Erwtensoep, of snert, is een typisch Nederlands gerecht. Deze soep heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de 16e eeuw. Niets lekkerder als het buiten winters weer is en je lekker wilt opwarmen. Zelfgemaakte erwtensoep is helemaal niet moeilijk. En ja ik weet het, je hebt recepten waarbij je binnen 1-2 uurtjes klaar bent en erwtensoep op tafel kunt zetten. Maar dat is natuurlijk niet zoals oma ertwensoep vroeger maakte.

Voor velen is erwtensoep de essentie van de winter: een heerlijke dampende kom soep vol groenten, vlees en erwten waar je urenlang op vooruit kunt. Met deze erwtensoep van oma haal je een echte Hollandse klassieker in huis. Perfect voor koude dagen en een maaltijd waar je echt even de tijd voor moet nemen. De volgende dag is hij zelfs nóg lekkerder!

Je hebt er echt even wat tijd voor nodig. Mits je natuurlijk de lekkerste erwtensoep wilt… en tijd betekent bij dit soepje trouwens niet meer werk. Heel veel ‘werk’ heb je er niet aan. De tijd ben je kwijt aan het vooraf weken van de spliterwten en het koken van de soep. Dat is eigenlijk hetzelfde soepje met het grootste verschil dat als je de erwtensoep een dag later eet dat het snert genoemd wordt. Hoe je het ook noemt, het is een heerlijk kommetje comfortfood, koek en zopie, waarmee je kunt opwarmen tijdens een koude winterse dag, na de nieuwjaarsduik of op de ijsbaan.

Echte Hollandse erwtensoep, gemaakt op de oudhollandse manier. Volgens oma’s recept, maar met stiekem een paar kleine verbeteringen. Ik vroeg me als kind vaak af wat nu precies het verschil is tussen erwtensoep en snert. Oma lachte dan en zei: “Als hij net klaar is, is het erwtensoep. Als je de soep weer opwarmt, doe dit dan in kleine porties, of verwarm het geheel rustig terwijl je roert.

Wat maakt oma's erwtensoep zo speciaal?

Deze ouderwetse erwtensoep, ook wel snert genoemd, zit boordevol smaak dankzij de varkenspoten, speklappen en schouderkarbonade. Oma’s erwtensoep stond urenlang te pruttelen op het fornuis en was de volgende dag nóg lekkerder. Dit recept is niet het snelste, maar wel het allerlekkerste. De smaak komt pas echt goed tot zijn recht als de soep de tijd krijgt om in te dikken. Deze ouderwetse erwtensoep, ook wel snert, heeft een volle en romige smaak dankzij de varkenspoten, speklappen en schouderkarbonade. Samen met spliterwten, knolselderij, prei en winterpeen ontstaat een stevige maaltijdsoep die de volgende dag nóg lekkerder is. Laat de soep rustig pruttelen en serveer met roggebrood en katenspek voor de ultieme nostalgische ervaring.

Ingrediënten en hun rol

Voor de basis van mijn oudhollandse erwtensoeprecept heb ik gekeken op de foodblog gezelligerecepten.nl van Evelien aan wie ik gekoppeld ben voor een foodblogswap. Want ik en nog een flink stel andere foodbloggers doen mee met de allerlaatste ronde van de foodblogswap van foodblogger Mandy die zij ooit in het leven riep toen ze zelf nog een foodblog had. Maar ter afscheid organiseert ze nog één keer haar zogenoemde #swiepswoepswap foodblogswap. Evelien haar oma’s erwtensoeprecept is trouwens stiekem niet van haar oma, maar van haar mama. Op mijn beurt stop ik dan weer ook iets van mijn ouders in dit recept. Ik gebruik daarom liefst geen schouderkarbonades maar krabbetjes. Helaas kon ik die niet verkrijgen dit keer bij Picnic, maar wel ‘ribfingers’, die al van het bot zijn afgehaald. Krabbetjes zijn eigenlijk een soort kleine kortere spareribs, afkomstig van net een ander stukje van het varken. Krabbetjes hebben verhoudingsgewijs wat meer vlees en wat meer vet.

  • Spliterwten: Je kunt ook hele erwten gebruiken maar spliterwten (de naam zegt het eigenlijk al) zijn gespleten en koken veel sneller stuk na het koken. In dit soep recept maak je de soep namelijk niet glad met een staafmixer, maar kook je het lang zodat er een lekkere dikke soep ontstaat. De pollepel mag gerust rechtop in de erwtensoep staan. Voor erwtensoep heb je spliterwten nodig die kun je niet vervangen.
  • Knolselderij: Knolselderij voeg je toe aan erwtensoep voor de frisse (ietwat aardse) smaak.
  • Rookworst: Ik vind zelf deze van de Hema een van de lekkerste. Rookworst is natuurlijk echt een traditioneel Nederlands product: het gemalen vlees wordt vermengd met specerijen en zout. De worsten worden tegenwoordig ook nog maar zelden gerookt. Er wordt steeds vaker rookaroma gebruikt voor de rooksmaak. Gek op rookworst of de vegetarische versie ervan?

Altijd als ik erwtensoep maak, dan moet ik altijd inwendig even lachen. Want manmanman, wat gaat er in Hollandse erwtensoep toch een berg groenten. Naast de erwten, gaat er ui, winterwortel, prei en knolselderij in. Lekker hoor! Wist je trouwens dat er ook Marokkaanse erwtensoep (bissara genaamd) bestaat? Deze bissara wordt wel bijna helemaal alleen met groene of gele spliterwten en nog kruiden als komijn gemaakt. Het resultaat is een hele mooie gladde en vegetarische soep die je garneert met wat olijfolie.

Het recept: Stap voor stap

Oma's ouderwetse erwtensoep met rookworst, spliterwten, schouderkarbonade en veel groenten.

  1. Wel de spliterwten een nacht van tevoren door ze in een pan te doen met 1 liter koud water. Dek af en laat het staan. Giet de spliterwten af voor je verder gaat met de soep. Voor het wellen reken ik 1 liter water, na het wellen giet je dat water af en spoel je de spliterwten eventueel even af.
  2. Doe de spliterwten in een grote soeppan met de runderschenkel, schouderkarbonade en 2 liter water. Breng dit aan de kook.
  3. Wanneer het kookt zet je het vuur laag en laat je dit zachtjes een uur/ anderhalf koken. Daarna haal je het vlees uit de pan en schuim je de soep af met een schuimspaan.
  4. Nu mogen de aardappelen samen met de witte bonen, prei, winterpeen, knolselderij en de worst in de erwtensoep en dit breng je weer aan de kook. Als het kookt mag het vuur laag en laat je de soep nog zo'n 2 uur zachtjes koken zodat de spliterwten helemaal zacht zijn. Indien nodig schep je het schuim op de soep tijdens het koken af en toe af.
  5. Haal het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Dit mag bij de soep samen met het selderijblad. Je kunt wat extra water (of bouillon) toevoegen als de soep iets te dik is geworden. Breng de erwtensoep op smaak met versgemalen zwarte peper en zout naar smaak.

Was de spliterwten en doe deze met de ‘ribfingers’ of krabbetjes, de laurierblaadjes, het zuurkoolspek en de bouillonblokjes in de pan. Breng aan de kook. Als het eenmaal kookt zet dan de pit wat lager. Zorg dat het nog zachtjes blijft pruttelen. Je ziet op het water bruinig schuim verschijnen. Begin nu met het wassen en snijden van de groentes. Alle groentes gaan straks tegelijk de pan in, dus je kunt ze bij elkaar in een grote schaal doen.

Laten we beginnen met de knolselderij. Snijd de buitenkant en de rare worteltjes van de knolselderij af totdat je alleen de witte binnenkant hebt. Schrap de winterpeen en snijd in kleine blokjes. Heb je een preistengel gekocht (ik gebruikte een zakje met voorgesneden prei), maak dan ook de prei schoon, verwijder de buitenste bladeren, snijd wat van de boven- en onderkant af (gooi dat weg). Was de bleekselderij, snijd aan de onder- en bovenzijde een kleine stukje eraf (gooi dat weg) en snijd deze ook fijn.

Na een uur vis je de ribfingers en het zuurkoolspek uit de pan. Je ziet nu ook dat de spliterwten uit elkaar beginnen te vallen. Nu kunnen alle fijngesneden groentes erbij: bleekselderij, ui, wortel, aardappel en knolselderij. Breng je soep weer aan de kook, zet het vuur weer lager en zorg dat alles zachtjes verder pruttelt. Zet de kookwekker weer op een uur en roer regelmatig door. Er verschijnt nu best snel een vel op de soep. Dat is niet erg, maar ziet er niet smakelijk uit.

Laat het vlees een paar minuutjes afkoelen en snijd het in dobbelsteentjes. Gebruik je krabbetjes of ander vlees met bot, haal dan eerst het vlees van het bot af en snijd het dan in blokjes. Het bot mag weg. Als de kookwekker gaat is je soep klaar.

Tips en Variaties

Wil je jouw erwtensoep nog steviger? Een grote pan snert maken is ideaal als je meerdere dagen wilt genieten. Hoe langer de soep trekt, hoe beter de smaken zich ontwikkelen. Laat de soep het liefst een nacht staan, de volgende dag is hij dikker en lekkerder. Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat, mag je het trouwens pas snert noemen. Ik voeg dus een varkenspoot toe aan de erwtensoep. Je kunt dit halen bij de slager, maar mocht dit er niet zijn, kies dan voor schouderkarbonade.

Ik heb me trouwens laten vertellen, dat erwtensoep pas ‘snert’ heet als deze een nachtje in je koelkast heeft mogen rusten. De volgende dag heb je dan snert. Wat is het verschil tussen erwtensoep en snert?Het verschil zit vooral in de dikte. Vers gemaakte erwtensoep is nog wat dunner, maar als je hem een nacht laat staan en hij de volgende dag zo dik is dat de lepel rechtop blijft staan, noemen we het snert.

Erwtensoep kun je bewaren in de pan in de koelkast voor ongeveer 2-3 dagen. Maar wist je dat je erwtensoep ook heel goed kunt invriezen? Kan ik erwtensoep invriezen?Ja, je kunt oma’s erwtensoep prima invriezen! Zorg ervoor dat je de soep zonder rookworst invriest, omdat die er minder lekker van wordt. Verdeel de soep in porties en bewaar deze maximaal 3 maanden in de vriezer. Vries nooit de soep in met de rookworst. Als je verse soep wilt bewaren na bereiding, laat hem dan eerst goed afkoelen. Giet afgekoelde soep in één of meerdere vershoudbakjes en zet deze in de vriezer. Bij minimaal -18˚C kun je de soep zo’n drie maanden bewaren.

Traditionele ingrediënten: wel of niet?

Moet ik varkenspoten gebruiken in erwtensoep?Traditioneel wel, omdat ze zorgen voor een rijke, volle smaak en binding. Als je dit liever niet gebruikt, kun je extra schouderkarbonade of een hammetje toevoegen. Wees niet te zuinig met zout. Deze erwtensoep maak je helemaal zonder pakjes en zakjes.

Aanbranden voorkomen

Erwtensoep heeft de neiging om snel aan te branden. Hoe kan ik voorkomen dat mijn erwtensoep aanbrandt?Gebruik een pan met dikke bodem, zet het vuur laag en blijf regelmatig roeren, vooral langs de bodem. Voeg hét hoofd-ingrediënt, de spliterwten, als laatste toe. Waarom? Estée legt uit: 'De spliterwten doe ik expres bovenop. Als je ze onderop zou doen - de hitte komt van onderaf - dan heb je kans dat de erwtensoep verbrandt. Er zit best veel zetmeel in spliterwten, dat koekt aan.

Serveren en genieten

Traditioneel gezien eet je er vaak roggebrood met spek of met roomboter en (basterd)suiker bij. Serveer met roggebrood en katenspek of Zeeuws spek. Katenspek is traditioneler maar ik vind Zeeuws spek veel lekkerder. Ter informatie. Serveer met roggebrood en katenspek en geniet van deze ouderwetse erwtensoep. Snijd de roggebrood in puntjes of plakjes en beleg deze met de katenspek of ontbijtspek. Eet smakelijk. Welke bijgerechten passen goed bij erwtensoep?Klassiek serveer je roggebrood met katenspek, maar ook stokbrood met boter of een plak oude kaas is heerlijk. Wil je extra smaak? Voeg wat extra gebakken spekjes of selderij toe bij het serveren. Oude kaas is ook lekker op roggebrood of stokbrood bij erwtensoep.

Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik. De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek. In erwtensoep zit vaak laurier en selderijblad.

Voedingswaarde

Naast dat je lekker lang vol zit van een goede erwtensoep, bevat het ook veel vitamines en mineralen.

Labels/ merken in dit artikel kunnen onderdeel zijn van een betaalde samenwerking. Sommige links op deze pagina kunnen affiliate links zijn.

labels: #Soep

Zie ook: