Op de redactie zijn de voorbereidingen voor Pasen al in volle gang. De eieren worden gekookt (en verstopt) en de voorraadkast puilt uit van alle chocolade paashazen. Tijdens Pasen hebben we stiekem best veel tradities. Maar waar komen deze tradities nou eigenlijk vandaan? Waarom zijn een kip en een ei hét symbool van Pasen, en waarom verstoppen we chocolade in de tuin? Een ei is eigenlijk zo vanzelfsprekend maar waarom eten we nou eieren met Pasen? En waarom versieren we ze?

De oorsprong van Pasen en het ei

Pasen is binnen het christendom één van de belangrijkste feesten, waarin de wederopstanding van Jezus wordt gevierd. Volgens de Bijbel stierf hij op Goede Vrijdag en op Paaszondag stond hij op uit de dood. In veel christelijke landen, waaronder Nederland en Duitsland, zijn er twee paasdagen. Eerste Paasdag viert de wederopstanding van Jezus. Tweede Paasdag is een latere toevoeging, oorspronkelijk een extra rustdag voor kerkelijke vieringen en familiebezoek.

Eieren zijn al lange tijd een symbool voor vruchtbaarheid en daarmee gekoppeld aan de lente. Volgens sommige bronnen verven mensen al duizenden jaren eieren met de komst van het lenteseizoen. Nu is er een populaire theorie dat Pasen gedeeltelijk gebaseerd is op een heidens feest uit voorchristelijk Europa. Deze voorchristelijke Europeanen zouden eeuwen geleden elke lente de terugkeer van hun zonnegod vieren.

Het lijkt erop dat veel van de Paastradities afkomstig zijn uit lentefeesten van andere culturen en religies. Er gaan hierdoor veel verhalen rond dat wij Pasen met eieren vieren omdat deze gelinkt zijn aan deze vruchtbaarheidsgodin.

De rol van de vastentijd

Vroeger was de periode voor Pasen namelijk een periode waarin bijna alle mensen om religieuze redenen 40 dagen lang gingen vasten. Deze periode van vasten werd verbroken op Eerste Paasdag en dat moest groots gevierd worden. Tijdens het vasten mochten mensen geen dierlijke producten eten; ook geen eieren dus. Maar juist tijdens deze periode leggen kippen bijzonder veel eieren, waardoor de mensen aan het einde van de vastenperiode met een overvloed aan eieren zaten. Wat kun je hier dan het beste mee doen?

Bij de invoering van het vasten (de periode tussen Aswoensdag (na carnaval) en Pasen was het door de kerk verboden om eieren te eten. De eieren werden dan pas met Pasen opgegeten.

Het ei als symbool

Ook staat het ei symbool voor een nieuw begin en nieuw leven. Dit kan natuurlijk ook gelinkt worden aan het herrijzen van Jezus tijdens Pasen. In veel culturen staat het ei symbool voor nieuw leven en vruchtbaarheid. Binnen het christendom verwijst het ei naar de wederopstanding van Jezus, want net zoals een kuiken uit een ei breekt, zo stond Jezus op uit de dood.

Eieren werden toen namelijk begraven in de grond op de akkers: omdat eieren symbool staan voor vruchtbaarheid dachten de boeren dat dit hun akkers extra vruchtbaar zou maken.

Ja, sommige christenen zien het paasei als een symbool voor de verrijzenis van Christus. In bepaalde Orthodoxe kerken en Oosters-katholieke kerken verven zij eieren rood als symbool voor het bloed van Christus. Het hardgekookte ei zien zij als een symbool voor de tombe van Christus. Wanneer zij de eierschaal openbreken is het als zijn verrijzenis.

Het versieren van eieren

Eén van de leukste culinaire paastradities om samen met kinderen te doen? De herkomst van deze traditie is eigenlijk heel simpel: omdat het paasontbijt zo’n feestelijk moment was, wilden mensen hun tafel graag zo mooi mogelijk aankleden. Door de eieren te versieren werd het eten hiervan nóg meer een beleving.

Het beschilderen van eieren met Pasen stamt uit oude lentefeesten, waar eieren nieuw leven symboliseerden. In het christendom werd dit overgenomen als symbool van de wederopstanding van Jezus.

De opkomst van chocolade-eieren

Dat we tijdens feestelijke momenten graag chocolade eten is geen geheim. Maar waar komt de paastraditie dan vandaan dat we chocolade eten in de vorm van eitjes? Quest schrijft dat het chocolade paaseitje in de 18e eeuw is bedacht in Frankrijk. Deze eitjes van chocolade zijn eigenlijk een luxe variant van de normale eieren die we al eeuwenlang tijdens Pasen beschilderen.

Toen het vasten werd beëindigd, kon men zich weer tegoed doen aan deze lekkernijen. Zo begonnen banketbakkers in Frankrijk en Duitsland met het maken van massieve chocolade eieren.

Het chocolade-ei is in de 18de eeuw als luxevariant op deze eieren bedacht door Parijse banketbakkers. Aanvankelijk maakten ze de chocolade in de mal van een echt ei. Sommige bakkers en chocolatiers deden wedstrijden wie het mooiste ei kon maken.

De paashaas en het verstoppen van eieren

Het verhaal gaat dat de paashaas voortkomt uit een Germaans verhaal uit de 19e eeuw. Dit werd later gelinkt aan Pasen en eieren, omdat hazen tijdens deze periode een hol maken waarin vogels vervolgens hun eieren bewaren. Zo ontstond naar verloop van tijd het idee van een paashaas, die tijdens Pasen eieren komt rondbrengen. Ver gezocht? Een beetje wel.

We eten natuurlijk niet alleen eieren, we verstoppen ze ook. Bosman vertelt dat ook dat met vruchtbaarheid te maken heeft. "Vroeger verstopten we eieren op de akkers, of beter gezegd: eieren werden begraven. Het idee daarachter was dat de akkers dan weer vruchtbaar zouden worden. Het was een soort van gebed".

Het verstoppen van paaseieren is een traditie die in verschillende landen voorkomt. In sommige verhalen wordt gezegd dat de paashaas de eieren verstopt. Dit is een gebruik dat waarschijnlijk afkomstig is uit Duitsland. Daar vertelde men dat de “Osterhase” eieren in de tuin achterliet voor kinderen om te vinden.

labels: #Ei

Zie ook: