Wie de Noordoostpolder in rijdt, wordt getroffen door een bijzondere combinatie van natuur en rationaliteit. Het doet industrieel aan, de efficiënte wegen en open akkers waar geen boerderij ouder is dan zeventig jaar, toen het allemaal voor het eerst droog kwam te staan. Maar dat neemt niet weg dat de natuur groen en weids is. Net boven Emmeloord ligt het dorpje Bant, en net buiten Bant zit Agrico, een van de grootste aardappelveredelaars, die ook de Agria heeft bedacht.

De consumptie van gewone tafelaardappelen is al jaren aan het dalen. Voor de bewuste eters heeft de aardappel te veel calorieën en voor de rest van het volk is het niet eens meer een optie om ze eerst te moeten schillen en dan ook nog twintig minuten te koken. Maar gelukkig, gelukkig is er friet. Goudgele, goed doorbakken, vette friet, ook wel bekend als patat. Dit product beleeft een heuse opleving.

De Aardappel: Een Superfood?

‘De aardappel is een fantastisch gewas. Als je er tweehonderd gram van eet, hoef je geen sinaasappel meer te eten, zoveel vitamine C zit erin. Aardappelen bevatten eiwitten die heel gezond zijn. En ook de teelt is heel efficiënt. Er is vijf of zes keer zo weinig water voor nodig als voor rijst of tarwe, en de plant kan tegen droogte, hitte en koude nachten. Wat nou superfood? De aardappel is het oudste superfood dat we hebben. Eigenlijk zitten de Nederlandse boeren op een goudmijn.

Agrico is een groot kweek- en researchbedrijf, met een omzet van een kwart miljard euro per jaar. Het is een coöperatie, waar zo’n 650 actieve aardappeltelers bij aangesloten zijn, zowel telers van consumptieaardappelen als van pootgoed.

‘We hebben een kweekbedrijf van zo’n honderd hectare, waar we allerlei rassen ontwikkelen, speciaal toegespitst op verschillende klimaatzones of gebruiksdoeleinden. Voor chips heb je kleine, ronde nodig, maar voor friet juist weer lange, grove. Nederland is groot in de wereld van de aardappel. Naast Agrico hebben we ook nog hzpc, een andere veredelaar. Uit Nederland komen honderden rassen. Ons land ligt midden in de aardappelbelt, van Schotland, Bretagne, België, Nederland tot Duitsland. Door het koele zeeklimaat zijn er weinig luizen, en dus weinig ziektes.

De Nederlandse Aardappelhandel

‘Consumptieaardappelen ga je niet van ver halen. Dat is geen doen, dat is slepen met water. Daarom kopen mensen uit de hele wereld pootgoed om het zelf te telen. De helft van alle export komt uit Nederland. Met pootgoed kun je in principe maar één oogst vooruit. De kleine aardappeltjes die je niet kunt consumeren kun je wel weer poten, maar de kans op ziektes in de plant neemt met de tijd snel toe, en daardoor is de tweede oogst veel slechter. Zelfs in Noord-Afrika, waar ze in de herfst nog een keer kunnen poten, met de kleine aardappeltjes uit de eerste oogst, is al een derde ziek.’

Een goede aardappelboer kan niet zonder goed pootgoed: ‘Met de combinatie van goed pootgoed, mest, bestrijdingsmiddelen en techniek kun je al snel véél meer opbrengst krijgen. Helaas houden veel landen de grenzen voor pootgoed dicht, uit angst voor besmettingen. We doen nu een project met kleine boeren in Kenia. Hun opbrengst is vijf of zes ton per hectare. Dat is bij ons meer dan tien keer zo veel.

Met België delen we een eerste plaats als het gaat om frietexport. ‘Friet moet dicht bij de aardappelproductie worden geproduceerd. Omdat we ook logistiek goed liggen, zijn wij een goede locatie om ingevroren friet te maken. En dat gebeurt. Er wordt in Nederland jaarlijks meer dan een miljard euro omgezet in de productie van friet en andere bevroren aardappelproducten, en de markt groeit.

Alleen voor boeren is de markt minder gunstig. ‘Dat is wel een lastig probleem. Friet is zelfs de slechtste markt voor boeren. Ze krijgen tien tot twintig cent per kilo, soms zelfs lager, en de prijzen fluctueren ook nog eens sterk. Dat is opvallend, want ze leveren wel aan grote, bekende merken. Die hebben best een marge. Het lastige is dat boeren (net als de frietfabrikanten) zekerheid willen, en daarom het grootste deel van de oogst via een contract verkopen.

Kansen voor Aardappelboeren

Er komen steeds meer winkels en restaurants die verse frietaardappelen willen. Vooral in Zuid-Europa zien we dat. Als een boer goed kan ondernemen en creatief is, kan hij daar echt iets van maken. Maar dan moet hij niet achterover leunen met een contract. Dan moet hij afnemers gaan zoeken, een netwerk bouwen, ook in het buitenland waar kleine fabriekjes en schilbedrijven zijn.

Zoals de Noordoostpolder, waar zich maar liefst honderd grote pootgoedtelers bevinden. Dat heeft natuurlijk te maken met de aanwezigheid van veredelaar Agrico. Maar misschien zit het ook in de cultuur van dit eigenaardige stukje polder. Is deze hele Noordoostpolder niet een soort veredelingsveld geweest voor boeren? Bij de aanleg werd een strenge selectie gemaakt van mensen uit alle regio’s van Nederland, met vaste percentages voor katholieken, protestanten of ongelovigen.

Het Kweekproces

Bij Agrico zijn we intussen aanbeland in de kassen van het kweekbedrijf, waar Sjefke Allefs directeur van is. Hij legt uitgebreid uit hoe de bestuiving in zijn werk gaat. In de kassen staan tientallen rijen aardappelplanten, die allemaal geselecteerd zijn op hun eigenschappen. Het stuifmeel van de vaderplant wordt hier op de stamper van de moederplant geplaatst. Na de bestuiving krijgt de moederplant bessen. In deze bessen zitten de zaadjes van het nieuw gekruiste ras. Deze worden allemaal in hun eigen bakje uitgeplant. Ze vormen na de groeiperiode in de kas één of twee kleine knolletjes. Het is een speld in een hooiberg.

Aardappels kruisen is heel erg ingewikkeld. Je kunt nooit voorspellen welke eigenschappen worden doorgegeven. Een aardappel is enorm heterozygoot, zoals dat heet. Dat betekent dat de ouders bijna geen gelijke genen hebben, en er dus enorm veel verschil is tussen de nakomelingen. Veel meer dan bijvoorbeeld bij de tomaat.

Allefs probeert jaarlijks 170.000 van dit soort relaties uit, in de hoop drie of vier nieuwe rassen te krijgen die én mooi én slim zijn. Daar gaat veel tijd overheen. Voordat de planten gekruist zijn, uitgezaaid, vermeerderd, getest in de volle grond, geproefd in het laboratorium, uitgepoot en uitgeprobeerd in verschillende klimaten, van droog Algerije tot koud Oostenrijk en winderig Malta, zijn we meer dan tien jaar verder.

Een aardappelras ontwikkelen kost ongeveer twee miljoen euro. Grote zaadbedrijven als Monsanto hebben dat er niet voor over, want de marges zijn veel te klein.

Nee, de grote uitdaging waar Agrico rijk mee hoopt te worden is het uitbannen van ziektes. Phytophthora, de ziekte die altijd maar weer toeslaat, en in de loop van de geschiedenis voor grote hongersnoden heeft gezorgd. Aardappelmoeheid, die vooral optreedt in de intensieve teelt, omdat de aaltjes in de grond blijven zitten en een paar jaar later nog besmettelijk kunnen zijn.

Volgens Allefs is genetische modificatie niet nodig. ‘Er zijn wel mensen mee bezig in Wageningen, maar wij denken dat het niet hoeft. Met klassieke veredeling kan het ook, alleen het duurt wat langer. Wij hebben intussen wel twee resistente rassen gevonden, de Carolus en de Alouette. Helaas is de opbrengst nog niet maximaal, en daarom zijn ze nog geen hit geworden.

Droogte is wel een belangrijke uitdaging waar we voor staan. Er zijn twee soorten droogte. Eén is dat er een tijd geen water is. Dat kan met bepaalde rassen, waar de groei gewoon een tijdje stilstaat als het niet regent. Maar een ander soort droogte is dat er wel water is, maar heel weinig. In totaal zijn er wel vijftig eigenschappen waar een aardappel op kan scoren.

Voor friet is het bijvoorbeeld belangrijk dat de knollen groot zijn, consistent van vorm, en bovendien van binnen een gelijkmatige drogestofverdeling hebben. Frietjes worden gemaakt in fabrieken waar 140.000 porties per uur van de band rollen, dus er is geen tijd voor afwijkende individuen.

Het zijn dus alleen de allerbeste die dit hele traject mogen afleggen, en vervolgens ook nog eens goed worden bevonden door de markt, voordat ze in ons plastic patatbakje terechtkomen. Zoals de Agria, bij de versbakker.

De Uitdagingen van de Frietindustrie

Het botert niet zo goed tussen Agrico en de fastfoodbranche. Zo heeft McDonald’s een eigen coating ontwikkeld, met daarin dertien verschillende ingrediënten, van rundvleesaroma tot dextrose, die in alle filialen ter wereld hetzelfde is. Het stengeltje aardappel dat daaronder zit, mag daar natuurlijk niet van afleiden.

‘Dit soort Amerikaanse bedrijven willen per se een witvlezige aardappel, die minder smaak heeft’, vertelt Van Hoogen spijtig. ‘De inkoper van McDonald’s in West-Europa zegt zelfs dat hij gele friet vies vindt.

Van de 8 miljoen ton aardappelen die hier worden geteeld, wordt 20 procent verkocht als pootgoed, 30 procent als zetmeel en 50 procent als consumptieaardappel. Van die laatste soort blijft een derde herkenbaar als aardappel. De rest daarvan gaat naar de industrie. Die haalt ook uit buurlanden, om het totaal weer aan te vullen tot 4 miljoen ton. Na verwerking blijft daar 2,2 miljoen ton product van over; 80 procent daarvan bestaat uit voorgebakken frites en specialiteiten zoals aardappelkroketjes en rösti.

De industrie hier produceert zo’n 1,7 miljoen ton voorgebakken friet. Dat zijn zo’n 10 miljard porties patat, zou je kunnen zeggen, wat een derde is van de Europese productie. Die wordt gekocht door supermarkten, horeca, maar vooral fastfoodketens, grotendeels in het buitenland. Nederlanders eten zelf zo’n 300 miljoen kilo diepvriesfriet per jaar, wat neerkomt op ruim 18 kilo per persoon.

De Luxe Friet

Patat kan ook een luxeproduct zijn. Dit najaar opent sterrenkok Sergio Herman vijf vestigingen van het chique Frites Atelier Amsterdam in de grote steden, op ‘triple A-locaties’. Patat is volgens hem ‘een pokkenproduct’. Hij besteedde, met hulp van de Landbouwhogeschool in Wageningen, anderhalf jaar aan de research voor de beste frites. Een patatje kost bij Frites Atelier Amsterdam 3,50 tot zes euro, afhankelijk van de gekozen saus. In het Haagse filiaal moeten de frites staand worden genuttigd, maar mogelijk komen er elders zitjes. Bij Frites Ateliers sieren illustraties van Kamagurka (onder meer) de servetten.

Evenementen in Emmeloord

Kom dus 13 en 14 september naar Potato Europe in de aardappelhoofdstad van de wereld: Emmeloord.

Ter ere van het 10-jarig bestaan houdt het AgroFoodCluster donderdag 20 juni een Meet & Friet-evenement in Emmeloord. Met gratis toegang kan iedereen enkele hightech innovaties in de akkerbouw bekijken, belangrijke bedrijven in de agrofoodketen ontdekken en genieten van een gratis patatje. Bezoekers kunnen zelf een kleine landbouwrobot aan het werk zetten, een trekker die op waterstof rijdt zien of een rondleiding krijgen langs de aardappels, uien, suikerbieten en tarwe die je al kan zien als je over de A6 rijdt. Dit geeft een goed beeld van wat er op een gemiddelde akker in Noordoostpolder gebeurt en biedt inzicht in de laatste ontwikkelingen binnen de akkerbouw. De middag wordt afgesloten met live muziek.

Het Meet & Friet evenement vindt plaats op donderdag 20 juni, doorlopend van 14.00 tot 17.00 uur, op het terrein van het AgroFoodCluster aan de Penning 6 in Emmeloord. De toegang is gratis en, of je nou compleet onbekend bent in de agrarische sector, student of juist een vakman, iedereen is welkom. Meer informatie is hier te vinden.

Friet Test Resultaten: Een Overzicht

Conclusie Opmerkingen
Subliem Lekkerder kan een frietje niet smaken. Krokante korst, smeuïge kern. Volop aardappelsmaak.
Topprestatie Vorig jaar eerste en nu weer een topprestatie. Geweldig knap om dat hoge niveau vast te houden. Een frietje waar je je vingers bij opeet.
Meer dan voortreffelijk Uitstekende friet met schil. Smaakt meer dan voortreffelijk. Grof zeezout is echter niet optimaal over de portie verdeeld.
Wat een ontdekking Een van de grote verrassingen van deze test. Nog maar kort open en dan al direct naar dit niveau. Wat een ontdekking. Klasse! Omfietsfriet.
Gedreven vakman Oud-winnaar bakt zichzelf elk jaar in de hoogste regionen. Gedreven vakman haalt het beste uit zijn producten.
Uiterst smakelijk Hoewel friet niet het belangrijkste product uit het assortiment is, is die wel uiterst smakelijk. Mooi krokante korst met lekkere aardappelsmaak.
Met succes Na enkele kritische opmerkingen vorig jaar zette Bram een verbetertraject in. Met succes. Ook hier is eigenlijk helemaal niets op aan te merken.
Mooi krokant en goed op smaak Nog zo’n adres waaraan je alleen maar goede herinneringen overhoudt. Ondanks grote drukte is er alle aandacht voor de friet. Mooi krokant en goed op smaak.
Klein feestje Mooie grote en dikke frieten waarop naar eigen behoefte zout kan worden gestrooid. Zo wordt elk frietje een klein feestje, waarbij je graag aanschuift.
Meer dan goed frietje Ook vorig jaar al in de top 10 te vinden en ook nu weer een meer dan goed frietje.

Deze tabel toont een selectie van conclusies uit een friet test, waarbij verschillende frietzaken beoordeeld zijn op smaak, textuur en algemene kwaliteit. Het geeft een indicatie van waar je de beste friet kunt vinden, beoordeeld door experts.

Social Deal Flevoland: Ontdek Activiteiten met Korting

Hoog tijd om eropuit te gaan en iets leuks te ondernemen? Ontdek de tofste activiteiten in Flevoland via Social Deal! Op deze pagina vind je een overzicht met een groots aanbod aan deals, voor ieder wat wils. Ontdek de plezierigste uitjes en maak er een topdag van samen met vrienden, familie of collega’s. Of je nou iets actiefs wil gaan doen, juist ontspanning opzoekt of lekker uitgebreid uit eten wil gaan, er zit altijd wel een bijbehorende deal voor je bij!

In Flevoland vind je alle ingrediënten om een ultiem dagje uit te beleven. Ontdek de tofste activiteiten in o.a. Almere, Lelystad, Zeewolde en vele andere plaatsen in de regio of net buiten de regio, zoals Harderwijk. Heb je zin in een actief uitje? Dan kun je je lol op in Flevoland: van zwemmen bij een subtropisch zwemparadijs, een dierenpark bezoeken of een luchtvaartmuseum bezoeken tot activiteiten als trampolinespringen, waterfietsen, suppen, touren op een E-Chopper, padellen, poolen of scheuren in een F1 race-simulator. En wat dacht je van een ski- of snowboardles?

Zak lekker onderuit in een comfortabele stoel en pak de de nieuwste filmreleases mee op het witte doek tijdens een bioscoopbezoek. Of ga voor het ultieme dagje ontspanning bij een sauna- of wellness resort. Laat je lekker in de watten leggen en geniet van een ontspannende massage. En wil je weer stralend voor de dag komen? Kies dan uit een van de vele beauty deals in Flevoland: Ga bijvoorbeeld voor een verzorgende gezichtsbehandeling, een nieuwe coupe met een kappersbehandeling of laat je handen en voeten tot in de puntjes verzorgen tijdens een manicure- en pedicurebehandeling.

Ga dan met korting uit eten in Flevoland. En merk je dat je tijd tekort komt om alles in de provincie te ervaren? Boek dan met gemak een hotel in Flevoland, zodat je zeker ruim de tijd hebt om te profiteren van al het leuks wat Flevoland je te bieden heeft.

Korting op Deals in Flevoland

Of je nu gaat voor een actief of sportief uitje, ontspanning opzoekt met een wellness of beauty deal of toch het liefste uitgebreid uit eten gaat, je zoektocht naar de beste deal begint op deze overzichtspagina. Bij Social Deal ontdek je activiteiten in Flevoland in plaatsen als Almere, Lelystad, Zeewolde en de regio met korting die oploopt tot maar liefst 90%!

Zin om er vandaag nog op uit te gaan in Flevoland? Of wil je juist alvast een aantrekkelijke deal claimen om er zeker van te zijn dat je hem later niet misloopt? De keuze is aan jou. De deals zijn zowel op korte als langere termijn te verzilveren via je Social Deal account. Dus zie je een gave activiteit voorbij komen in Flevoland? Verzeker jezelf dan gelijk van de beste prijs. Het aanbod wisselt namelijk geregeld.

Andere Gerechten en Snacks

Traditie ontmoet modern in dit broodje: een smaakvolle frikandel geserveerd op onze luxe Royal Bun.

Ondek de unieke smaak van carpaccio la bresaula carpaccio. Zacht Rund gerijpt en gerookt gecombineerd met pijnboompitten, verfijnde kaas en een vleugje truffel mayo of pesto, op een bedje van rucola met vers brood. Kies uit klein, normaal of groot. Geniet van sappige, dun gesneden carpaccio la bresaula op een knapperige Italiaanse bol. Perfect op smaak gebracht met zout en peper, gegarneerd met frisse rucola en rijke Parmezaanse kaas, en afgemaakt met een sublieme dressing.

Een vers broodje belegd met sappige ribben, beschikbaar in zoete of pittige marinade. Optioneel met knapperige groenten. Malse ossenhaas gemarineerd in een BBQ/chili mix . Kies voor zoet of pittig. Smaakvol avontuur verzekerd!

Knapperig gefrituurde kip met keuze uit zoete of pittige chili saus, gecomplementeerd door frisse salade en ui. Optioneel met kaas. Pure verwennerij bij elke hap!

Pinsa: Italië's antwoord op pizza, maar lichter en luchtiger. Een knapperige en smaakvolle traktatie met een twist! "Pinsa Salmone" - Een verrukkelijke pinsa met gerookte Zalm snippers, kruiden kaas, verse dille, uitjes en kappertjes.

Trakteer jezelf op een heerlijke portie van 400 gram malse varkensspareribs. Perfect gemarineerd in jouw keuze: zoet, pittig, of een 50/50 mix. Geserveerd met een sausje naar wens. Het vlees valt bijna van het bot, zo zacht! Voor de echte vleesfan: 600 gram van onze onweerstaanbare varkensspareribs. Zorgvuldig gemarineerd, kies uit zoet, pittig of een combinatie van beide. Elk stuk garandeert een smaakexplosie. Geserveerd met een sausje van jouw keuze. Ga voor goud met deze gigantische portie van 1 kilo! Onze varkensspareribs zijn zacht, sappig en rijk gemarineerd, waarbij je kunt kiezen voor zoet, pittig of de avontuurlijke mix van beide. Perfect voor de ultieme vleesliefhebber of om te delen. Geserveerd met 2 sausjes naar keuze voor die extra smaakbeleving.

Malse, perfect gekruide of Pikante krokante kip vleugels. Kies je gewenste aantal en geniet met een sausje naar keuze. Onweerstaanbaar lekker! Malse stukjes kip, perfect goudbruin. Kies je portie en geniet met je favoriete sausje. Krokante chicken strips, vers en smaakvol. normaal of heel licht pikant.

Originele kipnuggets of vegan kip Nuggets, ofkaasnuggets gevuld met cheddar en chili's. kies je aantal. Inclusief 1 sausje.

knapperige kip | honingmosterdsaus.

labels:

Zie ook: