De Italiaanse keuken is wereldberoemd en geliefd, en een van de redenen hiervoor is de unieke structuur van een traditioneel Italiaans diner. In tegenstelling tot de in Nederland gebruikelijke indeling in voorgerechten, hoofdgerechten en desserts, kent een Italiaanse menukaart een meer uitgebreide opbouw. Laten we eens dieper ingaan op de verschillende gangen die een typisch Italiaans diner rijk is.

De Italiaanse Menukaart: Een Overzicht

Een klassieke Italiaanse menukaart is opgedeeld in verschillende secties, die elk een specifieke rol spelen in de culinaire ervaring:

  • Antipasti: "Voor de pasta", kleine hapjes om de eetlust op te wekken.
  • Primi Piatti: "Eerste borden", meestal pasta- of risottogerechten.
  • Secondi Piatti: "Tweede borden", het hoofdgerecht, vaak vlees of vis.
  • Contorni: Bijgerechten, zoals groenten of salades, die apart besteld worden.
  • Dolci: Desserts, om de maaltijd zoet af te sluiten.

Antipasti: De Appetizer

De letterlijke vertaling van antipasti is ‘voor de pasta’. Kortom, voordat je pasta gaat eten, kun je eerst iets voor de pasta eten. Bij antipasti kan je denken aan bruschetta, typisch Italiaanse vleeswaren of kaas en salades. De antipasti is het voorgerecht en de verschillende recepten zijn vrij makkelijk te maken. Bruschetta kan je maken zoals je zelf wil.

De bekendste is toch wel de bruschetta al pomodoro. Naast dat dit gerecht wordt gegeten als voorgerecht, wordt het ook vaak gegeten tijdens de lunch of als tussendoortje. Wat ook erg geliefd is als voorgerecht is een salade en dan met name de insalata caprese. Deze salade is simpel maar erg lekker. Italië kent vele heerlijke vleeswaren en dit eten de Italianen maar al te graag. Als voorgerecht kan je een heerlijke mix van de verschillende koude vleeswaren nemen zoals prosciutto en salame. Ook wordt prosciutto vaak als voorgerecht gegeten in combinatie met meloen. Naast vlees zijn de Italianen ook gek op formaggio, oftewel kaas. Kaas wordt op verschillende manier bereid en geserveerd als antipasti.

Primi Piatti: De Eerste Gang

Als tweede op de kaart vinden we de zogenaamde primi piatti. Primi betekent ‘eerste’ in het meervoud, en piatti betekent ‘borden’. Dit zijn dus de ‘eerste borden’. Wat je je nu misschien afvraagt is, wat wordt er dan geserveerd op deze eerste borden? En volgen er dan nog meer borden als dit de eerste pas zijn? Primi piatti bestaan altijd uit pasta en afhankelijk van waar je in Italië bent ook risotto.

Risotto wordt vooral veel gegeten in het noorden. De primi piatti is meestal een pasta of risotto gerecht. Het eerste gerecht bestaat uit een pastagerecht, zoals spaghetti, tagliatelle, penne, enz. De primi piatti bestaat uit pasta en in sommige streken in Italië ook uit risotto. Italië kent veel verschillende soorten pasta en deze kunnen gecombineerd worden met vele verschillende sauzen, vlees, vis en groenten. Risotto is een Italiaans rijstgerecht en is een specialiteit uit de Noord-Italiaanse keuken. Het basisrecept van de risotto is gemakkelijk te maken, de kunst is echter om het te variëren met verschillende ingrediënten.

Secondi Piatti: Het Hoofdgerecht

Als de eerste borden pasta of risotto leeg zijn, volgen er doorgaans zogenaamde ’tweede borden’, dit zijn de secondi piatti. Ook hier geldt dat afhankelijk van waar je in het land bent dit sterk kan verschillen. In het binnenland staat er altijd vlees op de kaart en bijna geen vis. Dit is het belangrijkste onderdeel van het diner, namelijk het hoofdgerecht. Het Italiaanse hoofdgerecht bestaat in het binnenland vooral uit vele verschillende vleessoorten. Aan de kust wordt er als hoofdgerecht vaker vis geserveerd. Het tweede of hoofdgerecht van vlees (rund, varken, schaap) of vis (vis, schelp- en weekdieren), wild of gevogelte, eieren, groenten of kaas, wordt geserveerd met een bijgerecht, een contorno, dat bestaat uit een aardappel- of groentegerecht of salade.

Contorni: De Bijgerechten

Een secondi wordt doorgaans geserveerd zonder bijgerechten. Om een voorbeeld te schetsen, stel je bent in Toscane en bestelt daar een heerlijke Tagliata di Manzo con Tartufo. Dan is de kans groot dat je een heerlijk stuk gesneden rundvlees krijgt met truffel. Maar als je de eerste happen van het vlees hebt gehad en je verwacht dat er nog bijgerechten bij worden geserveerd dan heb je het mis. In dat geval is de kans groot dat jij op het menu het kopje ‘contorni’ hebt gemist. De contorni zijn de bijgerechten en deze krijg je dus niet standaard bij het hoofdgerecht. Bij het hoofdgerecht worden geen bijgerechten (friet of salade) geserveerd. Deze bijgerechten noemt men de contorni en deze zullen apart besteld moeten worden. Ook zit de prijs van de bijgerechten niet inbegrepen bij het hoofdgerecht.

Een paar voorbeelden van een contorni kunnen zijn aardappeltjes uit de oven, gesauteerde spinazie, lokale bonen , gegrilde groenten, of een groene salade. Naast de primi piatti en secondi piatti worden vaak de bijgerechten geserveerd: contorni. Dit zijn bijvoorbeeld gegrilde groenten, een groene salade of aardappeltjes uit de oven.

Dolci: Het Dessert

Als het allemaal goed is gegaan met de antipasti, de pasta en het vlees of de vis, is het de hoogste tijd om uitgebreid na te tafelen. Op de kaart staan waarschijnlijk minimaal 3 maar waak wel tot 6 of 7 nagerechten. Hoewel de Italianen er zelf niet heel dol op zijn, wordt een Italiaans diner afgesloten met een nagerecht. Dit nagerecht kan bestaan uit ijs, taart, koffie of een likeur.

De Italianen geven zelf de voorkeur aan een koffie en dan met name espresso. Ook nemen de Italianen na het eten een likeur. Hoewel de toeristen als likeur graag limoncello drinken, nemen de Italianen zelf liever grappa. De Italiaanse desserts zijn wel erg geliefd onder de toeristen. De meest bekende Italiaanse desserts zijn de tiramisu, panna cotta en natuurlijk het heerlijke Italiaanse ijs.

Caffè e Digestivo: De Afsluiting

Zodra je ook deze hebt laten zakken, word je ‘espresso’ aangeboden. Cappuccino wordt in Italië beschouwd als ‘ontbijtkoffie’ en wordt doorgaans maar tot 11.00 uur ’s ochtends gedronken door de lokale bevolking. En om de avond echt goed af te sluiten, neem je natuurlijk nog een heerlijke lokale likeur. Dit wordt in goed Italiaans een digestivo genoemd.

Pizza: Een Speciale Vermelding

Naast al deze heerlijke maaltijden, kan de favoriet van de Nederlanders niet ontbreken, namelijk de pizza. Pizza’s hebben dezelfde basis maar kunnen met allerlei verschillende ingrediënten belegd worden. Echter worden sommige toppings in Italië niet gewaardeerd, zoals de pizza belegd met ananas, worst of shoarma. De Italianen snappen niet dat de toeristen dit erg lekker vinden. Nu hoor ik je denken: is Pizza ook een gang? Nee, in de Italiaanse menukaart wordt pizza niet als aparte gang vermeld. Pizza kan worden geserveerd als hoofdgerecht.

Italiaanse Eetgewoonten: Meer dan Alleen Eten

Voor Italianen is deze indeling van een menukaart de normaalste zaak van de wereld. Italianen zijn gewend om uitgebreid te eten en nemen hier ook gerust een paar uur de tijd voor. Dat is toch heel anders dan dat we met het bord op schoot even snel wat naar binnen gooien en weer over gaan tot de orde van de dag. Doordat er meer tijd wordt genomen om te eten, kun je dus ook meer genieten van alle gangen.

Stel dat je een voorgerecht deelt en er daarnaast zowel een (1) primi als een (1) secondi wordt besteld, dan kan ik je alvast verklappen dat men er helemaal niets meer van snapt. Wat je waarschijnlijk bedoelde, is dat het voorgerecht kan worden gedeeld en dat daarna tegelijk de primi en de secondi konden worden geserveerd. Bij een Italiaan wil dit er echt niet in. Ik wil niet zeggen dat het een doodzonde is om pasta en vlees tegelijk te eten, maar ‘normaal’ is dit zeker niet. Pasta en vlees zul je ook nooit samen op een bord zien worden geserveerd. Zo werkt dat nou eenmaal niet.

In het dagelijkse leven zullen alleen bij speciale gelegenheden en feestdagen alle 4 de gangen op het menu staan. Meestal wordt een Primo en/of pasta bij de lunch gegeten en de secondo met een contorno bij het avondeten. Eén van de populairste keukens van de wereld is de Italiaanse. De gerechten zijn wereldberoemd en in vele landen bevinden zich Italiaanse restaurants. In Italië worden de gerechten gemaakt van verse lokale producten en dat is de reden waarom de Italiaanse keuken zo populair is geworden.

Tips voor een Geslaagd Italiaans Diner

  • Bestel je volgende ‘gang’ pas nadat je de eerste op hebt!
  • Geef gerust aan dat je niet wilt dat je bord meteen wordt weggehaald als je klaar bent met eten.
  • Bestel a.j.b. na het avondeten géén cappuccino.

De Essentie van de Italiaanse Keuken

Italiaans eten gaat om het genieten van eenvoudige gerechten, gemaakt met heerlijke verse ingrediënten. Of je nu een doorgewinterde kok bent of gewoon iemand die snel een heerlijke maaltijd op tafel wil zetten, op deze pagina vol Italiaanse recepten vind je een heleboel lekkers. Van pasta tot pizza, en van risotto tot vleesgerechten, er is voor ieder wat wils. Bij het Italiaans koken draait alles om eenvoud en kwaliteit. Gebruik altijd verse ingrediënten en wees niet bang om te experimenteren met verschillende smaken.

Een goede tip voor pastasauzen is om altijd wat pasta-kookwater toe te voegen; dit maakt je saus extra romig en zorgt ervoor dat hij beter aan de pasta blijft plakken. Met deze Italiaanse recepten en kooktips breng je een stukje Italië naar je eigen keuken.

labels:

Zie ook: