Schurft, een vervelende huidaandoening veroorzaakt door de schurftmijt (Sarcoptes scabiei), kenmerkt zich door intense jeuk, vooral 's nachts. De mijt graaft kleine gangetjes in de huid, waar ze eitjes legt, wat de hevige jeuk veroorzaakt. Gelukkig zijn er verschillende behandelingsopties beschikbaar, waaronder medicijnen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Het is echter cruciaal om de juiste diagnose te stellen en de behandelingsinstructies nauwkeurig op te volgen om de schurft effectief te bestrijden en herbesmetting te voorkomen.
Wat is Schurft en Hoe Herken Je Het?
Voordat we ingaan op de medicijnen, is het belangrijk om schurft te herkennen. De belangrijkste symptomen zijn:
- Intense jeuk, vooral 's nachts.
- Kleine, rode bultjes of blaasjes op de huid.
- Kleine, kronkelende lijntjes op de huid (de gangetjes van de mijt).
De bultjes en gangetjes komen vaak voor tussen de vingers en tenen, op de polsen, ellebogen, oksels, rond de navel, op de geslachtsdelen en billen. Bij baby's en jonge kinderen kan schurft ook voorkomen op het hoofd, de nek, de handpalmen en voetzolen. Het is belangrijk om te onthouden dat de jeuk vaak pas enkele weken na de besmetting begint, waardoor iemand onbewust anderen kan besmetten. De diagnose wordt doorgaans gesteld door een arts, die de huid onderzoekt en eventueel een microscopisch onderzoek van een huidafkrabsel uitvoert om de mijt of eitjes aan te tonen.
Receptvrije Medicijnen tegen Schurft: Permetrine Crème
De meest voorkomende en effectieve receptvrije behandeling voor schurft ispermetrine crème. Permetrine is een insecticide dat de schurftmijt doodt. Het is verkrijgbaar onder verschillende merknamen, zoals Loxazol, en als generiek product. Het is belangrijk om te weten dat, hoewel permetrine crème zonder recept verkrijgbaar is, het raadzaam is om eerst een arts te raadplegen om er zeker van te zijn dat het de juiste behandeling is en om andere mogelijke oorzaken van de huiduitslag uit te sluiten. Een verkeerde diagnose en behandeling kunnen de situatie verergeren.
Hoe Gebruik Je Permetrine Crème Correct?
Het correct aanbrengen van permetrine crème is essentieel voor een succesvolle behandeling. Volg deze stappen nauwkeurig:
- Lees de bijsluiter zorgvuldig door. De specifieke instructies kunnen per merk verschillen.
- Neem een douche of bad en droog je huid goed af. De huid moet schoon en droog zijn voordat je de crème aanbrengt.
- Breng de crème dun aan op het hele lichaam, van de kaaklijn tot aan de tenen. Vergeet geen plekken zoals tussen de vingers en tenen, onder de nagels, in de huidplooien (oksels, liezen, onder de borsten), rond de navel en op de geslachtsdelen. Bij baby's en jonge kinderen moet ook het gezicht, de hoofdhuid en de nek worden behandeld, maar vermijd het gebied rond de mond en ogen.
- Laat de crème 8-14 uur intrekken. Dit gebeurt idealiter 's nachts, zodat de crème de tijd heeft om in te werken.
- Was de crème 's ochtends af met water en zeep.
- Herhaal de behandeling na 7 dagen. Dit is cruciaal om eventuele eitjes die zijn uitgekomen na de eerste behandeling te doden.
Het is belangrijk om te benadrukken datalle huisgenoten en seksuele partners, ongeacht of ze symptomen hebben, tegelijkertijd behandeld moeten worden om herbesmetting te voorkomen. Ook kleding, beddengoed en handdoeken die in de afgelopen dagen zijn gebruikt, moeten op 60 graden Celsius gewassen worden. Items die niet gewassen kunnen worden, kunnen gedurende 72 uur in een afgesloten plastic zak bewaard worden. Stofzuig matrassen en gestoffeerde meubels grondig.
Mogelijke Bijwerkingen van Permetrine Crème
Permetrine crème is over het algemeen veilig in gebruik, maar sommige mensen kunnen bijwerkingen ervaren, zoals:
- Jeuk
- Brandend gevoel
- Tintelingen
- Roodheid
- Droge huid
Deze bijwerkingen zijn meestal mild en verdwijnen vanzelf. In zeldzame gevallen kan een allergische reactie optreden. Stop het gebruik van de crème en raadpleeg een arts als je symptomen ervaart zoals huiduitslag, zwelling van het gezicht, de lippen of de tong, of ademhalingsproblemen.
Andere Receptvrije Opties (Beperkt Bewijs)
Hoewel permetrine crème de meest effectieve receptvrije behandeling is, zijn er andere middelen die soms worden genoemd, maar waarvoor het bewijs van effectiviteit beperkt is:
- Tea tree olie: Sommige studies suggereren dat tea tree olie een anti-parasitaire werking kan hebben, maar er is meer onderzoek nodig om de effectiviteit bij de behandeling van schurft te bevestigen. Bovendien kan tea tree olie huidirritatie veroorzaken.
- Neem olie: Net als tea tree olie, wordt neem olie soms genoemd als een natuurlijk middel tegen schurft. Er is echter weinig wetenschappelijk bewijs dat de effectiviteit ondersteunt.
- Zwavelzalf: Vroeger werd zwavelzalf veel gebruikt bij de behandeling van schurft, maar tegenwoordig is permetrine crème de voorkeursbehandeling vanwege de betere effectiviteit en minder bijwerkingen. Zwavelzalf kan de huid irriteren en een onaangename geur hebben.
Het is belangrijk om te benadrukken dat deze alternatieve middelenniet worden aanbevolen als de primaire behandeling voor schurft, tenzij in overleg met een arts. Ze kunnen mogelijk als aanvullende behandeling gebruikt worden, maar vervang ze nooit voor een bewezen effectieve behandeling zoals permetrine crème.
Wanneer een Arts Raadplegen?
Hoewel schurft vaak met receptvrije medicijnen behandeld kan worden, zijn er situaties waarin het noodzakelijk is om een arts te raadplegen:
- Als je niet zeker weet of je schurft hebt.
- Als de receptvrije behandeling niet effectief is.
- Als je een verzwakt immuunsysteem hebt.
- Als je zwanger bent of borstvoeding geeft.
- Als je kind jonger is dan 2 maanden.
- Als je huid geïnfecteerd is.
- Als je andere gezondheidsproblemen hebt.
Een arts kan een nauwkeurige diagnose stellen, de meest geschikte behandeling voorschrijven (bijvoorbeeld ivermectine tabletten, die op recept verkrijgbaar zijn) en eventuele complicaties behandelen.
Schurft en Ivermectine
In sommige gevallen, bijvoorbeeld wanneer permetrine crème onvoldoende effectief is of bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, kan een arts ivermectine tabletten voorschrijven. Ivermectine is een antiparasitair middel dat oraal wordt ingenomen. Het is een effectieve behandeling voor schurft, maar het is alleen op recept verkrijgbaar. Zorginstituut Nederland heeft zich gebogen over de vraag of ivermectine (Stromectol) opgenomen kan worden in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Ivermectine kan worden toegepast bij de behandeling van scabiës (schurft). Het Zorginstituut adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hierover.
Preventie van Schurft
Naast de behandeling is preventie cruciaal om herbesmetting te voorkomen en de verspreiding van schurft te beperken. Hier zijn enkele belangrijke preventieve maatregelen:
- Vermijd nauw contact met mensen die schurft hebben.
- Deel geen kleding, beddengoed of handdoeken met anderen.
- Was kleding, beddengoed en handdoeken regelmatig op 60 graden Celsius.
- Stofzuig matrassen en gestoffeerde meubels grondig.
- Informeer mensen met wie je nauw contact hebt gehad als je schurft hebt, zodat zij zich ook kunnen laten behandelen.
Door deze preventieve maatregelen te volgen, kun je het risico op besmetting met schurft aanzienlijk verminderen.
Jeuk Na Behandeling
Het is belangrijk om te weten dat jeuk na de behandeling van schurft nog enkele weken kan aanhouden, zelfs als de mijten dood zijn. Dit komt doordat het lichaam tijd nodig heeft om te reageren op de dode mijten en de uitwerpselen die nog in de huid aanwezig zijn. Om de jeuk te verlichten, kun je de volgende maatregelen nemen:
- Gebruik een verzachtende crème of lotion om de huid te hydrateren.
- Gebruik een anti-jeuk crème met bijvoorbeeld menthol of calamine.
- Neem een lauwwarm bad met havermout.
- Vermijd krabben, omdat dit de jeuk kan verergeren en tot infecties kan leiden.
In sommige gevallen kan een arts een corticosteroïde crème voorschrijven om de jeuk te verminderen. Als de jeuk na enkele weken niet afneemt, raadpleeg dan een arts om andere mogelijke oorzaken uit te sluiten.
Schurft in Specifieke Situaties
De behandeling van schurft kan in bepaalde situaties aangepast moeten worden:
- Zwangerschap en borstvoeding: Raadpleeg altijd een arts voordat je medicijnen gebruikt tijdens de zwangerschap of borstvoeding. Permetrine crème wordt over het algemeen als veilig beschouwd tijdens de zwangerschap, maar overleg altijd met je arts. Bij borstvoeding is het belangrijk om de tepel schoon te maken met afgekoeld gekookt water voor de voeding als je daar crème hebt aangebracht.
- Baby's en jonge kinderen: Bij baby's en jonge kinderen moet de crème ook op het gezicht, de hoofdhuid en de nek worden aangebracht, maar vermijd het gebied rond de mond en ogen. Volg de instructies van de arts of apotheker nauwkeurig op.
- Ouderen: Ouderen hebben vaak een drogere huid, waardoor de crème mogelijk minder goed wordt opgenomen. Hydrateer de huid goed voordat je de crème aanbrengt.
Het is belangrijk om in deze situaties extra voorzichtig te zijn en altijd advies te vragen aan een arts of apotheker.
Schurft in Studentenhuizen en Gemeenschappelijke Accommodaties
Schurft komt helaas vaker voor in studentenhuizen en andere gemeenschappelijke accommodaties, omdat het nauwe contact tussen bewoners de verspreiding van de mijt bevordert. Het is belangrijk om in deze situaties extra alert te zijn op symptomen en om snel actie te ondernemen om verdere verspreiding te voorkomen. Zorg ervoor dat alle bewoners op de hoogte zijn van de symptomen en de behandelingsmogelijkheden. Stimuleer een open communicatie over eventuele symptomen, zodat mensen zich niet schamen om hulp te zoeken. Organiseer gezamenlijke schoonmaakacties om de omgeving schoon en hygiënisch te houden. Overweeg om beddengoed en handdoeken vaker te wassen dan normaal. Informeer de beheerder van de accommodatie over de uitbraak, zodat zij eventueel extra maatregelen kunnen nemen om de verspreiding te beperken.
Mythes en Misvattingen over Schurft
Er bestaan veel mythes en misvattingen over schurft. Het is belangrijk om deze te ontkrachten om onnodige angst en onjuiste behandelingen te voorkomen:
- Mythe: Schurft is een teken van slechte hygiëne. Feit: Schurft kan iedereen treffen, ongeacht de hygiëne. Het wordt verspreid door nauw contact met een besmet persoon.
- Mythe: Schurft gaat vanzelf over. Feit: Schurft gaat niet vanzelf over en moet behandeld worden met medicijnen.
- Mythe: Je kunt schurft krijgen van dieren. Feit: De schurftmijt die mensen infecteert, is anders dan de mijt die dieren infecteert. Je kunt geen schurft krijgen van je huisdier.
- Mythe: Je kunt schurft alleen krijgen door seksueel contact. Feit: Schurft kan ook worden verspreid door andere vormen van nauw contact, zoals slapen in hetzelfde bed of het delen van kleding.
- Mythe: Je kunt schurft herkennen aan de rode bultjes. Feit: De rode bultjes kunnen ook andere oorzaken hebben. De combinatie met hevige jeuk, vooral 's nachts, en eventueel zichtbare gangetjes, maakt schurft waarschijnlijker.
Door deze mythes te ontkrachten, kunnen we de stigmatisering rond schurft verminderen en mensen aanmoedigen om tijdig hulp te zoeken.
labels: #Recept




