Je hebt het vast weleens op een verpakking zien staan: spelt. Het klinkt gezond en dat is het ook, maar er bestaan nog best wat misverstanden over. Zo is spelt bijvoorbeeld niet glutenvrij en vormt het geen tegenhanger van volkoren. In dit artikel lees je alles wat je moet weten over spelt en leggen we je uit wat de verschillen zijn tussen spelt en tarwe.

Wat is Speltbrood?

Speltbrood is brood dat gemaakt wordt van het graan spelt. Je hebt net als bij tarwebrood een witte, bruine en volkoren variant. Spelt is een oude graansoort die familie is van de tarwe die we nu veel gebruiken.

Spelt versus Tarwe: Wat zijn de Verschillen?

Spelt en tarwe lijken veel op elkaar. Ze komen zelfs uit dezelfde graanfamilie. De voedingsstoffen zoals vezels, eiwitten en koolhydraten zijn bijna hetzelfde. Echter, er zijn een paar belangrijke verschillen:

  • Smaak: Speltbrood smaakt meer nootachtig dan tarwebrood.
  • Resistentie: Spelt is een sterke graansoort die van nature resistenter is tegen schimmels en bacteriën. Om deze reden heeft spelt minder bestrijdingsmiddelen nodig.

Voedingswaarde van Spelt

Wat betreft voedingswaarde kunnen we eigenlijk alleen uitspraken doen over de voedingswaarde van spelt in het algemeen in vergelijking met andere granen zoals tarwe of haver.

Uit onderzoek blijkt dat het eiwitgehalte van spelt gemiddeld genomen iets hoger ligt dan dat van tarwe. Ook het gehalte aan ijzer, zink, magnesium en choline ligt wat hoger. Daarentegen heeft tarwe een hoger gehalte aan de vezel arabinoxylaan dan spelt. Het gaat om zeer kleine verschillen in voedingswaarde. Dat maakt het onwaarschijnlijk dat dit leidt tot een verschil in gezondheidseffecten. Die hangen overigens ook af van de geconsumeerde hoeveelheid en de samenstelling van het algehele voedingspatroon.

Spelt(brood) bevat meer eiwit, vitamines (zoals B1, B2, B3 en foliumzuur) en mineralen dan tarwe. Spelt kan tot 40% minder fytinezuur bevatten dan ander graan. Fytinezuur is een schadelijke antinutriënt.

De Voordelen van Volkoren Speltbrood

Spelt en volkoren zijn eigenlijk geen tegenpolen. Spelt is een graan, volkoren zegt iets over hoe het graan is verwerkt. Je kunt dus ook volkoren spelt hebben. Kies je voor volkorenbrood (van spelt of tarwe), dan kies je sowieso goed.

Volkoren speltbrood is gemaakt van volkorenmeel en bevat veel meer vezels, vitamines en mineralen dan wit speltbrood. Ook bij speltbrood kun je dus beter volkoren kiezen.

Volkorenbrood zit vol goede voedingstoffen zoals vezels, vitamines en mineralen. Als je genoeg volkorenproducten eet, verlaag je het risico op bepaalde hartziekten en diabetes type 2.

Gluten in Spelt

Nee, spelt is niet glutenvrij. Ook al is spelt een ouder graan dan tarwe, het bevat nog steeds gluten. De gluten in spelt hebben een andere samenstelling dan die in tarwe.

Zowel speltbrood als tarwebrood bevatten gluten (eiwitten). Gluten zorgen ervoor dat het brooddeeg luchtig wordt. Bij een kleine groep mensen worden gluten niet goed verteerd door het maagdarmstelsel. Mensen met een glutenintolerantie (coeliaki) of glutensensitiviteit krijgen het advies om speltbrood en andere glutenbronnen te laten staan.

Is Spelt Koolhydraatarm?

Nee, spelt is niet koolhydraatarm. Er zitten ongeveer evenveel koolhydraten in als in tarwe. Speltbrood bevat (net zoals tarwebrood) veel koolhydraten. Daarom is speltbrood niet geschikt om te eten tijdens het afvallen.

Spelt in de Geschiedenis

Spelt is een oud Europees gewas, dat al eeuwenlang geteeld wordt in verscheidene landen in Midden-Europa (bijvoorbeeld België, Duitsland, Oostenrijk, Slovenië en noordelijke delen van Italië), maar meer recent ook in Canada en de VS. Op kleine schaal wordt spelt ook geteeld in landen als Spanje en de Tsjechische Republiek.

Boeren in het Midden-Oosten zouden zo’n 7000 tot 8000 jaar geleden al spelt verbouwd hebben. Daarmee is het een van de oudste landbouwgewassen in de geschiedenis van de mensheid. Na de middeleeuwen werd spelt verdrongen door gewone tarwe, omdat die een hogere opbrengst heeft en makkelijker gepeld kan worden.

Waar Moet Je Op Letten Bij Het Kopen van Speltbrood?

Let op het etiket: Als er speltbrood op de verpakking staat, wil dat niet zeggen dat het brood ook volledig van speltmeel is gemaakt. De definitie van speltbrood is namelijk niet vastgelegd in de Nederlandse Warenwet. Zodra er een beetje spelt in brood is verwerkt, mag het al speltbrood heten.

Tips voor het Bakken van Speltbrood

Zelf speltbrood of tarwebrood bakken? Dat is niet alleen leuk om te doen, maar vaak ook nog lekkerder dan brood uit de winkel. Je bepaalt helemaal zelf wat erin gaat en ondertussen vult de geur van versgebakken brood je hele huis. Op zoek naar inspiratie? Neem dan een kijkje bij onze broodrecepten.

labels: #Brood

Zie ook: