Steeds meer mensen vragen zich af hoe houdbaar ons huidige voedingspatroon eigenlijk is, of dat nu om gezondheids-, financiële- of milieuredenen is. Ik ben ZO blij dat we ons vaker afvragen of zoveel dieren en zoveel mensen op een volle planeet wel samen gaan als we de aarde gezond en leefbaar willen houden. En steeds meer mensen worden zich bewust van wat ze eten en welke impact dit heeft op hun gezondheid en de rest van de wereld.

Vlees is een van de heetste onderwerpen dat zorgt voor een grote tweestrijd tussen de klassieke vleeseters en de hippe vegetariërs en vegans. Over vlees valt zeker heel wat te zeggen, maar de waarheid ligt zoals gewoonlijk in het midden van de tafel.

Redenen om te Stoppen met Vlees Eten

Geen vlees eten kan verschillende redenen hebben. En elke reden is een aparte diepe discussie waard. Mocht je in zo’n discussie terechtkomen, probeer dan vooral ook te luisteren en te leren van de andere persoon, in plaats van enkel je eigen standpunt op te dringen.

  • Dierenleed: Een dier dat je opeet, geeft zijn leven voor jou. Daar is weinig discussie over. Hebben wij als mens het recht dat leven te nemen?
  • Impact op het klimaat: De vleesindustrie zorgt vast voor veel uitstoot en dergelijke. Maar dan moet je ook de uitstoot van het telen en transporteren van andere voedingsmiddelen in rekening brengen.
  • Gezondheid: Rood zoogdierenvlees bevat van nature het stofje Neu5Gc, dat kankerverwekkend zou zijn. Nog erger is natuurlijk dat je bewerkte vleeswaren eet zoals salami en worst. Deze zitten vol nitraten en nitrieten als bewaarmiddel en voor het behoud van de kleur.

Voordelen van Stoppen met Vlees

Sinds begin dit jaar ben eet ik geen vlees meer. Ik liep er al een tijdje mee rond om te stoppen met vlees eten, maar hier echt mee beginnen vond ik toch lastig. Ondanks dat, besloot ik begin dit jaar de knoop door te hakken en te stoppen met vlees eten. Waarom ik begon met het stoppen van vlees eten, heeft eigenlijk diverse redenen.

  • Duurzamer leven: De impact van het produceren van vlees op het klimaat is zo groot, dat je heel veel bijdraagt aan het klimaat door te stoppen met vlees eten. Veeteelt is helaas de grootste vervuiler van de wereld en daarnaast wordt door boeren op de wereld veel bos gekapt voor het produceren van veevoer. Vlees zorgt voor een groot deel van de CO2-uitstoot van ons eten en drinken. Dit voelde voor mij al een tijd lang niet goed en wilde niet meer meewerken aan de vleesindustrie.
  • Gezonder leven: Het is wel al lang bekend dat het eten van rood vlees en bewerkt vlees, ongezond is en kankerverwekkend kan zijn. Maar over het algemeen voelt het voor mij beter en gezonder om helemaal te stoppen met vlees eten.

Nadelen en Aandachtspunten

Het is opletten met vleesvervangers. Deze zijn niet altijd gezond (bevatten veel toevoegingen en zout) en kunnen ook veel calorieën bevatten. Het is niet zo dat je afvalt door te stoppen met vlees eten. Je eet namelijk niet minder, maar op een andere manier. Je moet goed opletten dat je voldoende vitaminen en voedingstoffen binnenkrijgt. Als je wil stoppen met vlees eten, is dit goed om over na te denken.

  • Vleesvervangers: Het is opletten met vleesvervangers. Deze zijn niet altijd gezond (bevatten veel toevoegingen en zout) en kunnen ook veel calorieën bevatten.
  • Vitaminen en voedingsstoffen: Je moet goed opletten dat je voldoende vitaminen en voedingstoffen binnenkrijgt.

Alternatieven en Flexibiliteit

Ik besloot om wel nog vis te blijven eten, zeker omdat ik ook voldoende eiwitten en voedingsstoffen binnen wil krijgen. Ik heb er dus bewust voor gekozen om niet helemaal vegetariër te worden, maar pescotariër. In de praktijk betekent dit dat ik wel vis, eieren en kaas eet. Qua vis eet ik meestal zalm of tonijn. Dit geeft mij ook wat meer ruimte om te variëren in gerechten. Ik weet dat het natuurlijk duurzamer is om helemaal vegetariër te worden, maar dat vind ik zelf nu nog te moeilijk.

Toen ik begon met stoppen met vlees eten, dacht ik eigenlijk dat ik het heel moeilijk zou vinden. Niet dat ik zo’n grote vlees liefhebber was, maar ik zag vooral op tegen het uitzoeken van gerechten en het koken zonder vlees. Mijn man en dochter eten namelijk wel nog vlees en dat maakt het soms lastig. Toch merk ik dat dit in de praktijk heel erg mee valt. We eten als gezin sowieso geen vleesbeleg bij de broodmaaltijd. Bij diner eten we nu ook vaker als gezin vegetarisch. Ik heb inmiddels veel vegetarische gerechten, of gerechten met vis, die mijn man en dochter ook lekker vinden. Denk aan quiches, poke bowl of Mexicaanse gerechten zoals wraps en taco’s. Daarnaast eet ik zelf als mijn man en dochter wel vlees willen eten, een vleesvervanger. Gelukkig zijn er tegenwoordig heel veel lekkere vleesvervangers te vinden in de supermarkt.

De Visie van Maik Süter en "De Vegan Revolutie"

Ruim 261.000 Nederlanders hebben alle dierlijke producten radicaal verbannen. Als je mij vraagt of veganisme de beste oplossing is, val ik maar direct met de deur in huis: in mijn optiek hoeft dat niet de enige of beste keuze te zijn. Niet vanuit het oogpunt van onze gezondheid, noch vanuit die van de aarde. Mijn insteek is “volhoudbare landbouw”, dus stoppen met het uitputten van de aarde. Dit is misschien wel onze grootste troef als we willen inzetten op de gezondheid van mens en aarde. In die ‘volhoudbare’ landbouw passen ook dieren. Ik begrijp de keuze van veganisten. Ze maken zich terecht zorgen over het milieu en de vaak onterende manier waarop we met dieren omgaan.

Zelf eet ik een overgroot deel van mijn maaltijden vanuit plantaardige bronnen. Ik vind plantaardig eten verrassend en superlekker. En je wordt er razend creatief van in de keuken, merk ik.

De valkuil van veganistisch eten is vooral de overvloed aan Ultra Bewerkt Voedsel (UPF) in het schap in de supermarkt. En deze producten komen vaak uit ‘Verweggistan’. Ook zijn ze vaak onevenwichtig als het gaat om de verhouding tussen vetten, eiwitten en koolhydraten of ‘leeg’ als het gaat om wezenlijke voedingsstoffen. Zeker voor sporters, zieken, ouderen, zwangere vrouwen, herstellenden, kinderen en mensen met veel stress is het juist zo belangrijk om een volwaardige voeding met voldoende eiwitten binnen te krijgen.

Zelf geloof ik niet in de eenzijdigheid van één langdurig gevolgd voedingspatroon, maar in diversiteit. Gezondheid = veerkracht en die is primair gebaat bij optimale (bio)diverstieit. Waarbij we het hebben over de gezondheid van de mens,de aarde en alles wat leeft.

Het boek "De Vegan Revolutie" van Maik Süter wordt beschreven als een complete Nederlandse handleiding voor een gezonder leven, om het dierenleed terug te dringen en klimaatverandering om te keren. Vegan zijn draait niet alleen om afvallen, maar ook om meer energie, zelfvertrouwen en een positieve impact op de omgeving.

Wetenschappelijk Bewijs en Onderzoek

Het kan niemand ontgaan zijn dat de wetenschap zich steeds duidelijker uitspreekt over plantaardig voedsel. Een grotere kans op meer gezonde levensjaren is te zien bij de onderzoeksgroep die het optimale dieet aanhouden. Niet opgehelderd is of dit enkel aan het eten van plantaardig voedsel ligt, of ook aan hun gezondere leefstijl. Ze bewegen namelijk ook meer, drinken en roken minder en eten over de hele linie meer gezond voedsel. Door hun veel hogere vezel inname hebben ze bovendien een flinke voorsprong op menig carnivoor: vezels zijn hét voedsel voor je darmgezondheid. En jouw darmgezondheid bepaalt voor een groot deel jouw gewicht, jouw vitaliteit, jouw hormonale gezondheid en zeker je stemming.

Bovenstaand advies kwam tot stand door het rapport Global Burden Diseases. Zoals je ziet zitten daar een aantal bijzondere aspecten in: wel zuivel maar geen rood vlees? Dat lijkt niet logisch. Rood vlees (varken en koe vooral) veroorzaken de hoogste milieubelasting, berekend vanuit de bio-industrie. Wit vlees is in dit model dan wel weer met mate onderdeel van het menu, terwijl de import van kippenvoer (ook weer bekeken vanuit de bio-industrie) een van de grootste stikstofproblemen veroorzaakt.

Aanbevolen dagelijkse inname volgens Global Burden Diseases:

Voedingsgroep Aanbevolen hoeveelheid
Volkoren granen 232 gram
Groenten 341 gram
Fruit 227 gram
Noten 21 gram
Zuivel 238 gram
Rood vlees 0 gram
Wit vlees 29 gram
Vis 28 gram
Eieren 13 gram

Bron: David Wishart, Metabolites. 2022 Feb 7;12(2):154. doi: 10.3390/metabo12020154.

Eiwittransitie en de Rol van Artsen

‘Opschuiven naar een voedingspatroon met meer plantaardige en minder dierlijke eiwitten is beter voor het milieu en gezonder voor de meeste Nederlanders.’ Dat concludeerde de Gezondheidsraad onlangs. Dierlijke eiwitbronnen hebben een grotere milieu-impact dan plantaardige. Daarom onderzocht de Gezondheidsraad de impact van minder vlees eten op het milieu en onze gezondheid. De raad concludeert dat een voedingspatroon dat voor 60 procent uit plantaardige en 40 procent uit dierlijke eiwitten bestaat ‘beter is voor het milieu en gezonder voor de meeste Nederlanders’.

Als het zou lukken om die verhouding te verschuiven naar 60 procent plantaardig - de ‘eiwittransitie’ - dan kan dat de ‘milieu-impact van onze voedselconsumptie met 25 procent verlagen’, aldus de raad.

Volgens de Gezondheidsraad voldoet een voedingspatroon van 60 procent plantaardige en 40 procent dierlijke eiwitten ‘beter aan de Richtlijnen goede voeding dan ons huidige voedingspatroon’. Ook somt de raad de voordelen van de eiwittransitie op: lager risico op chronische ziekten, want ‘de consumptie van gezonde (meer) plantaardige voedingspatronen met volkoren granen, fruit, groente, noten en peulvruchten verlaagt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en kanker’; ‘minder rood en bewerkt vlees eten hangt ook samen met een lager ziekterisico’. Daarnaast ‘daalt door de eiwittransitie de inname van verzadigd vet en mogelijk zout, en stijgt de inname van voedingsvezel’.

labels: #Vlees

Zie ook: