Aardappelen zijn een belangrijk onderdeel van onze voeding, en het oogsten van je eigen aardappelen kan een bevredigende ervaring zijn. Oorspronkelijk komt de plant uit Zuid-Amerika, maar sinds de 16e eeuw is het in Europa het basisonderdeel van onze voeding. Best logisch, want de plant maakt onder de grond knollen aan waarin hij grote hoeveelheden zetmeel opslaat. Deze aardappels zijn voor de mens de belangrijkste bron van voeding, samen met rijst, tarwe en mais.

Verschillende Soorten Aardappelen

Aardappels zijn er in allerlei soorten: verschillende kleuren, kruimige, vastkokende, ronde, ovale en ook vroege, middelvroege en late. Die laatste worden vooral geteeld om te bewaren voor de winter. Onze aardappels poot je al vroeg in het jaar, en oogst je daarom ook vroeg.

Het Belang van Koolhydraten en Voedingsstoffen

Aardappelen bevatten veel koolhydraten, vooral in de vorm van zetmeel. Omdat de laatste jaren koolhydraat-arme diëten nogal populair zijn, staat de aardappel nog wel eens in een kwaad daglicht: je wordt er dik van. En ja: vette puree, zakken chips, patat en geprakte aardappels met veel jus zijn niet echt ideaal voor je lijn. Maar aardappelen bevatten ook vitamine C en vitamine B6, en - in kleinere hoeveelheden - ook andere B-vitamines. Er zit kalium, calcium, mangaan en fosfor in, en een behoorlijke hoeveelheid anti-oxidanten. Bovendien is het zetmeel dat in aardappels zit 'resistent' en wordt pas in de dikke darm verteerd. Verschillende studies geven aan dat daardoor de bloedsuikerspiegel, spijsvertering, opname van voedingsstoffen en de verzadiging kan verbeteren.

Eigenlijk komt het hier op neer: aardappels zijn een prima aanvulling op je dieet, zolang je ze met mate eet. Liever niet elke dag, zo vers mogelijk en zelf bereid, en zonder al die vette toevoegingen. En oh ja: de meeste vezels en vitamines zitten in de schil. Gebruik dus vooral soorten met een dunne schil, die je gewoon mee kunt koken of bakken.

Vroege Pootaardappels: Annabel

Onze pootaardappels zijn de vroegste aardappels die vastkokend zijn. Ze hebben een gladde, langwerpige vorm, een gele kleur en zijn superlekker. Ideaal voor salades, om te bakken of voor in de airfryer. Koken kan natuurlijk ook.

Soortnaam: Annabel
Familie: nachtschade
Aantal planten per vak: 2
Hoogte: 40 tot 60 cm

Teeltinformatie

  • Voorkiemen: half februari tot half maart
  • Poottijd: half maart tot half mei
  • Pootdiepte: ongeveer 20 cm (op de bodem)
  • Oogsttijd: vanaf eind juni (na 90-110 dagen)
  • Opkomst: tussen de 7 en 21°C in 21 tot 35 dagen
  • Zonlicht: kan zowel in de zon als in de halfschaduw

Gemiddeld levert één vak aardappels 1,25 kg aardappels op. Dat is 4x zoveel als bij een aardappelboer, want die oogst zo'n 3,5 kg per m2 🙂

Wat je Nodig Hebt

Alles wat je nodig hebt is dit:

  • een bakje voor het voorkiemen
  • een vak van 30x30 cm met een luchtige, voedzame aardemix
  • vroege pootaardappels
  • een plek met minstens 6-8 uur zonlicht per dag

Met andere woorden: een MM-mini, of een vak in een Makkelijke Moestuinbak, gevuld met Makkelijke Moestuinmix.

In deze perfecte aardemix is het kweken van aardappels echt super makkelijk. Kweek je op een slechte kwaliteit (pot-)grond, dan is het al veel lastiger en zal het resultaat tegenvallen. Deze aardappels staan in de gratis Makkelijke Moestuin app. Gebruik je die, dan begeleidt hij je vanaf het poten tot aan de oogst.

Voorkiemen van Aardappels

Wij leveren deze aardappels al vroeg: vanaf half februari. In die tijd is het buiten vaak nog koud en nat, en heeft het weinig zin om ze dan al buiten te poten. Daarom kiemen we ze tot half maart binnenshuis voor. Zo krijgen ze al uitlopers, komen de planten eerder boven, en kun je ook eerder oogsten. Voor het voorkiemen heb je een laag bakje nodig, met eventueel wat keukenpapier om de aardappeltjes goed droog te houden. Kiem je voor meerdere vakken tegelijk, dan is een lege eierdoos heel handig.

Op de aardappels zie je al verschillende 'ogen': sommige nog heel klein, andere al iets groter. Zet de aardappels rechtop in het bakje - met deze ogen naar boven. De uitlopers worden het sterkst bij een temperatuur tussen de 10°C en 15°C. Zet daarom het bakje op een lichte maar koele plek. Na 15 maart poot je de aardappels in je bak, mits de temperatuur boven de 8°C is.

Water geven bij Aardappels

Aardappels houden niet van natte voeten. Gebruik je onze waterreservoirs, dan krijgen ze daardoor genoeg vocht en hoef je niet ook nog van bovenaf water te geven. Zodra je de eerste plantjes op ziet komen, weet je dat het goed gaat. Dan is het tijd voor het volgende level.

Een aardappel maakt vaak meerdere uitlopers. Worden de planten groter, dan kun je ze wat steunen door er een rekje over te plaatsen. Om mooie, grote aardappels aan te maken, hebben de planten veel voeding nodig. Daarom strooi je in deze tijd per vak 2 eetlepels MM-voeding aan de voet van de planten.

Het Oogsten van Aardappels

In dit stadium, dat je op zijn vroegst na een week of 12 na het poten bereikt, is het blad van de planten geel en lelijk of zullen de planten al voor een deel afgestorven zijn. Het oogsten van aardappels is altijd weer een verrassing. Je weet immers niet hoeveel aardappels er groeiden, hoe groot ze zijn en waar ze zitten. Vergelijk het maar met graaien in een grabbelton: superleuk 😀 Om ze te vinden moet je het hele vak met mix doorzoeken. Dat gaat het makkelijkst als de mix een beetje droog en los is.

Pas op dat je bij het oogsten de aardappels niet beschadigt, want dan kun je ze niet meer bewaren. Gebruik je toch een schepje, neem er dan eentje met een rond lemmet - zoals het MM-schepje van ons - en werk voorzichtig van buiten naar binnen.

Oogsten uit een MM-mini is helemaal makkelijk: pak een stuk doek of vuilniszak, stort daar de inhoud van de mini op en vis de aardappels er uit. Haal na het oogsten alle plantenresten, wortels en ook de laatste mini-aardappeltjes uit de mix. Heb je dat gedaan, dan is het vak weer klaar voor een andere groente.

Let op: vanwege de aardappelziekte, mag je aardappels nooit 2 jaar achter elkaar in dezelfde mix telen. Deze aardappels hebben een gladde, langwerpige vorm, een gele kleur en zijn super lekker.

Omdat ze vastkokend zijn, zijn ze ideaal voor in salades, om te bakken of voor in de airfryer. Deze aardappels zijn het lekkerst als ze net geoogst zijn.

Belangrijke Tips

Let op: Eet aardappels nooit rauw, want dan zit er een stof in - solanine - waar je hoofdpijn of maagklachten van kunt krijgen. Hetzelfde geldt voor aardappels die groene plekken hebben omdat ze een poosje boven de grond hebben gelegen. Ze zijn makkelijk te telen en het oogsten is echt een feestje: super leuk om te doen. Verder is het met onze app en materialen bijna onmogelijk om te falen 😉

We verkopen de vroege aardappels alleen in het vroege voorjaar.

PS: Er zit ook een nadeel aan aardappels. En dat is dat de planten vrij lang in je bak staan. Bovendien kun je pas oogsten als de planten zelf al bijna weg zijn. De laatste weken zit je dus tegen een rommeltje aan te kijken: ze worden geel, vallen om en sterven dan af. Daarom maakten we meteen maar een aantal complete aardappelpakketten, zowel met MM-mini's, als met een MM-Airbak, want die zet je vrij makkelijk uit het zicht.

Wanneer Aardappels Oogsten?

Het juiste tijdstip om aardappelen te oogsten hangt af van vele factoren (ras, rijpingsgroep, bodem, weer en gezondheid van de plant), maar heeft op zijn beurt een grote invloed op de smaak en de bewaarbaarheid van de aardappelen - en niet in de laatste plaats, natuurlijk, op de opbrengst. Er is geen uniforme datum, want de rijpingstijd varieert van variëteit tot variëteit.

Als vuistregel geldt dat aardappelen rijp zijn wanneer het loof vergeeld en verdroogd is en afsterft. Nadat het loof is afgestorven, ongeveer 14 dagen wachten tot de oogst. Voor het oogsten kunt u het beste een spitvork gebruiken. De grond kan heel gericht worden doorgeprikt, zodat schade aan de knollen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Wees voorzichtig met alle gereedschap en houd er bij het prikken rekening mee dat de knollen wijd verspreid in de grond kunnen zitten - niet alleen direct onder het bovengrondse deel. Doorboor daarom de grond niet in de onmiddellijke nabijheid van de plant en til de plant van onderaf op. Haal de plant volledig uit de grond en oogst zo de eerste aardappelen.

Doe de geoogste knollen in een geschikte verzamel- en transportcontainer. Het beste zijn metalen of plastic manden met grotere mazen, waardoor losse grond eruit kan vallen - en dan niet mee de opslag in gaat. Grote hoeveelheden verzamelen en vervoeren in een jutezak ("aardappelzak"). Rijpe, onbeschadigde aardappelen kunnen maandenlang op de juiste plaats worden bewaard zonder uit te lopen, te verschrompelen of te beschimmelen. Ideaal is een donkere, koele opslagplaats met een hoge luchtvochtigheid.

Vroege, Midden en Late Aardappels

Je hebt 3 verschillende varianten van aardappels wanneer je ze kan oogsten en dat zijn vroege, midden en late aardappels. Vroege aardappels sterven vaak al rond eind juni af, de midden aardappels eind juli begin augustus en de late aardappels zullen eind augustus of begin september klaar zijn. Dus welk soort aardappel je poot zegt wel iets over de oogst tijd. Vergeet niet dat je dus alle aardappels kan oogsten vanaf dat er bloemen in zitten voor krieltjes maar als je grote aardappels wil verschilt het dus per soort wanneer je ze moet oogsten.

Type aardappel Oogsttijd
Vroege aardappels Eind juni
Midden aardappels Eind juli - begin augustus
Late aardappels Eind augustus - begin september

Aardappels bewaren

Als je je aardappels geoogst heb wil je ze natuurlijk ook bewaren. Na de oogst laat je de aardappels eerst drogen. Dit kan ik een losse laag ergens in een schuur doen maar je kan ze ook laten drogen in kratten met luchtgaten. Zorg dan wel dat je ze niet al te dik opstapelt zodat overal makkelijk lucht bij kan komen.

Vervolgens kan je ze donker, koel en droog bewaren. Hou ze wel regelmatig in de gaten of er geen rotte aardappels tussen zitten want zodra er 1 gaat kan dit de rest ook aansteken. Verwijder de rotte aardappels dus zo snel mogelijk.

Een persoonlijke tip ik verzamel ze ook een beetje op formaat want de kleine aardappels worden het snelst zacht dus die eet ik dan het eerste op en bewaar ik boven op zodat ik die al eerste pak. Voor mij beginnen de aardappels toch wel wat zacht te worden in februari. Dit betekend dat alles wat er dan nog over is conserveer ik aan de hand van pressure cannen. Op deze manier kan ik ze nog roosteren maar ik kan er ook nog aardappel puree er van maken. Dan hoef ik de aardappels ook niet in de vriezer geblancheerd te bewaren dus dat geeft mij weer extra vriezer ruimte als ik mijn aardappels gewoon in mijn voorraadkast kan bewaren.

Het Juiste Moment van Oogsten

Vroege aardappelen kunnen geoogst worden van zodra je de knollen groot genoeg vindt. Afhankelijk van het ras en wanneer je ze geplant hebt, kan de eerste oogst al eind mei/begin juni plaatsvinden. De laatkomers in september en oktober, altijd voor de eerste vorst. Bij de middelvroege en late soorten wacht je tot het loof afgestorven is.

Oogst je te vroeg, dan zijn de knollen klein en niet volledig ontwikkeld. Wacht je te lang, dan loop je kans op rot, schurft of vraatschade.

Tekenen van Rijpheid

  • De plant begint te bloeien: Dit wijst erop dat de knollen bijna volledig gevormd zijn en dat ze beginnen aan de rijpingsfase.
  • Het loof vergeelt en verwelkt geleidelijk: De plant stopt met groeien en stopt zijn energie volledig in het afrijpen van de knollen.
  • De bovengrondse plant is afgestorven: De knollen worden niet meer groter en zijn volledig rijp.

Oogsttijden per Ras

  • Vroege rassen zoals Frieslander of Eersteling zijn al zo’n 50 à 60 dagen na het planten klaar voor de oogst.
  • Middenvroege rassen, zoals Carolus of Vitabella, hebben wat meer tijd nodig: meestal zo’n 90 tot 100 dagen.
  • Late aardappels zoals Sevilla of Nicola zijn ideaal voor wintervoorraad, maar vragen geduld: 120 tot 150 dagen.

Kies een droge, zonnige dag en oogst bij voorkeur in de ochtend, zodat je de knollen na het rooien een paar uur goed kunt laten drogen op de grond. Let op: verwacht je veel regen of vorst?

Tips voor een succesvolle aardappeloogst

  • Gebruik een spitvork en werk van buiten naar binnen, zodat je de knollen niet beschadigt.
  • Til de plant voorzichtig bij de basis op en haal de aardappels uit de grond.
  • Laat de aardappels na het oogsten op een droge, luchtige plek drogen.

Bewaar ze daarna donker, koel (rond 8-10 °C) en droog, bijvoorbeeld in een houten kist of juten zak. De late rassen blijven zo maanden goed.

Verschil kleine maat pootaardappelen / grote maat pootaardappelen

U hebt keuze tussen kleine maat pootaardappelen (28/35 of 28/40) en grote maat pootaardappelen (35/50 of 35/45). Over het algemeen kiezen consumenten voor de kleine maat en professionele telers voor de grote maat.

Dit is de reden:

Kleine maat pootgoed: Geeft minder scheuten, dus minder aardappelen, maar wel grotere aardappelen. Dit is eenvoudiger om te schillen en heeft daarom de voorkeur voor de consument.

Grote maat pootgoed: Geeft meer scheuten, dus meer (ietwat kleinere) aardappelen. Over het algemeen is de opbrengst in kilo’s van grote maat hoger, waardoor meer interessant voor professionele telers.

Bij deze instructie gaan we uit van de kleine maat pootaardappelen, aangezien de professionele telers zelf wel weten hoe ze aardappelen moeten telen.

Wanneer pootaardappelen poten

Vroege plantaardappelen kun je vanaf maart poten. Dit is uiteraard wel afhankelijk van het weer. Onderstaande kun je als richtlijn aanhouden:

  • Vroege aardappelen poten van begin maart tot half april. Oogsten na ca. 90 dagen
  • Middenvroege aardappelen poten van half maart tot eind april. Oogsten na ca. 100 dagen
  • Late aardappelen poten van begin april tot eind mei. Oogsten na ca.

labels: #Aardappel

Zie ook: