De meeste mensen zijn wel op de hoogte dat je volgens de Islam geen varkensvlees mag eten, maar lang niet iedereen weet wat de redenen hiervoor zijn.

Religieuze Grondslag

Moslims en Joden eten geen varkensvlees, omdat het in de Koran en Tora wordt verboden. Je bent dus ongehoorzaam aan God als je varkensvlees eet.

In de Islam wordt voedsel verdeeld in drie groepen: halal, haram en makruh. Als we het hebben over ‘halal’, dan gaat het simpelweg om een islamitische term voor ‘rechtmatigheid’ of ‘rein’. In het geval van ‘haram’ is dit juist omgekeerd. Het woord ‘haram’ betekent ‘onrein’ of ‘verboden’.

De Koran is duidelijk over varkensvlees: het is verboden om vlees van dieren te eten dat niet in naam van Allah is geslacht. De Koran is het ware Woord van God. Wanneer iets verboden is dan zit daar wijsheid in.

Hieronder enkele relevante citaten uit de heilige teksten:

  • Leviticus 11:7-8: “Ook het zwijn, omdat het wel gespleten hoeven, ja zelfs geheel doorkloofde hoeven heeft, maar niet herkauwt; onrein zal het voor u zijn. Van hun vlees zult gij niet eten en hun aas zult gij niet aanraken; onrein zullen die voor u zijn.”
  • Soera 2: 173: “Hij heeft u slechts het gestorvene, het bloed, het varkensvlees en datgene, waarover een andere naam, dan die van Allah is uitgeroepen, verboden. Maar hij, die gedwongen is en dit niet wenst en geen overtreder is, op hem rust geen zonde. Want Allah is Vergevensgezind, Genadevol.”

Het varken is een alleseter en daardoor een onrein dier in de ogen van moslims. Orthodoxe moslims zullen ook geen producten eten of gebruiken die afkomstig zijn van een varken (bijvoorbeeld varkensvet, gelatine of borstels van varkenshaar).

Moslims en joden eten alleen dieren die 'rein' zijn. Reine dieren zijn dieren die planten eten zoals koeien, schapen, runderen, geiten, kalveren en pluimvee. Deze dieren zijn dan halal geslacht en mogen dan wel volgens de Islam worden gegeten. Dieren die halal worden geslacht worden niet zomaar geslacht. Dit ritueel omvat het doorsnijden van de slokdarm, de luchtpijp en de twee halsslagaders in één keer.

Het is wel duidelijk dat de meeste moslims zich netjes houden aan de consumptieregels volgens de islam. Lang niet elke moslim houdt zich hier streng aan. Het ligt aan jezelf in hoeverre je het geloof in zijn geheel naleeft of dat je je geloof combineert met het leven in een multicultureel land zoals Nederland. Elke moslim zal naar zijn eigen oordeel met de regels en voorschriften omgaan.

Uitzonderingen

Mocht je je verkeren in een uitzonderlijke situatie waarbij je geen voedsel kunt vinden en zie je een varken? Dan kun je de varken slachten en eten zodat je kunt overleven. Mocht je als moslim toch eens varkensvlees hebben gegeten? Alhoewel een varken als een onrein dier wordt beschouwd en het eten van varkensvlees verboden is, dan nog kunnen er soms noodzaken ontstaan. Heb je uit noodzaak varkensvlees gegeten, dan hoef je je niet al te druk te maken. Allah vergeeft en is zeer genadevol, begrip zal er zeker zijn als je dit niet uit begeerte hebt gedaan of om te overtreden.

Gezondheidsaspecten

Naast religieuze redenen zijn er ook gezondheidsaspecten die vaak worden aangehaald als reden om geen varkensvlees te eten:

  • Het vetgehalte in varkensvlees is zeer hoog.
  • Varkensvlees heeft een hoog cholesterolgehalte vanwege het vet.
  • Er zitten veel hormonen in varkensvlees die een versterkte groei veroorzaakt bij bepaalde mensen.
  • Varkensvlees bevat een hoog imadozolgehalte en histaminegehalte waardoor je sneller last kunt krijgen van puistjes, allergieën, neurodermitis, abcessen, netelroos en negenogen.
  • Er kunnen gevaarlijke parasieten zitten in varkensvlees die ziekten veroorzaken.

Varkensvlees kan verschillende ziektes veroorzaken, niet minder dan 70 verschillende soorten. Een persoon kan verschillende aandoeningen krijgen, zoals rondworm en andere wormsoorten. Een andere gevaarlijke is Trichura Tichurasis. Taenia Solium is een lintworm die als gastheren de mens en varkens heeft. Preventie voor het voorkomen van Taenia Solium infectie: veekeuring van geslacht vlees detecteert de cysten, riolering zorgt dat ontlasting van lintwormdragers niet meer op plaatsen terechtkomt waar vee de eieren kan opeten.

Varkensvlees kan leiden tot besmetting met parasieten (wormen), maar dit kan ook gebeuren bij andere vleessoorten, zoals rundvlees. Besmetting met varkenslintworm is zeldzaam in Nederland door de goede hygiëne en omgang met vlees. Daarnaast zullen er alleen symptomen optreden indien er sprake is van zware besmetting. In de andere gevallen bestrijdt het lichaam zelf de ziekte.

Risicofactoren van hart- en vaatziekten: een hoog en ongunstig samengestald cholesterol- en/of vetgehalte van het bloed, diabetes, een verhoogde bloeddruk, verhoogde stollingsneiging van het bloed, overgewicht, overmatig alcohogebruik.

Rood en bewerkt vlees verhogen het risico op dikke darmkanker. Rood vlees bevat de stof heem, een ijzerrijke samenstelling die de produktie van N-nitroso bestanddelen kan bevorderen. Van deze bestanddelen is bekend dat ze het DNA in onze cellen kunnen beschadigen.

Het vet van varkensvlees bevat iets meer onverzadigd vet dan rund, kalfs en lamsvlees. Onverzadigde vetzuren verlagen het cholesterolgehalte en verzadigde vetzuren verhogen deze, daarom hebben voedingsmiddelen met de minste verzadigde vetten de voorkeur.

Islamitische Perspectieven op Donordieren

Er is binnen de islam in principe ruimte voor het gebruik van donordieren, maar het ontbreekt aan duidelijke voorschriften. Wie bepaalt uiteindelijk waar de grens komt te liggen in de islam? “We baseren ons allereerst op referenties in de Heilige Schriften, namelijk de Koran en Soenna”, vertelt Ghaly. “Als daar een verbod of gebod in staat, dan geldt dat als uitgangspunt.

Als wetenschappers erin slagen om dierlijke organen geschikt te maken voor transplantatie, dan zouden we dieren kunnen gebruiken in plaats van menselijke orgaandonoren om levens te redden. Hoe wordt daar binnen de islam over gedacht? “Hier spelen twee belangrijke kwesties”, zegt Ghaly. “Ten eerste, de morele status van de betrokkenen. Hoe verhoudt de morele status van een dier zich tot die van een mens? Ten tweede, de beoogde procedure.

Als de procedure veilig en effectief is, dan heeft een dierlijk orgaan de voorkeur boven een menselijk orgaan.

In religieuze tradities zoals de islam en het jodendom, worden bepaalde diersoorten gecategoriseerd als ritueel onrein, vooral varkens en honden. Deze dieren mag je niet eten, je mag ze zelfs in principe niet kopen of verkopen. De meeste moslims zouden daarom liever kiezen voor een dier dat ritueel rein is.

Toch zouden veel moslims geen varkensnier weigeren, denkt Ghaly, als dat de enige manier is om hun leven te redden. “Een bekende regel in de islam luidt: nood breekt wet. Je mag geen varkensvlees eten, maar je mag het vlees van een varken gebruiken voor een medische behandeling als dat de enige mogelijkheid is.

Wetenschappers kunnen volgens ons beter eerst experimenten doen met eetbare dieren. Is dat niet mogelijk, dan stappen we over op niet-eetbare dieren die ritueel rein zijn. Pas als dat niet kan, stappen we over op varkens en honden.”

Conclusie

Het verbod op varkensvlees in de Islam is gebaseerd op religieuze voorschriften en wordt door veel moslims nageleefd. Hoewel er ook gezondheidsaspecten zijn die vaak worden aangehaald, blijft de religieuze overtuiging de belangrijkste reden voor dit verbod.

labels: #Vlees

Zie ook: