Een gezonde hen of haan scharrelt druk rond in het kippenhok, is sociaal en heeft een glanzend verenkleed. Kippen kunnen door verschillende redenen ziek worden, maar laten dit vaak niet goed zien. Een zieke kip probeert zich zo normaal mogelijk te gedragen, want zwakkere kippen worden namelijk vaak gepest door de rest van de groep.

Hoe herken je een zieke kip?

Er zijn een aantal kenmerken waaraan je een gezonde kip kunt herkennen. Observeer je kippen regelmatig. Gezonde kippen zijn altijd in de weer, ze scharrelen rond, springen op dingen en zijn met elkaar bezig. Het zit in het instinct van de kip om het grootste deel van de dag rond te scharrelen in een zoektocht naar voedsel. De kippen krabben de bodem open met hun poten en pikken in de grond op zoek naar kleine beestjes en zaden om te eten. Het verenkleed vertelt veel over de gezondheid van de kip. Een gezonde kip zit lekker in haar vel en heeft een glanzend verenkleed. Kippen hebben een zogenaamde vetnippel op de rug. Het vet dat hieruit komt wordt gebruikt om het verenkleed mee in te smeren. Dit vet werkt isolerend en draagt bij aan een goed beschermd verenkleed. Een zieke kip vertoont afwijkend gedrag. Zieke kippen zonderen zich af en scharrelen minder. Vaak zie je dat het verenkleed ook niet meer goed onderhouden wordt. Ook heeft de kip last van bepaalde symptomen, die veroorzaakt worden door de ziekte. Maar dit gedrag vertelt nog niet meteen waar de kip precies aan lijdt. Door goed op de symptomen te letten kan er een hoop duidelijk worden over de ziekte van de kip.

Oorzaken van ziektes bij kippen

Er zijn verschillende ziektes die kippen kunnen krijgen. Deze worden veroorzaakt door bacteriën, virussen, parasieten of afwijkende cellen. Als beginner is het erg lastig om te zien waar de kip last van heeft. Sommige symptomen kunnen voorkomen bij meerdere soorten ziektes of plagen. Omdat het om levende dieren gaat, raden we bij twijfel altijd aan om een dierenarts te raadplagen.

Favus, ook wel bekend als poederkam, is een aandoening bij kippen dat wordt veroorzaakt door een schimmelinfectie. Op de kam en lellen van de kip ontstaan witte, schilferige plekken. De schimmel kan overslaan op de vleugels en luchtwegen. Favus is besmettelijk en kan een dodelijke afloop hebben, maar gelukkig is de schimmel goed te behandelen.

Favus wordt gekenmerkt door het ontstaan van witte, schilferige plekken op de kam en lellen van de kip. Een poederkam is als eerste te herkennen aan witte plekken op de kam en lellen van kippen. Deze plekken vormen een soort schilferige korstjes. Ook de poten kunnen besmet raken met de schimmel. Wanneer dit het geval is, ontstaan op de poten ook schilferige witte plekken.

In een later stadium kunnen ook andere lichaamsdelen beschadigd raken. Dit gaat gepaard met uitval van veren. Rond de follikels van de uitgevallen veren ontstaan dezelfde schilferige korstjes als op de kam, lellen en poten. De vleugels kunnen beschadigd raken door de infectie.

De oorzaak

Favus wordt veroorzaakt door een schimmel. In de meeste gevallen gaat het om de schimmel Trichophyton megninii. Deze schimmel kan bijvoorbeeld in vervuilde ondergrond, op vervuild voer, of op vervuild materiaal zitten. Jonge kippen met volledig ontwikkelde lellen lopen het grootste risico op favus. Kippen met een poederkam kunnen ook gezonde kippen besmetten met deze schimmel. In zeldzame gevallen kan zelfs een mens besmet raken met de schimmel en ziek worden.

Symptomen van Poederkam

Kippen met een poederkam worden in eerste instantie zelden ziek. Hoewel de kam en lellen aangedaan zijn, functioneert de kip nog prima. In latere stadia zijn de gevolgen van de infectie ernstiger. Zonder behandeling kunnen de vleugels ernstig beschadigd raken en kunnen de luchtwegen besmet raken.

Diagnose

Hoewel favus dodelijk kan zijn wanneer dit onopgemerkt blijft, is het ook een aandoening die goed te behandelen is. De diagnose van een poederkam kan vrij gemakkelijk gesteld worden. Meestal kan de diagnose gesteld worden op basis van lichamelijk onderzoek. De witte plekken zijn goed herkenbaar.

Behandeling en Preventie

Een goede hygiëne van zowel de vogels als de verblijven, kan de kans op favus aanzienlijk verkleinen. Schimmels gedijen met name goed in een vochtige omgeving. Door de ondergrond van de kippen zo droog mogelijk te houden, krijgt de schimmel weinig kans op overleving. Ontsmettingsmiddelen zoals Koudijs Eucalyptus reiniger werken goed om het kippenhok grondig te reinigen, waardoor schimmels geen kans krijgen te overleven. Ook kan er gebruik gemaakt worden van de Koudijs rooktabletten. Deze tabletten geven rook af dat de werkzame stof formyceen bevat. Formyceen bestrijdt de schimmel effectief, waardoor de kans op besmetting wordt verkleind. Favus is niet volledig te voorkomen. De schimmel is erg sterk en laat zich niet zomaar doden.

Algemene tips voor de gezondheid van kippen

  • Diaree: gezonde ontlasting is stevig, droog en groenbruin van kleur met een witte punt. Wanneer dit afwijkt is er iets mis met de kip.
  • Jeuk: veel jeuk wijst vaak op een huidaandoening.
  • Kale plekken: tijdens de rui is het normaal dat de kippen kale plekjes hebben.
  • Verlammingsverschijnselen: de kip kan bij een verlamming bepaalde lichaamsdelen niet meer bewegen en sleept deze mee.
  • Opgezette poten: bepaalde kippenziekten zorgen ervoor dat de poten opzwellen.
  • Vermagering: een zieke kip eet minder, waardoor ze al snel afvalt.
  • Verminderde eierproductie: het maken van een ei kost veel energie, iets wat een zieke kip niet heeft.

Sommige kippenziekten gaan gepaard met specifieke symptomen:

  • Kalkpoten: te herkennen aan schilferige, opgezette poten.
  • Bloedluis: laat rode bultjes achter op de huid bij de poten en veroorzaakt veel jeuk en pijn. De kippen zijn erg vermoeid en kunnen op ten duur lijden aan bloedarmoede. De bloedluis zelf verstopt zich overdag in naden van het kippenhok.
  • Wormen: te herkennen aan diarree, vermagering, verbleekte kam en lellen en sufheid. De symptomen lijken op die van coccidiose.
  • Coccidiose: zorgt voor diarree, dat soms gepaard gaat met bloed. De kippen gaan ‘bol’ zitten en zijn vermoeid.
  • Bumblefoot: te herkennen aan dikke, opgezette poten. Op de poten vind je wondjes en korsten.

Weerstand van de kip

Kippen worden minder snel ziek wanneer zij een goede weerstand hebben. Kippen met een goede gezondheid zijn beter bestand tegen infecties en andere kippenziekten. Ze herstellen ook beter en sneller. Hoe hoog de weerstand van een kip is, hangt direct samen met de levensomstandigheden van de kip. Kippen die bijvoorbeeld niet voldoende kunnen scharrelen, krijgen niet genoeg beweging. Dit heeft weer invloed op de gezondheid en dus de weerstand van de kippen. Plotselinge gebeurtenissen kunnen stress opleveren bij kippen. Denk hierbij aan werkzaamheden in de tuin, het bijplaatsen van nieuwe dieren, een verhuizing of een ritje dierenarts. Stress maakt kippen kwetsbaar voor ziektes.

Het kippenhok

Een slecht onderhouden kippenhok heeft invloed op de weerstand van de kippen. Als het verblijf te vochtig is, te koud of te veel tocht doorlaat, is dit erg slecht voor de gezondheid van de kippen. In vochtige verblijven gedijen schimmels, bacteriën en parasieten daarnaast beter dan in droge verblijven.

Voeding

Kippen halen hun energie uit hun voeding. Daarom speelt het kippenvoer een grote rol voor de gezondheid van de dieren. Goed gebalanceerd kippenvoer bestaat uit vetten, koolhydraten en eiwitten. Een sterke darmflora helpt kippen om gezond te blijven en ondersteunt hun natuurlijke weerstand.

labels: #Kip

Zie ook: