Kitchari is een traditioneel Indiaas gerecht op basis van rijst en mungbonen. Het is de Indiase tegenhanger van Joodse kippensoep. Indiase kitchari is een soort linzencurry die je spijsvertering ontlast. Vaak wordt kitchari ingezet bij een detox, maar vaste lezers weten hoe ik over detoxen denk 🙂 Kitchari is vooral een heerlijk, verwarmend gerecht.

Dit recept is niet alleen geschikt tijdens reinigingsweken, maar ook als je je even niet zo lekker voelt, een balansdag nodig hebt of gewoon zin hebt in een verwarmende maaltijd, bijvoorbeeld tijdens je zwangerschap of na je bevalling. Het is ideaal als je niet lekker in je vel zit. Door de heldergele kleur is kitchari een echte opkikker! Er zitten geen uien of chili’s in, waardoor ik het zelfs aan Catherine geef. De kurkuma en gember zorgen voor een verwarmend effect zonder het pittig te maken.

De Magie van Kitchari

Kitchari heeft zijn goede reputatie niet zomaar gekregen. Dit gerecht is ongelooflijk voedzaam, makkelijk te verteren, en staat bekend om zijn vermogen om het lichaam energetisch in balans te brengen en te helpen bij het ontdoen van opgeslagen toxines. Kitchari is tridoshic, wat inhoudt dat het voor alle 3 de Ayurvedische dosha’s geschikt is.

Het Belang van een Gezonde Spijsvertering

Volgens Ayurvedische principes ligt de basis van een goede gezondheid in een gezonde spijsvertering. Je kunt dit zien als een innerlijk vuurtje dat je precies op de juiste temperatuur wil laten branden.

Voeding die niet aansluit bij jouw unieke constitutie kan dit vuurtje uit balans brengen, waardoor het dooft óf juist harder gaat branden. Hierdoor kan je voedingsstoffen mis lopen, verstoor je je energiesysteem én kunnen er toxines in het lichaam ontstaan die opgeslagen worden in je weefsels. En dat is precies waar Kitchari je in kan ondersteunen.

De Superkrachten van Kitchari

Kitchari is een uitkomst voor iedereen die streeft naar meer balans in lichaam en geest. Het reinigt het lichaam door het rust, reinheid en regelmaat te gunnen. De combinatie van rijst en mungbonen levert een scala aan aminozuren, de bouwstenen van eiwit. Eiwitten zijn bouwstoffen voor het lichaam en o.a. betrokken bij de aanmaak van hormonen. De kruiden in Kitchari wakkeren het spijsverteringsvuur (agni) aan en bovendien omvat Kitchari alle zes essentiële smaken die volgens de Ayurveda zo belangrijk zijn voor een gebalanceerde maaltijd: zoet, zuur, zout, scherp, bitter en wrang. Ze werken samen om volledig in balans te komen.

De Ingrediënten van Kitchari

Mung dal zijn gespleten groene mungbonen en hebben een reinigend effect. Traditioneel gebruik je mungbonen voor kitchari, maar linzen of spliterwten zijn prima alternatieven. Mungbonen hebben van zichzelf een mooie gele kleur en zijn eenvoudig online te bestellen. Ze zijn niet duur. Sla een voorraad verschillende soorten gedroogde peulvruchten in.

Mungbonen Koken

Mungbonen koken is eenvoudig, maar vereist wat voorbereiding om ze zo licht verteerbaar mogelijk te maken. Ik week gedroogde mungbonen een nacht in ruim water met een lepel appelcider azijn of melkkefir. Dit helpt bij de vertering, waardoor het nog minder belastend is voor je spijsverteringsstelsel. Week de mungbonen minstens 4 uur, maar langer mag ook. Spoel ze daarna goed af tot het water helder is. Je mungbonen zijn nu klaar voor gebruik.

Zo doe je het:

  • Weken: Spoel de mungbonen grondig af en laat ze minstens 4 uur (of een hele nacht) weken in ruim water. Voeg een eetlepel appelcider azijn of melkkefir toe aan het weekwater. Dit helpt bij het afbreken van anti-nutriënten, waardoor ze makkelijker verteerbaar worden.
  • Spoelen: Na het weken spoel je de mungbonen opnieuw af tot het water helder is.
  • Koken: Breng de mungbonen in een pan met ruim water aan de kook. Laat ze 20-30 minuten zachtjes sudderen tot ze gaar zijn. Voor een romigere structuur kun je ze iets langer koken.
  • Afgieten: Giet het overtollige water af en gebruik de mungbonen direct in je kitchari of andere gerechten.

Tip: Voeg tijdens het koken een stukje gember of laurierblad toe voor extra smaak en betere vertering.

Rijst

Witte basmati rijst klinkt niet als een product die je snel zou kiezen tijdens een detox, maar de reden waarom geen bruine rijst of ander graan gebruikt wordt is omdat witte rijst erg makkelijk te verteren is. In de Ayurveda wordt bij voorkeur witte rijst gebruikt. Bruine rijst (met de zemelen eraan vast) heeft dan wel wat meer voedingsstoffen, maar witte rijst is gemakkelijker te verteren en op te nemen in het lichaam. Dit is vooral belangrijk tijdens reiniging en ontgifting wanneer de stofwisseling vertraagt en de spijsvertering verzwakt. Rijst vormt in combinatie met peulvruchten en bonen (dus ook met de mungbonen in Kitchari) een compleet eiwit.

Ghee

De voordelen van ghee lijken misschien tegenstrijdig met de Westerse visie over boter, maar ghee bevat een unieke balans van makkelijk verteerbare, essentiële vetzuren die nodig zijn voor gezonde cellen. Wist je dat je (goed) vet nodig hebt om vet te kunnen verbranden? Ghee is geklaarde boter waar al het vocht en eiwit uit is gefilterd. Het is rijk aan antioxidanten en helpt bij de opname van vitamines en mineralen uit andere voeding. Je kan het zien als een bootje voor geneeskrachtige kruiden die soepel door de lichaamsvloeistof heen vaart, op weg naar de cellen. Het maakt je lichaam letterlijk flexibel en smeert je lijf van binnenuit. Daarnaast heeft het een krachtige infectiewerende werking.

Kruiden en specerijen

Je kunt bijna niet fout gaan met specerijen. Venkelzaad en kurkuma zijn essentieel, maar zorg ook voor een zakje garam masala. Aanrader: Garam masala - Mijn favoriet is van TRS. Dit Indiase merk ontdekte ik in Engeland en bestel ik nu online. Garam masala geeft je gerecht die kenmerkende Indiase smaak zonder gedoe. Nigellazaad - Ook wel zwarte komijn genoemd. Het heeft een muskaatachtige smaak en komt het best tot zijn recht als je het eerst roostert. Perfect in curry’s, hartig brood en chutney’s.

Groenten

Ondertussen kan je de groenten klaar maken. Kies seizoensgroente en wat je zelf natuurlijk lekker vind. Heb je niet een reinigend effect nodig? Kies dan voor groenten zoals zoete aardappel, bietjes, bloemkool en andere lekkere groenten. Kitchari is een veganistisch gerecht waar je lekker veel groenten aan kunt toevoegen. Andere lekkere toevoegingen: Doperwten, Courgette, Spinazie, Zoete aardappel. Let op: Koolsoorten en kruisbloemigen zou ik vermijden als je herstellende bent. Ze zijn moeilijker te verteren. Als je kitchari maakt omdat het lekker is, voeg dan gerust alle groenten toe waar je zin in hebt.

Mungbonen Recept Ayurveda | Kitchari

Een veganistische, zeer milde curry uit de ayurveda. Lichtverteerbaar en kindvriendelijk!

Voorbereidingstijd: 8 uur
Bereidingstijd: 1 uur
Gang: Avondeten, Hoofdgerecht
Keuken: Indiaas
Porties: 2 personen

Ingrediënten:

  • 200 gram mungbonen geweekt
  • 200 gram basmatirijst
  • kokosolie om in te bakken
  • 5 cm verse gember
  • 1 tl venkelzaad
  • 1 tl komijnzaad
  • 1 tl nigellazaadjes
  • 2 kaneelpijpjes
  • 5 kruidnagels
  • 10 kardemompeulen kapotgeslagen
  • 400 ml kokosmelk
  • 1 l water
  • 400 gram groente naar keuze
  • 1 laurierblad
  • 1 el kurkuma
  • 1 el garam masala
  • zout naar behoefte

Bereidingswijze:

  1. Week de mungbonen eerst.
  2. Schil en rasp de gember.
  3. Neem een ruime pan en verhit hier wat kokosolie in. Voeg de gember, komijnzaad, venkelzaad, nigellazaadjes, kaneelpijpjes, kruidnagels en kardemompeulen toe en doe de mungbonen er bij. Roerbak even kort.
  4. Voeg het rijst, laurierblad en eventuele wortels en zoete aardappel toe en schenk er een liter water en de kokosmelk bij.
  5. Breng aan de kook, draai laag en laat ongeveer 20 minuten zachtjes koken.
  6. Voeg nu de zachte groenten toe als je die hebt uitgekozen. Roer even goed door en strooi de kurkuma en garam masala door de kitchari.
  7. Laat nog 10 minuten zachtjes pruttelen en proef of het goed van smaak is. Voeg eventueel zout toe als je dit wilt gebruiken. Blijf af en toe omroeren om aanbranden te voorkomen.
  8. De kitchari is klaar zodra de mungbonen en rijst gaar zijn. Serveer eventueel met wat citroensap of koriander. Eet smakelijk!

Kitchari tips

  • Romigheid: Ik voeg ook een blikje kokosmelk toe voor extra romigheid. Dit kan je vervangen door water, maar de kokosmelk maakt de smaak en textuur echt veel lekkerder!
  • Tijdens al mijn zwangerschappen heb ik kitchari gegeten. Maar ook tijdens mijn postpartum periode was dit gerecht een warm welkom. In mijn blog over groene mungbonen soep vertel ik welke fantastische eigenschappen de mungboon nog meer in zich heeft.

Ayurvedische reinigingskuur met Kitchari

Een reinigingskuur met Kitchari houdt in dat je dit volwaardige gerecht drie keer per dag eet, gedurende meerdere dagen. Het zorgt voor rust in het lichaam en werkt ontgiftend tegelijkertijd. Het helpt je lichaam om afvalstoffen af te voeren en je innerlijke systemen te resetten, en hierdoor ondersteun je je spijsvertering en daarmee ook je hormoonbalans.

Kitchari tijdens de menstruatie

Wist je dat Kitchari ook uitermate geschikt is om tijdens de menstruatie te eten? In tijden van natuurlijke detox, zoals de menstruatie, is het lichaam hard aan het werk om los te laten wat niet meer nodig is. Kitchari levert dan nutriënten en bouwstoffen; het is bovendien licht verteerbaar waardoor het de spijsvertering niet overbelast, maar juist ondersteunt.

labels: #Recept

Zie ook: