Er is een wereldwijde handel in het vlees van exotische dieren. Want niet alleen willen verzamelaars een levend exemplaar bezitten, de vleeseters willen het op hun bord. In steeds meer all you can eat restaurants kun je exotisch vlees eten, denk hierbij aan krokodil en zebra.

Wat is een zebra? Zebra’s zijn Afrikaanse zoogdieren die bekendstaan om hun opvallende zwart-witte strepen, die helpen om bijtende paardenvliegen af te weren. Er is lang gediscussieerd over welke kleur hun ‘basis’ is, maar tegenwoordig wordt aangenomen dat zebra’s zwart zijn met witte strepen in hun vacht. Elke zebra heeft een uniek streeppatroon, vergelijkbaar met een menselijke vingerafdruk.

Zebra’s in het wild

Zebra's worden niet gefokt om vervolgens op het menu van een all-you-can-eat-restaurant te belanden. Afgezien van dierentuinen en reservaten leven ze dus in het wild. Als de populatie in reservaten in Zuid-Afrika te groot wordt (omdat daar geen natuurlijke vijanden van de zebra leven), slachten ze een deel van de beesten voor vel en vlees. Daar zijn strikte EU-regels voor zodat het wilde dierenrijk onaangetast blijft.

Zebra’s komen voor in verschillende Afrikaanse leefgebieden, van savannes en graslanden tot bergachtige streken. De soort bepaalt grotendeels welk leefgebied een zebra verkiest, aangezien elke soort een ander geografisch gebied bewoont.

Er zijn drie soorten zebra’s: de steppezebra, de Grevyzebra en de bergzebra. Je kunt ze onderscheiden aan de hand van hun streeppatroon:

  • Steppezebra's zijn de meest voorkomende soort. Ze hebben brede, ver uit elkaar liggende strepen en leven in graslanden in grote delen van Oost- en Zuidelijk Afrika.
  • Grevyzebra's zijn te herkennen aan hun smallere strepen en zijn de meest bedreigde soort. Ze leven in droge, schaars beboste gebieden in Kenia en het zuiden van Ethiopië.
  • Bergzebra's leven in droge, hoger gelegen gebieden in Zuidelijk Afrika, met name in Namibië.

Elke soort zebra heeft een andere wetenschappelijke naam:

  • Grevyzebra: Equus grevyi
  • Bergzebra: Equus zebra
  • Steppezebra: Equus quagga

Is de zebra een bedreigde diersoort?

De drie soorten zebra’s hebben verschillende bedreigingsniveaus, volgens de IUCN:

  • Bergzebra’s: kwetsbaar
  • Steppezebra’s: bijna bedreigd (en dicht bij de status 'kwetsbaar')
  • Grevyzebra’s: bedreigd

Waar leven zebra’s?

De drie soorten zebra’s leven in verschillende delen van Afrika:

  • Grevyzebra’s leven in droge graslanden en struikgebieden in Kenia en afgelegen delen van zuidelijk Ethiopië.
  • Steppezebra’s hebben het grootste verspreidingsgebied. Ze komen voor van Zuid-Soedan en zuidelijk Ethiopië tot aan de Nijl in het oosten en helemaal tot in zuidelijk Angola, Namibië en noordelijk Zuid-Afrika. Ze gedijen in savannes, graslanden en struikgebieden.
  • Bergzebra’s leven op grotere hoogte in Zuid-Afrika, Namibië en Angola.

De consumptie van zebravlees

Zebra vlees wordt soms in delen van Afrika gegeten. Leverancier Nils Van de Vloed: “Zebra’s en bizons leven in reservaten waar ze gemonitord worden. Alleen als er te veel dieren zijn, worden ze afgemaakt en gaan ze naar de consumptie. Ook zebra’s worden enkel bejaagd om hun aantallen in evenwicht te houden.”

Het stropen van al dan niet beschermde wilde dieren komt wereldwijd voor en vormt een bedreiging voor de biologische diversiteit in de landen van herkomst. Behalve het feit dat er in exotische diersoorten gehandeld wordt voor hun vacht of om ze als huisdier in te zetten, worden ze ook steeds vaker gegeten: van zebra tot eland.

Zebravlees als exotisch vlees

Zebravlees valt onder de categorie exotisch vlees. Exotisch vlees is in principe vlees dat niet in ons eigen land verkrijgbaar is. BBQuality maakt het uiteraard wel mogelijk om dit exotisch vlees te bestellen.

Zebravlees is afkomstig uit Zuid-Afrika, waar de zebra's in de vrije natuur leven en een gevarieerd dieet hebben. Er wordt op deze dieren gejaagd om de populatie in evenwicht te houden en de flora intact te houden. Dit jagen wordt streng gecontroleerd door gecertificeerde instanties.

Kenmerken van zebrabiefstuk

De zebrabiefstuk is mager en bevat weinig vet, doordat de zebra vrij leeft en veel bewegingsruimte heeft. Ondanks dat het zebra vlees weinig tot geen vet heeft, is het toch erg smaakvol. Het heeft een zoete en subtiele smaak en de kleur van het vlees is donkerrood.

De ethische en ecologische aspecten

Importeur Van de Vloed zegt dat ook hun overige aanbod aan exotisch wild op een ‘correcte’ manier wordt gedood, afhankelijk van de zienswijze: “Kangoeroes uit Australië worden met een schot in het hoofd afgemaakt, ’s nachts met lichtbakken en uitsluitend door professionele jagers. (…) Krokodillen en pythons worden gekweekt in speciale farms en wat kamelen betreft: deze zijn een ware plaag op het Australische platteland. Zonder natuurlijke vijand vermenigvuldigen ze zich zeer snel. Hierdoor zag de overheid zich genoodzaakt hun aantallen te controleren. Wij importeren door plaatselijke instanties gecontroleerde vlees.”

Wanneer je naar wordt als men spreekt over het verorberen van reerug of konijn en je furieus wordt als men lama, zebra of krokodil eet, zou je je tegelijkertijd moeten afvragen: is het niet net zo onrechtvaardig om een koe te eten als een zebra? Een kip of een lama?

Moet onze verontwaardiging over het eten van ‘exotische’ dieren niet gepaard gaan met dezelfde afkeer dat er nog steeds ieder jaar miljarden dieren worden gegeten in Nederland, afkomstig uit de intensieve vee-industrie? Is het ethisch om hiervan weg te kijken? Kun je dit nog voor jezelf verantwoorden voor een paar seconden genot? Het gaat om levende wezens die allemaal pijn, angst en stress ervaren. Waarom zou je die wel op je bord leggen?

Alternatieve vleessoorten

Chef Robert: “Ik ben dol op vlees en sta altijd open voor nieuwe smaken. Er zijn veel vleessoorten die buiten de bekende rund-, varkens-, kip- en lamsvlees vallen.

Robert: “Deze vleessoorten bieden niet alleen verschillende smaakervaringen, maar kunnen ook interessante alternatieven zijn voor de meer gangbare vleessoorten vanwege hun verschillende voedingsprofielen en milieu-effecten. Of we volgend seizoen krokodil op de BBQ menukaart gaan zetten? Het lijkt me sterk, maar zeg nooit ‘nooit’. Voor nu houd ik het nog maar even bij vlees van het rund, varken, lam, kip en veluws wild.

Handel in exotische dieren is onverminderd populair. Want diersoorten die niet door wettelijke kaders (als Regeling Natuurbescherming, Invasieve exoten-regeling of handelsverdrag CITES) worden beschermd, mogen gewoon verhandeld worden, ook in Nederland. Het is een miljardenbusiness, aantrekkelijk voor criminele organisaties. Schiphol en Rotterdam zijn hierbij belangrijke in- en doorvoerhavens binnen de EU.

labels: #Vlees

Zie ook: