Plantaardige Alternatieven

Op deze dagen zonder vlees kun je kiezen voor een van de vele geheel plantaardige vleesvervangers. Ook kun je de Vegan Challenge eens uitproberen. Tijdens deze challenge beloof je dertig dagen lang geen dierlijke producten te eten.

Duurzame landbouw

Er zijn verschillende andere vormen van duurzame landbouw. Bijvoorbeeld kringlooplandbouw, natuurinclusieve landbouw en agroforestry, oftewel voedselbosbouw. Er bestaat geen eenduidige omschrijving van wat duurzame landbouw is, maar over het algemeen kun je zeggen dat bij duurzame landbouw er zo min mogelijk externe inputs (o.a. kunstmest, pesticiden, antibiotica) gebruikt worden, de bodem zo min mogelijk wordt beroerd, er veel afwisseling is in het landschap (bijvoorbeeld kruidenrijke akkerranden, heggen, polycultuur of strokenteelt), en daardoor zo goed mogelijk wordt samengewerkt met natuurlijke processen die ruimte geven aan bestuivers en natuurlijke plaagbestrijders.

labels: #Vlees

Zie ook: