Het is december, de tijd van gezelligheid, uitgebreid koken, eten en drinken. En wat is er nu feestelijker dan een heerlijke rum baba? Maar wist je dat dit gebakje, dat vaak als typisch Frans wordt gezien, eigenlijk een Pools tintje heeft?

De Poolse Oorsprong van de Rum Baba

Als je de naam rum baba of baba au rhum ziet/hoort, dan denk je gelijk aan een typisch Frans gerecht toch? Dat was in ieder geval wat ik al jaren dacht. Maar niets is minder waar! De rum baba heeft een Pools tintje… Er zijn verschillende theorieën in omloop hoe de rum baba is ontstaan, maar ik deel het mooiste verhaal met je. Stanislaw Leszczynski (de koning van Polen van 1704 tot 1735) ontwikkelde een belangrijk programma van internationale samenwerking en Europese integratie. Maar de beste man was ook een enorme zoetekauw en moest natuurlijk tevreden gehouden worden op zijn reizen.

Chef-koks uit het Noord Franse Lorraine (bekend van de quiche) serveerde hem een “Kugelhupf”, een typisch toetje van het gebied, bereid met bloem, boter, suiker, eieren, rozijnen en gist. Maar de koning vond het niet lekker en (zoals je doet als je koning bent) gooide hij de cake de kamer door. Waar pardoes een rumfles werd geraakt en in stukken brak. De cake raakte verzadigd met rum en nu was de koning opeens wel geïnteresseerd. En zo werd de Rum Baba (vernoemd naar Babka, het Poolse woord voor grootmoeder) geboren.

De koning van Polen, Stanislas Leszczynski (1677-1766), tevens de schoonvader van de Franse vorst Louis XV, had zojuist tijdens een banket te Nancy zijn dessert voor z’n neus gekregen. Een dessert dat hij kende uit zijn jeugd en dat hij zijn meegebrachte koks graag liet klaarmaken: kougelhopf, een soort smeuïge cake die lekker plakte aan je verhemelte en die je heerlijk smakkend kon wegzuigen. Maar deze ‘hopf’ was wel erg droog uitgevallen. Leszczynski liet met een vingerknip een fles rum aanrukken, overgoot er zijn cake mee en liet z’n dessert door de livreier van dienst in de fik steken, oftewel flamberen.

Er wordt gefluisterd dat de koning het gebak wel wat aan de uitgezakte voorgevel van een oude matronne (baba op z’n Pools) deed denken en dat daar de naam vandaan komt. Maar ook gaat het verhaal dat Leszczynski dol was op de sprookjes van ‘Duizend en een nacht’ en dat hij het toetje naar (Ali) Baba noemde.

De Reis naar Frankrijk en Italië

Later trouwde de dochter van Stanislaw met Koning Lodewijk XV. Ze verhuisde naar Versailles en naam haar chef uit Polen (Nicolas Stohrer) mee. En zo verhuisde de Baba au Rhum mee van Polen terug naar Frankrijk. Feit is dat de Parijse patissier Nicolas Strohrer - een afstammeling van de chef-patissier van de Poolse koning - er in 1835 mee aan de haal ging en er een flinke reputatie mee vestigde.

Via Frankrijk zou het in Italië terecht zijn gekomen. Ook een feit is dat de baba au rhum een populair Napolitaans nagerecht is, maar dat die er limoncello overheen gieten in plaats van rhum. Naast de klassieke variant met rum, schijnt de variant met limoncello in Napels minstens zo populair te zijn.

Kenmerken van de Rum Baba

Karakteristiek aan een baba au rhum is in ieder geval zijn paddenstoel-vormige uiterlijk. Ook kenmerkend is natuurlijk - de naam zegt het al - de rum. Die gaat niet door het deeg, maar wordt toegevoegd aan een suikersiroop die na het bakken over de cakejes gaat. Je snapt het al: dat maakt ze gevaarlijk lekker. Wil je de cakejes helemaal doordrenken met rum, dan bewaar je ze daarna in een pot met de rumsiroop. Op sterk water dus.

De babà is een Napolitaans dessert/gebakje. Ik zal het omschrijven als een luchtig cakeje in een paddenstoelvorm, doordrenkt (besprenkelt zou een understatement zijn) met rum. Deze is bekend over heel de wereld. Als in Napels iemand tegen je zegt ‘si nu babà’, (je bent een babà) hoef je niet beledigd te zijn, want dit wordt juist gebruikt voor een persoon waar ze genegenheid en bewondering voor voelen. Deze persoon belichaamt de waardevolle kwaliteiten zoals zoetheid, vriendelijkheid en de goedheid.

Variaties op de Rum Baba

Er zijn nóg meer varianten binnen de baba-familie. Zo heeft restaurant Terroir in Utrecht een baba au mezcal op de kaart staan. Of wat dacht je van een baba au champagne? Een restje champagne, cava of prosecco is perfect om toe te voegen aan de siroop waar je je baba’s in drenkt. Wil je een baba zonder rum - of andere alcohol - maken? Dat kan. Breng de suikersiroop dan op smaak met specerijen, voor een lekkere kick. Deze blogger maakt een alcoholvrije baba met een siroop van sinaasappelsap, nootmuskaat en kaneel. En om het af te toppen nog een lik sinaasappelmarmelade.

En ik versier m’n baba met van alles en nog wat. Variërend van een toefje slagroom en een handje seizoenfruit tot en met een bolletje ijs naar keuze of een huisgemaakt mopje nougat glacé. Kortom, voor mij is een baba au rhum een zompig lik-je-vingers-af basiscaketje om eindeloos mee te klooien.

Rumsoorten

Het gebied Demerara County (in het Zuid-Amerikaanse Guyana) is over de hele wereld populair vanwege zijn rijke, driehonderdjarige geschiedenis van rumproductie. (DDL) een hoge reputatie opgebouwd op het gebied van smakelijke rums. De El Dorado 12 Year Old Rum wordt gemengd van gerijpte rum (de jongste is minimaal 12 jaar oud) van de originele Wooden Enmore Coffey still, de originele metalen Diamond Coffey still en van de oude Port Mourant Double Wooden Pot Still.

labels: #Taart

Zie ook: