Steeds meer mensen kiezen bewust voor gezonde voeding, en volkorenbrood past prima in een gezond voedingspatroon. Maar waarom is volkoren zo gezond en wat is het verschil met tarwe of witbrood? Volkoren is gezond, dat hoor je vaker.

Wat is volkorenbrood?

Volkorenbrood mag volgens de wet alleen maar volkorenbrood heten als het van 100% volkorengraan en/of -meel is gemaakt. Volkorenmeel bevat de hele tarwekorrel, dus meel en de fijngemalen kiemen en zemelen. Volkorenmeel bestaat uit de hele tarwekorrel (dus incl. zemel en kiem) en hiervan bakken wij volkorenbrood waaronder Duinen Volkoren. Naast volkorenmeel bestaat een volkorenbrood in de basis uit water, een rijsmiddel (gist of desem) en bakkerszout.

Tarwebloem bestaat uit voornamelijk het binnenste deel van het meellichaam en bevat nauwelijks vezels. Tarwemeel is tarwebloem gemengd met volkorenmeel. Dit gebruiken wij voor tarwebrood oftewel lichtbruin brood.

De Voedingswaarde van Volkorenbrood

Veel voedingswaarden zitten in de kiem en zemel van de graankorrel. Omdat deze delen in volkorenmeel blijven behouden, bevat volkorenmeel de meeste voedingsstoffen. Daarnaast levert volkorenbrood een belangrijke bijdrage bij de inname van voldoende voedingsvezels, ijzer, jodium en B-vitamines. Brood bevat veel waardevolle voedingsstoffen. Brood is de leverancier van koolhydraten, vezels, (plantaardig) eiwit en bepaalde vitamines en mineralen. De totale hoeveelheid voedingsstoffen wordt de voedingswaarde van een product genoemd. Het belangrijkste ingrediënt in brood dat bijdraagt aan de voedingswaarde is bloem, meel of volkorenmeel. Daarnaast kan de bakker nog andere ingrediënten zoals vruchten, zaden of noten toevoegen aan het brood. Tussen wit, bruin en volkorentarwebrood zie je al verschillen in de voedingswaarde. Vooral in de hoeveelheid vezels. Wil je meer weten over bijvoorbeeld de hoeveelheid ijzer, foliumzuur of jodium? Of de voedingswaarde van andere broodsoorten, zoals roggebrood of krentenbol? Het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO) bevat gegevens over de samenstelling van voedingsmiddelen die door een groot gedeelte van de Nederlanders regelmatig worden gebruikt of van belang zijn voor bepaalde groepen in de bevolking.

Door regelmatig brood te eten krijg je bovendien een goede hoeveelheid ijzer en jodium binnen. Belangrijke mineralen die de gezondheid van je lichaam ondersteunen. Je kunt dus prima genieten van je boterham, mits het natuurlijk in jouw voedingsschema past. Wel raden we het eten van witbrood af, hier zitten namelijk minder voedingsstoffen in.

Vezels: De Kracht Achter Volkorenbrood

Maar, hoe komt het nu dat je na het eten van een volkoren boterham minder snel weer honger krijgt dan na het eten van een bruine of witte boterham? Vezels zijn belangrijke stoffen voor een gezonde spijsvertering. Ze geven een verzadigd gevoel na het eten. Het Voedingscentrum adviseert 30 tot 40 gram voedingsvezels per dag te eten. Wij hebben diverse vezelrijke broden in ons assortiment. Onze broden met de meeste vezels hebben we op een rijtje gezet.

Vezels zijn belangrijke stoffen voor een gezonde spijsvertering. Ze geven een verzadigd gevoel na het eten. Volkorenbrood bevat ook meer vezels. Door veel vezels te eten heb je minder risico op diabetes type 2, en bij diabetes zijn ze goed voor de bloedsuiker. Vezels zorgen ervoor dat koolhydraten uit eten (zetmeel en suikers) langzamer worden opgenomen. Hierdoor blijft de bloedsuiker stabieler.

Opvallend is dat de nutritionele verschillen tussen een sneetje bruin of wit brood gering zijn. Het grote verschil zit voornamelijk in de vezels: bruinbrood bevat tweemaal zoveel vezels en is daarmee een stuk gezonder. Vezels hebben namelijk vele voordelen voor de gezondheid. Allereerst worden deze niet verteerd, maar wel gefermenteerd door onze dikke darmbacteriën. Vezels hebben en positieve invloed op de darmflora. Ook zorgen vezels ervoor dat je langer verzadigd bent, hierdoor grijp je minder snel naar een tussendoortje. Vezels vertragen de opname van suikers, waardoor de bloedsuikerspiegel stabieler blijft. Ook trekken vezels vocht aan, waardoor de ontlasting in volume toeneemt en meer druk geeft op de darmwand. De darmen worden hierdoor aangezet tot het maken van kneedbewegingen (peristaltiek), wat obstipatie tegengaat. Vezels in brood behoren tot de FODMAP’s. Deze type vezels kan bij sommige mensen problemen geven.

Koolhydraten in Brood

In brood zitten koolhydraten. Hoeveel koolhydraten er in zitten verschilt per broodsoort. Hier vind je een handig overzicht met de gemiddelde hoeveelheid koolhydraten per soort brood. Met uitzondering van koolhydraat-verlaagd brood is brood een bron van koolhydraten. In volkoren broodsoorten zit vaak wat minder koolhydraten dan in de witte varianten.

De hoeveelheid koolhydraten in brood varieert afhankelijk van het type. Over het algemeen bevat brood ongeveer 12-25 gram koolhydraten per snee. Sporters die letten op hun koolhydraatinname, kunnen kiezen voor volkoren- of meergranenbrood vanwege de complexe koolhydraten en de lagere glycemische index. Tegenwoordig is er ook koolhydraatarm brood te koop in veel supermarkten. Deze bevatten minder koolhydraten per boterham.

Overzicht koolhydraten in brood

Product Koolhydraten per 100 gram Per snee (35 gram) of portie (1 stuk)
Wit brood 47,7 16,7
Bruin brood 42,9 15
Volkoren brood 39,1 13,7
Speltbrood 42,9 15
Roggebrood 36,3 12,7
Meergranenbrood 39,1 13,7
Koolhydraat-verlaagd brood 21,1 7,4
Croissant (40 gram) 42,3 16,9
Pistolet wit (50 gram) 54,4 27,2
Pistolet bruin (50 gram) 52,8 26,4
Pistolet volkoren (50 gram) 39 19,5
Italiaanse bol (50 gram) 53 26,5

Dit overzicht bevat een aantal producten om een beeld te krijgen van de verschillende hoeveelheden koolhydraten in deze categorie. Aan deze lijst kunnen geen rechten worden ontleend.

Koolhydraten per snee (35 gram)

Soort brood Koolhydraten per snee (35 gram)
Volkoren brood 13,7 gram
Wit brood 16,7 gram
Bruin brood 15 gram
Speltbrood 15 gram
Meergranenbrood 13,7 gram
Roggebrood 12,7 gram
Koolhydraatarm brood 7,4 gram
Speltbrood 16,5 gram
Waldkorn 12,6 gram
Maisbrood 16 gram

Hoeveel Brood Moet Je Per Dag Eten?

Gemiddeld eten we namelijk zo’n 134 gram brood per dag. Dat staat gelijk aan 3,5 tot 4 sneetjes. Maar als je kijkt naar onderstaande tabel van het Voedingscentrum ligt dat toch echt op de ondergrens van het advies. Volwassen mannen hebben namelijk zo’n 6 tot 8 sneetjes brood per dag nodig en vrouwen zo’n 4 tot 5. Op zich geen grote ramp en vrij makkelijk (en lekker) op te vangen met 1 à 2 extra boterhammen per dag. Maar wat we eigenlijk steeds vaker zien, is de trend dat mensen niet meer maar juist mínder brood gaan eten. Een ongezonde ontwikkeling.

Voor de gemiddelde Nederlander geldt het advies om 4-5 (vrouwen) of 6-8 (mannen) sneden bruin of volkorenbrood te eten. Op deze manier krijg je voldoende vezels, jodium en andere voedingsstoffen binnen. Bij deze richtlijn gaan we uit van ontbijt en lunch met boterhammen. Natuurlijk is de hoeveelheid brood die je mag eten verschillend per persoon, op basis van de lichamelijke behoefte aan calorieën en macronutriënten.

Variëren met Brood en Crackers

Kies bij voorkeur voor volkorenbrood. Elk volkorenbrood is goed. Voor volkorenbrood is in Nederland namelijk wettelijk vastgesteld dat alle granen in het brood volkoren moeten zijn. Dit is niet altijd het geval bij bijvoorbeeld crackers. Bevat een cracker 100% volkorenmeel, dan mag het een volkoren cracker heten. Als een cracker voor een deel volkorenmeel bevat kan er bijvoorbeeld op het etiket staan 'cracker met 50% volkorenmeel en 50% bloem'.

Is Brood Een Dikmaker?

Je hoort en leest regelmatig dat brood een dikmaker zou zijn. Dat de koolhydraten in brood slecht voor je zijn en het een ongezonde keuze maken. Wat is hiervan waar? Brood is een bron van complexe koolhydraten, vezels, eiwitten en belangrijke voedingsstoffen zoals B-vitamines en mineralen. Volkorenbrood, in het bijzonder, bevat vezels die bijdragen aan een gezonde spijsvertering. Het is echter belangrijk om te variëren in voeding en niet te overdrijven in het eten van brood.

De Smaak van Volkorenbrood

Veel Nederlanders zien volkorenbrood vooral als de gezonde optie en niet als de lekkerste optie. Er zit geen significant verschil in het cijfer dat mensen geven, wanneer ze een sneetje volkoren en een sneetje bruin proeven, zonder te weten welke. Volkoren heeft als sterk product de potentie om zowel de verkoop van brood te stimuleren als de gezondheid van Nederland een boost te geven.

Tips voor Gezond Broodbeleg

Brood wordt meestal niet zonder beleg gegeten. Kaas, vleeswaren en eieren zijn veelgemaakte keuzes. Er zijn ook tal van plantaardige mogelijkheden zoals plakjes groente of fruit, hummus, 100% notenpasta of pindakaas. Een snee brood verwijst naar een plak gesneden brood. Een boterham blinkt niet uit in voedingswaarde. Een snee brood kun je beter zien als een vervoersmiddel om gezond beleg mee te nuttigen. Veel Nederlanders maken gebruik van ongezond broodbeleg, denk hierbij aan hagelslag, mierzoete jams, chocopasta, kokosbrood of bewerkte vleeswaren.

Belangrijk bij het bepalen of brood gezond is, is natuurlijk het beleg wat je er op doet. Een boterham zelf levert gezonde voedingsstoffen en is een uitstekende bron van complexe koolhydraten. Om je maaltijd nog gezonder te maken, is het belangrijk om gezond broodbeleg te kiezen. Gezond beleg is bijvoorbeeld mager vlees, vis, pindakaas, hummus, avocado, ei, tomaat en 30+ kaas. Vermijd suikerrijke jams, chocopasta en bewerkte vleeswaren. Het toevoegen van groenten aan je broodbeleg verhoogt niet alleen de voedingswaarde, maar ook de smaak.

Van oudsher wordt een boterham voorzien van boter. Toen de mensen duizenden jaren geleden geen beleg (of geld voor beleg) hadden, werd brood voorzien van een laagje boter om het zo meer te laten lijken op een volledige maaltijd. De extra calorieën waren in deze tijd welkom, want we hadden nog geen kachel die ons warm hield. Toen we het later beter kregen en beschikte over een ruime keuze aan beleg, is de gewoonte om boter op brood te smeren gebleven. Sommige mensen doen dit vandaag de dag omdat ze het lekker vinden, anderen doen dit omdat het praktisch is: je hagelslag blijft beter aan het brood plakken.

labels: #Brood

Zie ook: